Als de ramadan aanbreekt, vragen sommige gelovige moslims zich af, hoe ze nu hun medicijnen moeten gebruiken. Anderen nemen hun medicijnen gewoon niet in, omdat ze menen dat dat tijdens de ramadan verboden is. Dat kan riskant zijn. De apotheker kan adviseren.

Tijdens de ramadan onthouden gelovige moslims zich overdag van eten, drinken, roken en seks. De maaltijden worden gebruikt voor zonsopkomst en na zonsondergang. Er zijn mensen die vinden dat je tijdens het vasten helemaal niets mag gebruiken – dus ook geen medicijnen.Aan het eind van de vastenmaand wordt er een groot feest gevierd: het suikerfeest.

Religieuze betekenis
De ramadan is de maand waarin de koran zich aan de profeet Mohammed openbaarde. Deze periode wordt gewijd aan religieuze bezinning en zuivering van lichaam en geest. Er is dan extra aandacht voor de vijf 'zuilen' van de islam: vasten, geloofsbelijdenis, gebed, geld afstaan aan armen en de bedevaart naar Mekka. Het vasten staat dus niet op zichzelf en is ook geen doel op zich. Het is een middel om het lichaam te zuiveren en zelfdiscipline te oefenen.

De meeste gelovige moslims willen graag meedoen aan het vasten. Wie zich aan de vastenregels houdt, vervult een religieuze plicht. Bovendien is de ramadan een tijd van saamhorigheid. Meedoen geeft het gevoel bij de moslimgemeenschap te horen.

Wie 'hoort' mee te doen?
Alle moslims zijn verplicht te vasten tijdens de ramadan. De koran geeft echter aan dat er uitzonderingen zijn. De volgende groepen zijn niet verplicht te vasten.

• Kinderen tot de puberteit
• Vrouwen die menstrueren, zwanger zijn of borstvoeding geven
• Ouderen
• Zieken
• Reizigers  

Het is gebruikelijk dat mensen die door ziekte of andere omstandigheden niet kunnen vasten, op een andere manier aan hun religieuze plicht voldoen. Zij kunnen bijvoorbeeld op een ander moment het vasten inhalen.

Meedoen en dieet
Veel moslims gebruiken tijdens de vastenmaand meteen na zonsondergang een grote maaltijd. Na een hele dag vasten is er behoefte aan veel, zoet en vet eten om het hongergevoel te verdrijven. Later op de avond volgt een tweede maaltijd. De derde maaltijd wordt kort voor zonsopkomst gebruikt.

Voor iemand die om gezondheidsredenen een dieet moet volgen, kan dit eetpatroon onprettig of zelfs ongezond zijn. Maagklachten kunnen erdoor verergeren. Bij iemand met diabetes (suikerziekte) kan het evenwicht tussen medicijnen en eten verstoord raken. Mensen die een dieet volgen en willen deelnemen aan het vasten, kunnen het beste overleggen met hun arts of diëtist. 

In het algemeen is het gezonder 's avonds niet te veel en te zwaar te eten. 's Morgens is een stevige maaltijd juist wel goed. Dan kunt u de dag zonder al te veel hongergevoel doorkomen. Bovendien is het belangrijk tussen zonsondergang en zonsopkomst voldoende te drinken, bijvoorbeeld water, thee en vruchtensap.

Meedoen en medicijnen
Veel medicijnen moeten op vaste tijdstippen worden ingenomen, bijvoorbeeld elke zes uur, of na de maaltijden. Tijdens het vasten kan dat problemen opleveren. Sommige mensen willen gedurende de ramadan een of meer doses overslaan, of alle medicijnen in een keer innemen. Anderen willen helemaal geen medicijnen gebruiken. Dat kan tot problemen leiden.

• Soms kan de gezondheid schade ondervinden als de patiënt de voorgeschreven medicijnen niet inneemt.
• Door het vasten kan het lichaam anders reageren op een geneesmiddel, ook als het op de gewone tijden wordt ingenomen.
• Verschillende geneesmiddelen kunnen niet altijd tegelijk ingenomen worden, omdat ze dan elkaars werking beïnvloeden.
• De werking van een geneesmiddel kan negatief worden beïnvloed door het in te nemen op een nuchtere maag.
• Door nog laat op de avond te eten, kan de werking van een middel dat u voor het slapengaan moet innemen, worden beïnvloed.
• Er kunnen (meer) bijwerkingen optreden door een geneesmiddel in te nemen op een nuchtere maag.

Overleg met arts of apotheker
Moet u medicijnen gebruiken en wilt u in de ramadan vasten? Dan doet u er goed aan, te overleggen met de apotheker of met de arts die de medicijnen heeft voorgeschreven. De apotheker kan zo nodig telefonisch overleggen met de arts. Het beste is erover te komen praten voordat de ramadan begint. Doe dat in elk geval als u tijdens de ramadan klachten krijgt.

Er zijn diverse mogelijkheden om het medicijngebruik tijdelijk aan te passen. Welke mogelijkheid het beste is, hangt af van

• welke ziekte u heeft
• welk medicijn u moet gebruiken
• uw algemene gezondheidstoestand
• uw eigen wensen

Verander uw medicijngebruik alleen in overleg met uw arts of apotheker.

Kort meedoen of inhalen
Wordt u ziek tijdens de ramadan, en schrijft uw arts u medicijnen voor? Vraag of de medicijnen absoluut nu nodig zijn. Misschien kunt u het medicijngebruik ook uitstellen tot na de ramadan. Kan dat niet zonder risico, dan is het ‘t beste tijdelijk het vasten te onderbreken. U kunt later het vasten inhalen, of op een andere manier aan uw religieuze plichten voldoen, bijvoorbeeld meer bidden of meer aalmoezen aan de armen geven.

Niet innemen
Als een arts u een geneesmiddel heeft voorgeschreven, is het niet verstandig dat middel een maand lang niet te gebruiken. Overleg met uw arts of apotheker hoe u uw geneesmiddel tijdens de ramadan moet gebruiken.

Medicijngebruik aanpassen
Moet u altijd medicijnen gebruiken? Het is vaak mogelijk de vorm, de dosis en de tijd waarop u het medicijn moet innemen aan te passen aan het vasten. Overleg hierover met uw arts of de apotheker.

• Sommige medicijnen kunt u zonder problemen alleen tussen zonsondergang en zonsopkomst innemen. Vaak is dan wel een andere dosis nodig. Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde antibiotica en voor middelen die u moet gebruiken bij hart- en vaatziekten.
• Er zijn ook medicijnen verkrijgbaar die de werkzame stof langzaam aan het lichaam afgeven. Die kunt u in sommige gevallen gebruiken in plaats van een middel dat u meerdere keren per dag moet innemen. Voorbeelden zijn: sommige pijnstillers en middelen bij epilepsie.
• Het is ook mogelijk een medicijn in de vorm van een pleister toe te passen. Dan hoeft u niets in te nemen. Bepaalde zware pijnstillers en hormoonpreparaten zijn verkrijgbaar in de vorm van een pleister.

De ramadan wordt afgesloten met het suikerfeest. Dan wordt er veel en lekker gegeten.

Dieet of medicijnen
Bij sommige ziekten, zoals diabetes (suikerziekte) is het belangrijk rekening te houden met uw dieet. Eventueel moet u de dosis van uw medicijnen aanpassen. Overleg daarover met uw arts of apotheker. Na de ramadan moet u uw medicijnen weer gaan gebruiken zoals u het daarvoor gewend was.