Aandoening
Klacht en ziekte : Te snelle schildklierwerking
Wat is te snelle schildklierwerking

Bij hyperthyreoïdie maakt de schildklier te veel schildklierhormoon aan. De schildklier zit aan de voorkant van uw hals, onder de adamsappel. De schildklier geeft het hormoon af aan het bloed. In uw lichaam stimuleert schildklierhormoon de stofwisseling. 

Doordat de schildklier te veel hormoon maakt, is de stofwisseling versneld.

Hyperthyreoïdie komt vijf keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. De kans op hyperthyreoïdie wordt groter naarmate u ouder wordt.

Hyperthyreoïdie wordt meestal veroorzaakt doordat uw lichaam antistoffen gaat maken tegen uw eigen schildklier. We noemen dit een auto-immuunziekte. Als reactie gaat uw schildklier teveel schildklierhormoon maken. We noemen dat de ziekte van Graves.  

Van de mensen met hyperthyreoidie heeft 70 tot 80 procent de ziekte van Graves.  

Soms wordt de schildklier uit zichzelf groter en gaat daarbij ongecontroleerd schildklierhormoon maken. Deze zwelling heet een struma. De schildklier wordt in enkele jaren langzaam groter. De schildklier gaat steeds meer zijn eigen gang en luistert niet meer naar de seintjes uit uw hersenen. Hij blijft schildklierhormoon afgeven aan het bloed.
Van de mensen met hyperthyreoidie heeft 10% tot 15% een struma.

Andere, minder voorkomende oorzaken van een te snel werkende schildklier zijn:

  • geneesmiddelen die lithium of jodium bevatten
  • een ontsteking van de schildklier door een virusinfectie;
  • andere auto-immuunziekten;
  • een goedaardig gezwel in de schildklier; dit is zeldzaam.

U heeft een grotere kans op een schildklierziekte:

  • als het in uw familie voorkomt of
  • in het eerste jaar na uw bevalling.

Hoe kunt u te snelle schildklierwerking herkennen?

Het schildklierhormoon komt via het bloed in uw hele lichaam. Een teveel aan schildklierhormoon kan dan ook verschillende verschijnselen geven, zoals:

  • hartkloppingen
  • beven
  • zweten
  • een gejaagd of geïrriteerd gevoel
  • vermoeidheid
  • diarree
  • afvallen, terwijl u toch goed eet
  • uw huid kan warm en vochtig aanvoelen
  • uitpuilende ogen (soms): de ogen lijken groter dan normaal, kunnen pijnlijk zijn en kunnen minder scherp zien
  • een opgezette schildklier
  • menstruatieverandering

Soms zijn de klachten niet zo duidelijk en wordt de ziekte niet makkelijk herkend.

Wat kunt u zelf doen aan te snelle schildklierwerking

Aan een te snel werkende schildklier kunt u zelf weinig doen. Er is medische behandeling nodig.

Bij vrouwen met een hyperthyreoïdie die zwanger willen worden, is het belangrijk om de zwangerschap uit te stellen. Te veel schildklierhormoon in het bloed geeft een risico voor het ongeboren kindje (bijvoorbeeld: groeivertraging en schedelafwijkingen). Zodra de hoeveelheid schildklierhormoon in het bloed weer normaal is, is het veilig om zwanger te worden.

Iemand met hyperthyreoïdie die rookt heeft een grotere kans dat de ogen (verder) gaan uitpuilen. Een extra reden om te stoppen.

Kijk voor meer informatie over Te snelle schildklierwerking op www.thuisarts.nl

Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap.
Laatst bijgewerkt : 2 Juli 2013

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij te snelle schildklierwerking?

Thionamiden
Thionamiden remmen de aanmaak van schildklierhormoon in de schildklier, waardoor een te snel werkende schilklier wordt afgeremd. De klachten zullen verminderen of verdwijnen. Voorbeelden zijn thiamazol, propylthiouracil en carbimazol.

Bèta-blokkers
Bèta-blokkers vertragen de hartslag en heffen stoornissen in het hartritme op. Hierdoor verminderen de symptomen van een te hoge schildklierwerking, maar de schildklierwerking zelf verandert niet. Voorbeelden zijn metoprolol en propranolol.

Schildklierhormonen
Een te snel werkende schildklier wordt vaak behandeld met medicijnen die de aanmaak van schildklierhormonen remmen. Schildklierhormonen zijn echter wel nodig. Daarom voegen artsen vaak een schildklierhormoon toe. Zo blijft de hoeveelheid schildklierhormoon dat in het lichaam vrijkomt, beter onder controle.
Voorbeelden zijn levothyroxine en liothyronine.

Octreotide
Octreotide verlaagt de hoeveelheid schildklierstimulerend hormoon, waardoor de schildklier minder hard zal werken.

Kaliumjodide
Kaliumjodide wordt gebruikt bij een thyreotoxische storm. Hierbij is er een grote hoeveelheid schildklierhormonen, waardoor de ziekteverschijnselen plotseling erger worden. Kaliumjodide vermindert de aanmaak en vrijzetting van schildklierhormonen.    


De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Het onderdeel over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt, is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Medicijnen bij
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten