Aandoening
Klacht en ziekte : Hoest
Wat is hoest
Hoest ontstaat door een prikkeling aan de luchtwegen. Die prikkel kan worden veroorzaakt door:
  • een virusinfectie of soms een bacteriële infectie;
  • astma;
  • roken;
  • een medicijn met hoest als bijwerking.
Hoesten heeft in principe een beschermende werking: het zorgt ervoor dat vreemde deeltjes uit de luchtwegen worden verwijderd. Er zijn twee soorten hoest, namelijk kriebelhoest en slijmhoest.

Kriebelhoest
Bij kriebelhoest hoest u nauwelijks slijm op. Kriebelhoest - ook wel droge hoest of prikkelhoest genoemd - wordt meestal veroorzaakt door een virusinfectie.

Slijmhoest
Bij slijmhoest komt er slijm mee bij het hoesten.
Hoe kunt u hoest herkennen?

Wat kunt u zelf doen aan hoest

Tegen hoest kunt u het volgende zelf doen.

  • Als u door de hoest last krijgt van keelpijn, kunt u iets gebruiken om de keel te smeren. U kunt bijvoorbeeld een lepel honing in uw mond laten smelten.
  • U kunt de hoest verzachten door voldoende te drinken, vooral warme dranken.
  • Bij hoest door griep of verkoudheid adviseren wij u per dag twee liter meer dan normaal te drinken.
  • Om het ophoesten van slijm te vergemakkelijken, kunt u stomen met heet water (met bijvoorbeeld kamille) of een hete douche nemen.
  • Als rokershoest regelmatig terugkomt of lang aanhoudt, kunt u overwegen te stoppen of minder te roken. Als u stopt met roken, moet u er rekening mee houden dat de hoest in het begin erger kan worden en daarna pas vermindert.
Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij hoest?

Hoestverzachtende middelen
Hoestverzachtende middelen verzachten de keel. Het hoesten wordt hierdoor minder pijnlijk. Ze werken ongeveer even goed als een lepel honing of een dropje om de keel te verzachten. Voorbeelden zijn althaeasiroop en tijmsiroop.

Hoestprikkeldempende middelen
Hoestprikkeldempende middelen verhogen de hoestprikkeldrempel in het centrale zenuwstelsel en verminderen daardoor de neiging tot hoesten. Ze worden gebruikt bij kriebelhoest, wanneer de keel en longen zijn geïrriteerd. Voorbeelden zijn noscapine, dextromethorfan, pentoxyverine en codeïne.
De combinatie van paracetamol (een pijnstiller) met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van hoest en griepklachten, zoals (spier)pijn en hoge koorts.

Middelen bij een slijmhoest
Sommige middelen bij slijmhoest stimuleren de aanmaak van slijm. Hierdoor kunt u slijm makkelijker ophoesten. Voorbeelden zijn dranken met anijs, salmiak of zoethout.

Andere middelen maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten. Voorbeelden zijn acetylcysteïne, broomhexine en carbocysteïne.

Behandeling van slijmhoest is meestal niet nodig, omdat hoesten het slijm juist verwijdert. Middelen bij hoest met slijm versnellen dit effect nauwelijks.

Promethazine
De werking van promethazine bij hoest is niet bewezen. Wel is aannemelijk dat promethazine hoest kan verminderen die mede wordt veroorzaakt door een allergie. Bovendien werkt promethazine versuffend, waardoor de hoest u minder uit de slaap houdt. Promethazine mag niet worden gebruikt bij een productieve hoest en alleen als andere middelen niet werken. Het mag niet worden gebruikt bij kinderen onder de 2 jaar.

Budesonide
Een inhalatie met budesonide werkt ontstekingsremmend en vermindert overgevoeligheidsverschijnselen. Het is een luchtwegbeschermer en wordt in zeer specifieke gevallen gebruikt:

  • bij voortdurend hoesten of piepend ademen bij kinderen, wanneer geen oorzaak gevonden kan worden;
  • bij pseudokroep. Dit is een aanval van hevig hoesten bij een jong kind, veroorzaakt door een luchtweginfectie. Budesonide wordt dan toegediend via een vernevelaar. Hiermee kan het kind de werkzame stof makkelijk inademen.

Dexamethason
Bij een aanval van hevig hoesten bij een jong kind, veroorzaakt door een luchtweginfectie (pseudokroep) wordt soms dexamethason gebruikt. 

Kamille
Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel kamille is toegevoegd.

Levomenthol
Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel levomenthol is toegevoegd.

Laatst gewijzigd : 16-12-2014

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Medicijnen bij
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten