Zwanger worden
Bij de vrouw komt tussen 8 en 20 dagen na het begin van de menstruatie een eicel vrij in de eileider. Dat is de eisprong. Die eicel kan maar één dag bevrucht worden. Als de eicel bevrucht is, nestelt die zich in het baarmoederslijmvlies. Als de eicel niet bevrucht is, worden eicel en baarmoederslijmvlies afgestoten. Dit is de menstruatie.

De man produceert elke dag nieuwe zaadcellen. Zaadcellen die in de vagina komen, 'zwemmen' via de baarmoeder naar de eileiders. Daar kunnen ze tot vier dagen blijven leven. Als er in die tijd een eicel vrijkomt, kan een van de zaadcellen de eicel bevruchten. Als het eitje daarna innestelt in het baarmoederslijmvlies, is de zwangerschap begonnen.

Kinderwens
Als u zwanger wilt worden, is het verstandig foliumzuur te slikken. Dit verkleint de kans op een baby met een open rug.

Soms duurt het langer dan gewenst om zwanger te worden. De meeste vrouwen (80%) worden echter binnen een jaar zwanger. Als het u niet lukt om zwanger te worden, of als u vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met uw arts. U kunt dan bespreken of verder onderzoek nodig is.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap over subfertiliteit en zwangerschap.

Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap.
Laatst bijgewerkt: 8 maart 2007.

Foliumzuur
Als u zwanger bent of dat wilt worden, gebruikt u foliumzuur om een tekort aan deze vitamine te voorkomen. Foliumzuur is zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby.

Als er tijdens de eerste weken van de zwangerschap een tekort aan deze vitamine bestaat, kan het kind tijdens de zwangerschap een afwijking van het zenuwstelsel ontwikkelen. Als u gezond en gevarieerd eet, krijgt u toch nog onvoldoende foliumzuur binnen. Daarom is het verstandig om foliumzuur te slikken als u zwanger wilt worden.

Het kan een aantal weken duren voor de hoeveelheid foliumzuur in uw bloed voldoende is. Het is daarom nodig om minstens vier weken voor de `verwachte` bevruchting met slikken te beginnen.

Progestageenhormonen
Progestageenhormonen regelen samen met de oestrogeenhormonen de menstruatiecyclus. Het progestageenhormoon is vooral in de tweede helft van de cyclus actief om de baarmoeder geschikt te maken voor de innesteling van een bevruchte eicel. Wanneer de eigen hormoonproductie te kort schiet en de balans tussen de verscheidende hormonen is verstoord, kan de eisprong (ovulatie) uitblijven of kan de baarmoeder in een slechtere conditie zijn om een bevruchte eicel te laten innestelen. Wanneer progestageenhormonen gebruikt worden gedurende tien tot veertien dagen per cyclus, kan de normale cyclus zich herstellen.

Progestageenhormonen worden ook wel toegepast bij een dreigende miskraam. Bij steeds optredende miskramen achter elkaar wordt het ook wel gebruikt vóór de zwangerschap. Het heeft een beschermend effect op de zwangerschap. Voorbeeld is dydrogesteron.

Methotrexaat
Methotrexaat wordt gebruikt bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. In dat geval groeit de vrucht niet in de baarmoeder, maar in de eileiders. Het kindje is niet levensvatbaar en voor de moeder is een dergelijke zwangerschap gevaarlijk. Methotrexaat stopt de groei van de vrucht en breekt het weefsel af.

Methotrexaat wordt ook gebruikt bij een mola-zwangerschap. Hierbij is vlak na de bevruchting iets misgegaan met de celdeling. Met als gevolg dat de vrucht niet meer groeit en niet levensvatbaar is. De placenta kan wel doorgroeien, want er is wel zwangerschapshormoon aanwezig.

Meestal is het placentaweefsel met een curettage te verwijderen. In heel zeldzame gevallen blijft het placentaweefsel toch weer uitgroeien. Het kan zich dan uitzaaien naar andere delen van het lichaam, zoals de longen. Methotrexaat stopt de groei van het placentaweefsel.

Oxytocine
Oxytocine wordt gebruikt om een bevalling in te leiden. Oxytocine is een weeënopwekkend hormoon. Het zorgt dat de baarmoeder zich samentrekt. Dit zet de bevalling in gang.

Ook wordt oxytocine gebruikt om de vrijzetting van melk uit de borsten te bevorderen. Het zorgt dat de spiertjes rond de melkklieren zich samentrekken.  Hierdoor wordt de melk door de melkkanaaltjes naar buiten geduwd. 
Oxytocine wordt tevens na een bevalling gebruikt om overmatig bloedverlies tegen te gaan. Oxytocine zorgt dat de baarmoeder zich samentrekt, waardoor het bloeden kan stoppen.

Domperidon
Domperidon wordt gebruikt bij problemen met borstvoeding. Het stimuleert de afgifte van het hormoon prolactine. Hierdoor wordt er meer moedermelk gemaakt.

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Het onderdeel over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt, is geschreven door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.