Aandoening
Klacht en ziekte : Posttraumatische stressstoornis
Wat is posttraumatische stressstoornis

Wanneer u iets heel ergs heeft meegemaakt (zoals een oorlog, een overval of seksueel geweld), kan die gebeurtenis steeds op een indringende manier in uw gedachten of dromen terugkomen. Het is alsof de gebeurtenis zich telkens weer voor uw ogen afspeelt, alsof u het steeds opnieuw beleeft. Dit is posttraumatische stress.

U doet er alles aan om deze gedachten te vermijden. U gaat bijvoorbeeld niet meer naar de plek waar het gebeurd is. U mijdt de mensen die met het nare voorval te maken hadden, of die u eraan doen denken.

Sommige mensen met PTSS gebruiken alcohol, drugs of kalmerende middelen om hun nare ervaringen te verdringen en gevoelens van angst, pijn of verdriet te ‘verdoven’.

Waarom de een na een ingrijpende gebeurtenis een posttraumatische stressstoornis krijgt en de ander niet, is niet duidelijk. Je zou kunnen zeggen dat de een meer kwetsbaar is dan de ander.

  • Erfelijkheid lijkt een rol te spelen.
  • Ook een doorgemaakte psychiatrische ziekte of een depressie, geeft een verhoogde kans op een posttraumatische stress-stoornis.
  • Er wordt gedacht dat bepaalde stoffen (neurotransmitters) invloed hebben op iemands gevoeligheid voor angst en paniek. Neurotransmitters zitten bij iedereen in het bloed en in het zenuwstelsel.

De manier waarop iemand met angst omgaat lijkt voor een deel ook aangeleerd. Opvoeding en ervaringen uit het verleden spelen daarbij een rol. Het gaat er waarschijnlijk niet alleen om wat iemand heeft meegemaakt, maar ook om de manier waarop diegene met angstgevoelens omgaat.

Hoe kunt u posttraumatische stressstoornis herkennen?

Bij een een posttraumatische stressstoornis komen nare ervaringen op een indringende manier terug in uw gedachten en dromen. Ook kunt u de volgende klachten hebben:

  • heel prikkelbaar zijn;
  • snel en hevig schrikken van dingen;
  • slecht kunnen concentreren;
  • zomaar opeens enorme woedeuitbarstingen krijgen;
  • minder belangstelling voor uw omgeving en minder verwachtingen van de toekomst.

Verschijnselen van een posttraumatische stressstoornis ontstaan soms pas jaren na de gebeurtenis.

    Wat kunt u zelf doen aan posttraumatische stressstoornis

    U kunt zelf veel doen om uw klachten te verminderen. Begin bijvoorbeeld met het bijhouden van een dagboekje:

    • Schrijf op hoe u denkt over de ernstige gebeurtenis, en waar het allemaal mee begon.
    • Beschrijf uw angst en uw nachtmerries.
    • Schrijf op wat er gebeurt op momenten dat u zich angstig voelt: Welke gedachten spelen er dan door uw hoofd? Waar bent u bang voor? Wat voelt u? Hoe reageert u hierop? En wat doet u dan?
    • Noteer ook wat u voortaan in angstige momenten kunt doen. Bijvoorbeeld rustig ademen om te ontspannen, even wandelen of iemand opbellen.

    Zoek steun bij mensen die u vertrouwt. Leg aan hen uit waar u last van heeft. De meeste mensen hebben hier begrip voor. Laat ze eventueel ook deze informatie lezen.

    Kijk voor meer informatie over Posttraumatische stressstoornis op www.thuisarts.nl

    Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap.
    Laatst bijgewerkt : 14 Februari 2012

    Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij posttraumatische stressstoornis?

    Serotonine-heropnameremmers
    Serotonine-heropnameremmers, ofwel SSRI's, regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine. Deze natuurlijk voorkomende stof speelt een rol bij emoties en stemmingen. SSRI's kunnen helpen tegen de verschijnselen van een posttraumatische stressstoornis, zoals angst. Voorbeelden zijn citalopram, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine en sertraline.

    Atypische antipsychotica
    Atypische antipsychotica verminderen in de hersenen het effect van natuurlijk voorkomende stoffen, voornamelijk dopamine en serotonine. Ze kunnen helpen tegen de verschijnselen van een posttraumatische stressstoornis. Ze zorgen ervoor dat u minder vaak de gebeurtenis opnieuw beleeft in de vorm van nachtmerries of herinneringen. Voorbeelden zijn olanzapine en risperidon.

    Tricyclische antidepressiva
    Tricyclische antidepressiva regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en noradrenaline, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemming en emoties. TCA's kunnen helpen tegen de verschijnselen van een posttraumatische stressstoornis, zoals angst. Voorbeelden zijn amitriptyline en imipramine.

    MAO-remmers
    MAO-remmers regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en norepinefrine, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. MAO-remmers  kunnen helpen tegen de verschijnselen van een posttraumatische stressstoornis, zoals angst. Een voorbeeld is fenelzine.


    De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Het onderdeel over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt, is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

    • Medicijnen bij
    Doe de risicotest Diabetesfonds
    Sluiten