Aandoening
Klacht en ziekte : Psoriasis
Wat is psoriasis

Psoriasis is een huidaandoening. Er ontstaan rode plekken met een witte/zilvergrijze schilfering. Ook kan de huid jeuken. Er zijn perioden van tijdelijke verslechtering en verbetering.

U kunt bij psoriasis ook nagelafwijkingen en gewrichtsklachten hebben.

Psoriasis is niet besmettelijk. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, maar komt vooral voor bij volwassenen.

Van de 1000 mensen hebben er ongeveer 8 psoriasis. Het komt vooral voor bij mensen van Europese afkomst.

De huid bestaat uit verschillende lagen. De bovenste laag heet de hoornlaag. Dit is een beschermende laag die bestaat uit harde dode huidcellen. We noemen dat verhoornde cellen. Een goed voorbeeld van verhoorning is het eelt aan uw voeten. Onder de hoornlaag groeien steeds nieuwe cellen om de bovenste cellen te vervangen.

De oorzaak van psoriasis is onbekend. Wat we wel weten:

  • Er is een ontsteking waardoor de huid sneller verhoornt.
  • Erfelijkheid speelt een rol. Heeft één van de ouders psoriasis? Dan heeft iemand 10% kans op psoriasis. Als beide ouders het hebben, is de kans 50%.
  • Psoriasis is niet besmettelijk.

De klachten kunnen beginnen of verergeren door bijvoorbeeld:

  • beschadiging van de huid (snijwond/schaafwond): dit kan één tot twee weken later een psoriasisplek geven
  • verbranding van de huid
  • stress
  • infecties

Psoriasis kan bij gebruik van bepaalde medicijnen mogelijk iets verergeren (bijvoorbeeld lithium, bètablokkers, malariapillen en bepaalde pijnstillers zoals ibuprofen en diclofenac).

Psoriasis komt vaker voor bij mensen die roken of regelmatig alcohol drinken. Het is niet duidelijk of stoppen met roken of stoppen met alcohol verbetering van de psoriasis geeft.

Hoe kunt u psoriasis herkennen?

Dit zijn de verschijnselen van psoriasis:

  • U kunt last hebben van enkele plekjes of uitgebreide rode plekken met schilfering.
  • De plekken jeuken, vooral als ze net ontstaan.
  • De plekken kunnen groot of klein zijn. Ze kunnen ook samenvloeien.
  • De schilfers zijn wittig of zilvergrijs. Ze laten gemakkelijk los.
  • De plekken komen vooral voor op de elleboog en knie, op het hoofd en de onderrug.
  • Soms zitten de plekken in de lichaamsplooien, bijvoorbeeld in de liezen, de oksels, de bilspleet of onder de borsten.
  • De plekken kunnen een paar weken blijven. Soms blijven ze levenslang.
  • Als de plekken verdwijnen, kan de huid daar tijdelijk wat lichter of juist wat donkerder blijven.
  • Soms bestaat psoriasis alleen uit meerdere ronde vlekjes van maximaal een centimeter, vooral op de romp, bovenarmen en bovenbenen. Dit heet psoriasis guttata. Dit komt vooral voor bij kinderen en jongeren.
  • Soms zijn er nagelafwijkingen: kleine deukjes in de nagels.
  • Ook gewrichtsklachten komen soms voor, vooral aan vingers en tenen.
  • Psoriasis zit bijna nooit in het gezicht.
Wat kunt u zelf doen aan psoriasis

Probeer factoren te vermijden die de klachten verergeren.

  • Voorkom verbranding van uw huid.
  • Voorkom huidbeschadiging (kneuzen, schaven of krabben).
  • Houd uw nagels kort.
  • Ga niet te heet of te lang douchen en baden. Dat droogt de huid namelijk uit.
  • Gebruik weinig of geen zeep.
  • Als u rookt of regelmatig alcohol drinkt, kunt u een tijdje stoppen en kijken of u minder klachten heeft.
  • Schrijf op in welke situaties uw klachten verminderen of verergeren. Dan herkent u misschien welke factoren invloed hebben.
  • Zonlicht kan de klachten verminderen. Ga niet direct lang in de zon liggen, maar bouw het geleidelijk op. De huid mag niet verbranden. Of zonlicht in combinatie met zeewater beter werkt dan zonlicht alleen, is niet duidelijk.

Veel mensen met ernstige psoriasis schamen zich ervoor. Ze gaan bijvoorbeeld liever niet meer zwemmen, sporten of naar de kapper omdat de plekken dan zichtbaar zijn. Wanneer dit problemen geeft, is het goed om een keer met uw huisarts hierover te praten. Het kan goed helpen om onzekerheden, angsten, schaamte of somberheid te bespreken met een vertrouwd persoon, met uw huisarts of bijvoorbeeld met een praktijkondersteuner of psycholoog.

Kijk voor meer informatie over Psoriasis op www.thuisarts.nl

Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap.
Laatst bijgewerkt : 5 Maart 2014

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij psoriasis?

Verzachtende en beschermende crèmes en zalven
De verzachtende en beschermende crèmes en zalven bevatten geen werkzame bestanddelen en houden de huid soepel en voorkomen verdere uitdroging van de huid. Klachten als jeuk en schilfering verminderen. U kunt deze crèmes en zalven zo vaak aanbrengen als u wilt, meestal naast het gebruik van crèmes met een geneesmiddel erin.

Bijnierschorshormonen op de huid
Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, op de huid, remmen de ontstekingen, verminderen schilfering, stillen de jeuk en verminderen de zwelling doordat het de bloedvaten vernauwt. Hierdoor verergert eczeem minder snel, verminderen de branderige plekken en de roodheid zal afnemen. De huid kan zich herstellen, wordt soepeler en zal er beter gaan uitzien.

Bijnierschorshormonen die op de huid worden gebruikt, zijn ingedeeld naar sterkte.

  • Vrij sterk werkzame bijnierschorshormonen. Voorbeeld is betametason.
  • Sterk werkzame bijnierschorshormonen worden voorgeschreven als de vrij sterk werkzame bijnierschorshormonen onvoldoende werken. Voorbeelden zijn desoximetason, diflucortolon, fluticason en mometason.
  • Zeer sterk werkzame bijnierschorshormonen worden voorgeschreven wanneer andere bijnierschorshormonen onvoldoende werken. Voorbeeld is clobetasol.

Salicylzuur
Salicylzuur verweekt de verdikkingen en schilfers los waardoor deze sneller kunnen verdwijnen. Door de verweking van de bovenste laag, hoornlaag, van de huid, wordt de huid bovendien weer soepel zodat kloven kunnen dichttrekken en de huid kan genezen. Salicylzuur wordt toegepast in een crème, gel of zalf. Tevens wordt salicylzuur soms in combinatie met bijnierschorshormonen gebruikt. Het zorgt dan voor een betere opname van het bijnierschorshormoon in de huid, waardoor het beter kan werken.

Ureum
Ureum bevordert opname van water door de huid. Dit water zorgt voor een verweking van de bovenste huidlaag, waardoor schilfers sneller verdwijnen. Tevens wordt ureum soms in combinatie met bijnierschorshormonen gebruikt. Het zorgt dan voor een betere opname van het bijnierschorshormoon in de huid, waardoor het beter kan werken.

Vitamine D
Vitamine D remt de groei van de huidcellen af, waardoor de cellen beter kunnen uitrijpen en overmatige schilfering van de huid wordt tegengegaan. De huid zich kan hierdoor herstellen. Voorbeelden zijn calcitriol en calcipotriol.

Ditranol
Ditranol remt de groei van de huidcellen af, waardoor de cellen beter kunnen uitrijpen en overmatige schilfering van de huid wordt tegengegaan. De huid zich kan hierdoor herstellen.

Medicijnen tegen afweerreacties, op de huid
Deze groep medicijnen worden ook wel immunosuppresiva of afweeronderdrukkende middelen genoemd. Ze verminderen de afweerreactie van het lichaam tegen eigen huidcellen. Ze remmen bovendien de ontstekingen. De klachten verminderen hierdoor. Ze worden gebruikt wanneer andere medicijnen op de huid niet voldoende helpen. Voorbeelden zijn pimecrolimus en tacrolimus.

Teren
Teren remmen ontstekingen, bevorderen een normale groei van de huid, stillen de jeuk, werken licht ontsmettend en verminderen zwelling doordat het de bloedvaten vernauwt. Hierdoor kan de huid zich herstellen en heeft u minder neiging tot krabben. Het wordt gebruikt wanneer huidpreparaten met bijnierschorshormonen onvoldoende effect hebben. Voorbeeld is koolteer.

Retinoïden
Retinoïden beïnvloeden de groei en de rijping van huidcellen. Hierdoor zal de schilfering afnemen en de huid zich herstellen. Retinoïden worden gebruikt wanneer andere medicijnen niet voldoende helpen. Voorbeeld is acitretine.

Methotrexaat
Methotrexaat remt ontstekingsreacties bij psoriasis. Hoe deze werking precies tot stand komt, is nog niet bekend. Maar methotrexaat werkt in veel gevallen goed tegen de verschijnselen van psoriasis.

Methotrexaat wordt gebruikt wanneer andere medicijnen niet voldoende helpen.

Medicijnen tegen afweerreacties, om in te nemen of als injectie
Deze groep medicijnen worden ook wel immunosuppresiva of afweeronderdrukkende middelen genoemd. Ze verminderen de afweerreactie van het lichaam tegen eigen huidcellen. Ze remmen bovendien de ontstekingen. De klachten verminderen hierdoor. Ze worden gebruikt wanneer andere medicijnen niet voldoende helpen. Voorbeelden zijn adalimumab, ciclosporine, etanercept, leflunomide en ustekinumab.

Methoxsaleen
Methoxsaleen wordt gebruikt in combinatie met ultraviolet A licht (PUVA-behandeling). Onder invloed van dit licht bindt methoxsaleen aan het DNA in de huidcellen, waardoor de huidcellen zich niet meer kunnen vermeerderen. Het licht remt bovendien de ontstekingen. De schilfering van de huid wordt door deze behandeling minder en de huid kan zich herstellen.


De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Het onderdeel over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt, is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Medicijnen bij
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten