Aandoening
Klacht en ziekte : Hoest
Wat is hoest
Hoest ontstaat door een prikkeling aan de luchtwegen. Die prikkel kan worden veroorzaakt door:
  • een virusinfectie of soms een bacteriële infectie;
  • astma;
  • roken;
  • een medicijn met hoest als bijwerking.
Hoesten heeft in principe een beschermende werking: het zorgt ervoor dat vreemde deeltjes uit de luchtwegen worden verwijderd. Er zijn twee soorten hoest, namelijk kriebelhoest en slijmhoest.

Kriebelhoest
Bij kriebelhoest hoest u nauwelijks slijm op. Kriebelhoest - ook wel droge hoest of prikkelhoest genoemd - wordt meestal veroorzaakt door een virusinfectie.

Slijmhoest
Bij slijmhoest komt er slijm mee bij het hoesten.
Wat kunt u zelf doen aan hoest

Tegen hoest kunt u het volgende zelf doen.

  • Als u door de hoest last krijgt van keelpijn, kunt u iets gebruiken om de keel te smeren. U kunt bijvoorbeeld een lepel honing in uw mond laten smelten.
  • U kunt de hoest verzachten door voldoende te drinken, vooral warme dranken.
  • Bij hoest door griep of verkoudheid adviseren wij u per dag twee liter te drinken.
  • Om het ophoesten van slijm te vergemakkelijken, kunt u stomen met heet water (met bijvoorbeeld kamille) of een hete douche nemen.
  • Als rokershoest regelmatig terugkomt of lang aanhoudt, kunt u overwegen te stoppen of minder te roken. Als u stopt met roken, moet u er rekening mee houden dat de hoest in het begin erger kan worden en daarna pas vermindert.
Wat kan de apotheker voor u doen?
Kriebelhoest
Als u last heeft van kriebelhoest, dan is een middel met noscapine een goede keuze. Dit medicijn onderdrukt namelijk de hoestprikkel en is zowel voor kinderen als voor volwassenen geschikt. Noscapine kan zonder bezwaar worden gebruikt tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Slijmhoest
U kunt uw keel verzachten met althaeastroop, tijmstroop of althaea-tijmstroop. U kunt ook een hoestdrank op basis van ammoniumchloride, anijsspiritus en zoethout (Mixtura Resolvens) proberen. Dit middel kunt u - als u geen hoge bloeddruk heeft - zonder bezwaar gebruiken tijdens zwangerschap en borstvoeding.
In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
Met een eenvoudige hoest hoeft u in het algemeen niet naar uw huisarts. Is uw hoest echter na twee weken nog niet verminderd, dan is het verstandig contact op te nemen met uw huisarts.

In sommige gevallen kunt u beter meteen naar uw huisarts gaan.
  • Bij hoest in combinatie met ernstig ziek zijn.
  • Bij hoest waarbij u tijdens het inademen last heeft van pijn op uw borst.
  • Bij kinderen die jonger zijn dan zes maanden.
  • Als u bloed of roestbruin slijm ophoest.
  • Bij kortademigheid.
  • Bij hoest met 'piepen'.
  • Als u 's nachts vaak moet hoesten en bovendien last heeft van moeheid en kortademigheid.
  • Als u langer dan een week last heeft van kriebelhoest en noscapine niet helpt.
  • Bij ernstige aanhoudende rokershoest in combinatie met hoge koorts (temperatuur hoger dan 39 °C).
  • Als u koorts heeft, slijm ophoest en de hoest na twee dagen nog niet is verminderd.
  • Als u zich ziek voelt, koorts heeft en u het gevoel heeft dat uw hoest vastzit.
  • Bij heesheid die langer dan twee weken aanhoudt.
  • Als u ouder bent dan 75 jaar en last heeft van koorts.
  • Als u een medicijn gebruikt dat kriebelhoest kan veroorzaken (bijvoorbeeld captopril, enalapril, fosinopril, lisinopril).
Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij hoest?

Hoestprikkeldempende middelen
Hoestprikkeldempende middelen verhogen de hoestprikkeldrempel in het centrale zenuwstelsel en verminderen daardoor de neiging tot hoesten. Ze worden gebruikt bij kriebelhoest, wanneer de keel en longen zijn geïrriteerd. Voorbeelden zijn noscapine, dextromethorfan, pentoxyverine en codeïne.

De combinatie van paracetamol met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van hoest en griepklachten, zoals (spier)pijn en hoge koorts.

Hoestverzachtende middelen
Hoestverzachtende middelen verzachten de keel. Het hoesten wordt hierdoor minder pijnlijk. Aan de werkzaamheid wordt echter getwijfeld. U kunt om de keel te verzachten bijvoorbeeld ook een lepel honing of een dropje nemen. Voorbeelden zijn althaeasiroop en tijmsiroop.

Middelen bij een slijmhoest
Sommige middelen bij slijmhoest stimuleren de aanmaak van slijm. Hierdoor kunt u slijm makkelijker ophoesten. Voorbeelden zijn dranken met anijs, salmiak of zoethout.

Andere middelen maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten. Voorbeelden zijn acetylcysteïne, broomhexine en carbocysteïne.

Behandeling van slijmhoest is meestal niet nodig, omdat hoesten het slijm juist verwijdert. Middelen bij hoest met slijm versnellen dit effect nauwelijks.

Promethazine
De werking van promethazine bij hoest is niet bewezen. Wel is aannemelijk dat promethazine hoest kan verminderen die mede wordt veroorzaakt door een allergie. Bovendien werkt promethazine versuffend, waardoor de hoest u minder uit de slaap houdt. Promethazine mag niet worden gebruikt bij een productieve hoest en alleen als andere middelen niet werken.

Budesonide
Een inhalatie met budesonide werkt ontstekingsremmend en vermindert overgevoeligheidsverschijnselen. Het is een luchtwegbeschermer en wordt in zeer specifieke gevallen gebruikt:

  • bij voortdurend hoesten of piepend ademen bij kinderen, wanneer geen oorzaak gevonden kan worden;
  • bij pseudokroep. Dit is een aanval van hevig hoesten bij een jong kind, veroorzaakt door een luchtweginfectie. Budesonide wordt dan toegediend via een vernevelaar. Hiermee kan het kind de werkzame stof makkelijk inademen.

Dexamethason
Bij een aanval van hevig hoesten bij een jong kind, veroorzaakt door een luchtweginfectie (pseudokroep) wordt soms dexamethason gebruikt. 

Kamille
Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel kamille is toegevoegd.

Levomenthol
Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel levomenthol is toegevoegd.

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Medicijnen bij
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten