Aandoening
Klacht en ziekte : Maagklachten
Wat is maagklachten

Maagklachten kunnen onderverdeeld worden in drie groepen:

  • brandend maagzuur;
  • maagpijn;
  • misselijkheid en een opgeblazen gevoel.

Brandend maagzuur
Brandend maagzuur is een brandend gevoel achter het borstbeen en soms ook in de keel. U voelt het als er zure maaginhoud in de slokdarm naar boven komt. Soms proeft u het ook. Vaak nemen de klachten toe als u ligt. De maag zelf wordt tegen het zuur beschermd door een speciaal laagje, maar de slokdarm niet. Daardoor kan de slokdarm op den duur beschadigen als er vaak maagzuur naar boven komt. U merkt zo'n beschadiging aan pijn bij het slikken.

De overgang van de slokdarm naar de maag is een sluitspier die werkt als een klepje. Normaal gesproken is er sprake van eenrichtingsverkeer. Voedsel dat de sluitspier is gepasseerd, kan niet meer terug. De maaginhoud kan naar boven komen als de sluitspier niet goed werkt of als de druk in de buik te hoog is, bijvoorbeeld bij overgewicht, zwangerschap, plotseling bukken of gaan liggen, het dragen van knellende kleding of na een zware maaltijd. Door roken, het gebruik van koffie of alcohol kan de werking van de sluitspier verslechteren, en ook door sommige medicijnen.

Ook bij een breuk in het middenrif, waarbij een deel van de maag boven het middenrif uitkomt, kan de sluitspier zijn werk niet goed doen. Het inslikken van veel lucht (bijvoorbeeld door te snel eten of door het drinken van koolzuurhoudende frisdrank) kan opboeren veroorzaken.

Maagpijn
Maagpijn is een drukkende, zeurderige of hevig stekende pijn in de bovenbuik. Meestal wordt de pijn minder als u iets eet of als u een medicijn gebruikt dat het maagzuur neutraliseert. Maagpijn is vaak het gevolg van een ontsteking van het slijmvlies van de maag of de twaalfvingerige darm. Als er zure maaginhoud met de ontsteking in contact komt, geeft dit pijn. Als de ontsteking niet wordt behandeld, kan er uiteindelijk een zweer in de maag of de twaalfvingerige darm ontstaan.

Misselijkheid en een opgeblazen gevoel
Heeft u last van brandend maagzuur of maagpijn, dan is de kans groot dat u ook last heeft van misselijkheid of een vol gevoel. Maar misselijkheid en een vol, opgeblazen gevoel kunt u ook hebben zonder maagpijn of brandend maagzuur, bijvoorbeeld als uw maag te langzaam werkt en te lang bezig is met het verteren van het voedsel. Ook door te veel eten of drinken, te vet eten, te snel eten of een virusinfectie kan misselijkheid of een vol gevoel ontstaan. Soms is misselijkheid een bijwerking van een medicijn.

Wat kunt u zelf doen aan maagklachten

Om iets aan uw maagklachten te doen, is het belangrijk dat u de mogelijke oorzaak kent en dan uw leef- en eetgewoonten aanpast. Met de volgende adviezen kunt u maagklachten voorkomen of bestrijden.

Brandend maagzuur
Het is belangrijk de druk in de buik te verminderen.

  • Draag geen knellende kleding.
  • Buk niet, maar ga door de knieën als u iets wilt oppakken.
  • Raadpleeg een diëtist als u last heeft van overgewicht.
  • Vermijd het tillen van zware dingen.
  • Eet wat vaker kleine porties in plaats van twee of drie grote maaltijden per dag.
  • Eet minder vet.
  • Vermijd alcohol, scherp gekruid eten, koolzuurhoudende dranken, sinaasappels, koffie en pepermunt.
  • Stop met roken, want door roken werkt de sluitspier tussen slokdarm en maag minder goed.
  • Als u vooral 's nachts klachten heeft, dan is het een goed idee het hoofdeinde van het bed te verhogen. Zet er klossen onder of leg een kussen onder het matras. Neem de laatste maaltijd zo'n drie uur voor u gaat slapen. Uw maag is dan leeg als u gaat liggen.
  • Als u klachten krijgt kort na het starten met een bepaald medicijn, dan is de kans groot dat het medicijn de klachten veroorzaakt. Kijk in de bijsluiter of dit het geval kan zijn. Heeft u er veel last van, overleg dan met uw arts of apotheker.

Maagpijn

  • Vermijd irriterende stoffen als alcohol, sinaasappels, koffie of koolzuurhoudende dranken.
  • Stop met roken, want door roken herstelt het slijmvlies van de maag zich minder snel.
  • Het drinken van warme melk kan de klachten soms verminderen.

Misselijkheid en een opgeblazen gevoel

  • Drink geen koolzuurhoudende frisdrank.
  • Eet rustig.
  • Eet niet te vet.
  • Eet niet te veel.
  • Als medicijnen de misselijkheid veroorzaken, kijk dan in de bijsluiter of vraag aan de apotheek of u ze kunt innemen met wat voedsel.
Wat kan de apotheker voor u doen?

Brandend maagzuur en maagpijn
Er zijn verschillende vrij verkrijgbare medicijnen tegen brandend maagzuur en maagpijn. Gebruik deze medicijnen niet langer dan 2 weken achterelkaar. Komen uw klachten daarna terug, ga dan naar uw huisarts.

Af en toe last
U kunt een medicijn gebruiken dat maagzuur bindt en waarin algeldraat en een magnesiumzout zitten. Zo'n medicijn neutraliseert het maagzuur snel, vooral als u het als drank gebruikt. Deze medicijn mag u ook gebruiken tijdens zwangerschap en bij borstvoeding. Ze werken enkele uren. U mag ze meermalen per dag gebruiken.

De hele dag of vooral 's nachts last
U kunt het best omeprazol, pantoprazol of ranitidine gebruiken. Deze medicijnen verminderen de productie van maagzuur. Gebruik vrij verkrijgbare medicijnen tegen maagzuur niet langer dan 2 weken achter elkaar. Komen uw klachten daarna terug, ga dan naar uw huisarts; die kan beoordelen of er misschien iets ernstigers aan de hand is.

In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
  • Als kinderen over maagpijn (pijn in de bovenbuik) klagen.
  • Als uw klachten erger worden.
  • Als de pijn uitstraalt naar armen, kaken of rug.
  • Als u na het slikken pijn voelt in de slokdarm of als u het gevoel heeft dat het voedsel niet goed zakt.
  • Wanneer u bloed braakt of een zwarte ontlasting heeft, wanneer u onverklaarbaar vermagert, minder eetlust heeft en moe bent.
  • Als u minder dan een jaar geleden bent behandeld voor een zweer aan de maag of twaalfvingerige darm.
  • Bij braken in combinatie met afvallen of ernstige vermoeidheid.
  • Als u ouder bent dan 50 jaar en voor het eerst klachten heeft. Dan heeft u namelijk een grotere kans op maag- of slokdarmkanker.
  • Bij een drukkende, zeurderige pijn in de buik tijdens de zwangerschap.
  • Als u heel veel last heeft of ongerust bent over de pijn.
  • Als u uw eet- en leefgewoonten heeft aangepast en al 2 weken een medicijn tegen maagklachten, terwijl de klachten in die periode niet zijn verminderd.
Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij maagklachten?

Antacida
Antacida zijn stoffen die het maagzuur binden en neutraliseren. Hierdoor neemt de overmaat aan maagzuur af en de pijn zal snel verminderen. Antacida worden vaak in combinatie met andere medicijnen gegeven.

Voorbeelden zijn algeldraat, algeldraat met een magnesiumzout, aluminiumhydroxidemagnesiumcarbonaat, calciumcarbonaat, calciumcarbonaat met magnesiumsubcarbonaat, hydrotalciet, magnesiumoxide en magnesiumperoxide.

Antacida kunnen ook worden gecombineerd met alginzuur. Alginezuur vormt een met een beschermde laag boven op de maaginhoud die de slokdarm beschermt tegen inwerking maagzuur. Een voorbeeld is alginezuur met zuurbindende carbonaten.

H2-blokkers
H2-blokkers verminderen de aanmaak van maagzuur. Daardoor verminderen klachten als maagpijn en/of zuurbranden. Ook als er langdurig maagbeschadigende medicijnen moeten worden gebruiken, kunnen gedurende langere tijd H2-blokkers worden voorgeschreven. Zo wordt voorkomen dat er een maagzweer ontstaat. Voorbeelden zijn cimetidine, famotidine, nizatidine en ranitidine.

Protonpompremmers
Protonpompremmers verminderen de aanmaak van maagzuur. Daardoor verminderen klachten als maagpijn en/of zuurbranden. Ze werken sterker dan de hierboven beschreven H2-blokkers. Ook als er langdurig maagbeschadigende medicijnen moeten worden gebruiken, kan gedurende lange tijd een protonpompremmer worden voorgeschreven. Zo wordt voorkomen dat er een maagzweer ontstaat. Voorbeelden zijn esomeprazol, lansoprazol, omeprazol, pantoprazol en rabeprazol.

Domperidon
Domperidon opent de doorgang van de maag naar de darmen en stimuleert de bewegingen van de maag en darmen. Hierdoor raakt de maag eerder leeg en komt het voedsel sneller in de darmen terecht en heeft u minder last misselijkheid.

Erytromycine
Artsen schrijven erytromycine in uitzonderingsgevallen voor bij een gestoorde lediging van de maag, als andere medicijnen niet voldoende helpen. Een bij-effect van erytromycine is dat het de beweging van het maagdarmkanaal stimuleert. Het kan de doorgang van het voedsel door maag en darmen verbeteren. Dit effect houdt dus geen verband met de werking tegen bacteriën.

Kamille
Kamille werkt licht ontstekingremmend en ontsmettend en heeft een licht ontspannend effect op maag en darmen, heeft een beschermend effect op het maagslijmvlies en vermindert spierkrampen. Kamillethee wordt soms gebruikt bij een maag die van streek is.

Maagwandbeschermers
Maagwandbeschermers vormen een beschermende laag op het slijmvlies van maag en darmen. Een voorbeeld is sucralfaat. Sucralfaat vormt samen met eiwitten in maag en darm een beschermende laag op beschadigingen in het maagslijmvlies. Hierdoor wordt de beschadiging beschermd tegen de inwerking van maagzuur. Het is geen medicijn van eerste keus.

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten