Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend. Codeïne is ook pijnstillend en werkt hoestprikkeldempend.

Artsen schrijven paracetamol met codeïne voor bij pijn, griep en hoest.

Pijn

Pijn is een alarmsignaal van het lichaam om aan te geven dat er sprake is van een verwonding.

Oorzaak
Een beschadigd deel van het lichaam stuurt via gevoelszenuwen een signaal aan de hersenen. De hersenen reageren hier op door beweging, bijvoorbeeld door de handen weg te trekken van een hittebron, en met emoties, zoals angst. In veel situaties zijn deze reacties nuttig, maar bij ziekte, operaties en eerdere verwondingen is dat vaak niet zo.

Behandeling
De combinatie van paracetamol met codeïne is te gebruiken bij veel soorten pijn, zoals kiespijn, hernia, rugpijn, gewrichtspijn, ernstige hoofdpijn en pijn door verwondingen, operaties of ziekte. Hierbij heeft de arts meestal eerst een eenvoudige pijnstiller voorgeschreven, zoals paracetamol zonder toevoeging of ibuprofen. Als dat niet voldoende werkt, dan schrijft de arts vaak deze combinatie voor van paracetamol met codeïne.

Wees voorzichtig met het gebruik bij kinderen waarbij de keel- of neusamandelen zijn verwijderd. Mogelijk remt het bij deze kinderen de ademhaling.

Werking
Paracetamol verhindert dat het pijnsignaal aan de hersenen wordt doorgegeven. Mocht er toch nog een pijnsignaal in de hersenen doorkomen, dan zorgt codeïne ervoor dat dit niet of minder sterk aankomt. U voelt de pijn minder en reageert er rustiger op.

Binnen een half uur na inname merkt u dat de pijn minder wordt. Dit effect houdt drie tot vijf uur aan. De zetpillen werken iets minder snel, binnen ongeveer een uur. De werking van zetpillen houdt zes tot acht uur aan.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij pijn.

Griep

Paracetamol met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van griepklachten met hoest.

Verschijnselen
Griep is een infectie met het griepvirus. Het griepvirus besmet de slijmvliezen van neus, keel en longen. Hierdoor ontstaan klachten, zoals verstopte neus, niezen, keelpijn en droge prikkelhoest. Bovendien kunt u last hebben van hoge koorts, koude rillingen, spierpijn en hoofdpijn.

Behandeling
Griep gaat in de meeste gevallen vanzelf weer over. Voelt u zich door de koorts erg beroerd of heeft u veel last van pijn (keelpijn, hoofdpijn, spierpijn) en prikkelhoest? Dan kunt u de combinatie van paracetamol met codeïne gebruiken. Door dit medicijn wordt u echter niet eerder beter.

Heeft u geen last van prikkelhoest, neem dan paracetamol zonder codeïne. Dat heeft minder bijwerkingen en werkt vaak even goed.

Werking
Paracetamol en codeïne verminderen de pijn. Paracetamol werkt ook koortsverlagend.

Codeïne vermindert de neiging tot hoesten. Gebruik het niet als u veel slijm ophoest. De hoestprikkel is dan juist nodig om het slijm kwijt te raken.

Effect
De koorts, pijn en neiging tot hoesten zullen binnen een half uur na inname van een tablet afnemen. De zetpillen werken ongeveer binnen één uur. Het effect van de tabletten houdt drie tot vijf uur aan. Het effect van een zetpil is zes tot acht uur.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij griep.

Hoest

Prikkelhoest is een reflex op irritatie in keel en longen. Vaak is dit noodzakelijk, omdat er bijvoorbeeld slijm in de luchtwegen zit, maar soms is het een overreactie die de keel alleen verder irriteert.

Behandeling
Paracetamol met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van griepklachten en hoest. Paracetamol en codeïne verminderen pijn. Paracetamol werkt ook koortsverlagend. Codeïne vermindert de neiging tot hoesten.

Gebruik dit medicijn daarom alleen als u ook pijn heeft of hoge koorts. Gebruik dit medicijn niet als u veel slijm ophoest. De hoestprikkel is dan juist nodig om het slijm kwijt te raken.

Effect
De neiging tot hoesten, pijn en koorts zullen binnen een half uur na inname van een tablet afnemen. De zetpillen werken ongeveer binnen één uur. Het effect van de tabletten houdt drie tot vijf uur aan. Het effect van een zetpil is zes tot acht uur.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij hoest.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms 

• Verstopping (obstipatie). Gebruik, als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Als u dit medicijn langer gebruikt zal de arts meestal ook een laxeermiddel voorschrijven. Raadpleeg uw arts als u last krijgt van verstopping.
• Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling, als u nog aan het middel moet wennen.

Zelden

• Misselijkheid. Meestal gaat deze bijwerking over als u na enkele dagen aan dit middel gewend bent geraakt. Meestal helpt het om even te gaan liggen als u zich misselijk voelt.
• Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit middel. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best dan even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.
• Draaierig gevoel. Neem contact op met uw arts als u er veel last van heeft.
• Sterke bloeddrukdaling. Dit merkt u aan duizeligheid, zwart voor de ogen zien en flauwfallen. Deze bijwerkingen kunnen met name optreden wanneer u (ernstig) hartfalen heeft en wat ouder bent.
• Jeuk en galbulten. Dit is meestal niet het gevolg van overgevoeligheid. Neem contact op met uw arts als u er veel last van heeft.
• Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.

Zeer zelden

• Medicijnafhankelijke hoofdpijn. Deze hoofdpijn kan ontstaan als u dit medicijn meer dagen wel dan niet tegen hoofdpijn gebruikt. Na enige tijd ontstaat de hoofdpijn als u het medicijn even niet slikt of later dan gebruikelijk. U kunt er zo afhankelijk van worden.
• Overgevoeligheid voor paracetamol of codeïne. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en een enkele keer aan benauwdheid. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor paracetamol of codeïne. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
• Bemoeilijkte ademhaling. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen codeïne, maar als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma of longemfyseem, kunt u dit middel beter niet gebruiken. Ook kinderen waarbij de keel- of neusamandalen zijn verwijderd, zijn hier gevoelig voor. Wees voorzichtig met het gebruik bij deze kinderen. Vraag uw arts om advies.
• Slaap-apneu, een kortdurende periode van ademstilstand tijdens de slaap. Dit middel kan slaapapneu veroorzaken. Als u al eerder last van slaapapneu heeft gehad, kunt u hier meer last van krijgen. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen codeïne. Neem contact op met uw arts als u merkt dat u nachtelijke aanvallen van stokkende ademhaling heeft of wanneer deze verergeren.
• Bent u van negroïde afkomst of komt u uit het Middellandse-Zeegebied, dan kán het zijn (maar dat hoeft niet) dat u een aangeboren enzymgebrek heeft (G6PD-deficiëntie). Dit medicijn kan dan bij u een ernstige bloedafwijking veroorzaken. Stop meteen met het gebruik bij klachten als vermoeidheid of duizeligheid. Neem contact op met uw arts. Meld het enzymgebrek ook altijd in uw apotheek!
• Wanneer u lijdt aan de chronische darmontstekingen colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn, dan kunt u in sommige gevallen dit medicijn beter niet gebruiken. Namelijk bij een ernstige verergering van colitis ulcerosa of bij een vernauwing in de darm bij de ziekte van Crohn. Dan kan dit medicijn ernstige bijwerkingen geven op de darm. Overleg met uw arts of u dit medicijn kunt gebruiken. Als u dit medicijn wel mag gebruiken, let er dan op of u geen last krijgt van klachten zoals opgezette buik, toenemende buikpijn en koorts. Als u hier last van krijgt, neemt u dan contact op met uw arts.

 Na gebruik gedurende enkele maanden of jaren en bij hoge doseringen

• Leverbeschadiging. Verschijnselen hiervan zijn een gele verkleuring van het oogwit of de huid. Stop in deze gevallen met het gebruik en neem contact op met uw arts. U heeft kans op leverbeschadiging als u dit medicijn gedurende meerdere maanden of jaren gebruikt of bij hoge doseringen. Ook mensen met een leverziekte hebben hier meer kans op. Heeft u een ernstige leverziekte of kan uw lever beschadigd zijn omdat u regelmatig en veel alcohol gebruikt? Dan kunt u beter geen paracetamol gebruiken. Vraag advies aan uw apotheker welke pijnstiller wel geschikt voor u is.
• Nierbeschadiging. Verschijnselen hiervan kunnen zijn bloed in de urine, koorts en vasthouden van vocht. Stop in deze gevallen met het gebruik en neem contact op met uw arts. Mensen met een ernstig verminderde nierwerking hebben ook meer kans op overdosering. Zij mogen dit middel daarom niet gebruiken. Raadpleeg uw arts als uw nieren minder goed werken.
• Bloedafwijkingen. Verschijnselen hiervan kunnen zijn onverklaarbare blauwe plekken, extreme vermoeidheid, keelpijn met koorts en blaren in de mond. Stop in deze gevallen met het gebruik en neem contact op met uw arts.

Raadpleeg uw arts als u last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Hoeveel?
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Houdt u aan de doseringen in de bijsluiter: bij een overdosis kan de lever ernstig en blijvend beschadigen en kunnen ademhalingsproblemen ontstaan. U merkt niet altijd meteen dat er sprake is van een overdosis. Neem daarom onmiddellijk contact op met uw arts als iemand te veel van dit medicijn heeft ingenomen. Zorg dat kinderen niet bij dit medicijn kunnen komen. Zij zijn extra gevoelig voor de bijwerkingen.

Hoe?

• Tabletten: doe de tabletten eerst in een half glas water, laat dit even staan om ze uiteen te laten vallen en drink het dan op. Doe nogmaals water in het glas om ook de resten in te nemen.
• Zetpillen: de zetpil in de anus inbrengen. Het maakt daarbij niet zo veel uit of u de zetpil met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren inbrengt. U kunt de zetpil met een beetje water bevochtigen. Hierdoor kunt u hem wat makkelijker inbrengen. Bij kleine kinderen: laat het kind met opgetrokken knieën op bed liggen. Houd na het inbrengen de billetjes van het kind even tegen elkaar. De natuurlijke reflex om de zetpil uit te poepen verdwijnt zodra de zetpil is gesmolten (na ongeveer één minuut).

Wanneer?

• Dit medicijn werkt het snelst als u het op een lege maag inneemt. U kunt het echter ook met voedsel innemen. De werking treedt dan wat later in.
• Houd tussen twee opeenvolgende doses een tussenpoos van ten minste vier uur aan.
• Hoest en pijn: gebruik dit medicijn als u last heeft van kriebelhoest en pijn of dit verwacht te krijgen, zoals tijdens de slaap. Neem het voor de nacht een uur van tevoren in, dan heeft u het minste last van kriebelhoest bij het inslapen.

Hoe lang?

• Bij pijn: meestal is dit medicijn maar voor enkele dagen nodig. Gebruik het tot de klachten verdwenen zijn.
• Bij kriebelhoest met pijn en hoge koorts: als de hoge koorts na vijf dagen nog niet over is, raadpleeg dan uw arts.
• Een normale kriebelhoest hoort binnen twee weken over te zijn. Is dat bij u niet het geval, raadpleeg dan uw arts.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Heeft u het medicijn nog nodig, neem de dosis dan alsnog. Neem een eventuele volgende dosis minstens vier uur later. De zetpillen minstens zes uur later.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Sommige medicijnen hebben invloed op de rijvaardigheid. Het is dan strafbaar om aan het verkeer deel te nemen. Als u onder invloed bij een ongeval betrokken raakt, kunt u aansprakelijk worden gesteld. Of dit medicijn de rijvaardigheid beïnvloedt, leest u hieronder.

Paracetamol heeft geen invloed op de rijvaardigheid, codeïne wel. Het vermindert uw reactietijd en maakt u onhandig. Bijvoorbeeld tijdens sturen, schakelen en remmen. Dit komt door de bijwerkingen, zoals sufheid, slaperigheid, verminderd reactievermogen en duizeligheid.
Dit medicijn heeft in de gebruikelijke dosering een grotere invloed op uw rijvaardigheid dan twee standaardglazen alcoholische drank. Twee glazen alcoholische drank veroorzaken een hoeveelheid alcohol in het bloed groter 0,5 promille. Bij meer dan 0,5 mag u volgens de wet niet meer autorijden.Of u mag autorijden, hangt af van de dosering.

• Bij gebruik van 20 mg codeïne of minder per dag: rijd geen auto als u last heeft van een van de volgende bijwerkingen: sufheid, slaperigheid, verminderd reactievermogen, duizeligheid of draaierigheid.
• Bij kortdurend gebruik van meer dan 20 mg codeïne per dag: rijd pas weer auto vanaf 24 uur na de laatste inname. Op dat moment heeft dit medicijn meestal geen invloed meer op de rijvaardigheid. Iedereen reageert echter anders.
• Bij langdurig gebruik van meer dan 20 mg codeïne per dag
  Niet autorijden gedurende de eerste twee weken dat u dit medicijn gebruikt. Beoordeel na twee weken hoeveel last u van de bijwerkingen heeft. Rijd geen auto als u last van bijwerkingen heeft. Na verloop van tijd raken de meeste mensen gewend aan de bijwerkingen en kunnen ze wel weer autorijden.

Meent u dat u kunt autorijden 24 uur na inname of na twee weken gebruik van meer dan 20 mg per dag? Vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt. Deze persoon kan dan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.

Tips voor als u wilt autorijden 24 uur na inname of na twee weken gebruik

• Rijd niet als u onscherp ziet.
• Rijd niet als u zich suf voelt. Bijvoorbeeld als u: zich moeilijk kunt concentreren, trager reageert, met moeite wakker kunt blijven of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.
• Rijd niet als u duizelig of draaierig bent.
• Drink geen alcohol als u gaat rijden. Alcohol versterkt de eventueel nog aanwezige versuffende bijwerking van dit medicijn in belangrijke mate.
• Rijd niet langer dan één uur achter elkaar, ook al voelt u zich goed.
• Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.

alcohol drinken?
Beperk het gebruik van alcohol en drink het liever niet. Door dit medicijn reageert u veel sterker op alcohol dan u gewend bent. Bovendien versterkt alcohol de bijwerkingen van dit medicijn, zoals sufheid en slaperigheid.

alles eten?
U mag alles eten.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

Een pijnstiller met alleen paracetamol, dus zonder codeïne, kunt u in onderstaande gevallen meestal wel gebruiken.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.
• Andere pijnstillers of griep- en verkoudheidsmiddelen die paracetamol bevatten. Controleer altijd de samenstelling van middelen zonder recept. Veel medicijnen tegen hoofdpijn, griep of verkoudheid bevatten paracetamol. Als u deze
• Bepaalde sterke pijnstillers, namelijk buprenorfine, nalbufine  en pentazocine, De pijnstillende werking van codeïne kan door deze middelen afnemen. U kunt ook last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
• Het ontwenningsmiddel naltrexon gaat de werking van codeïne tegen. Hierdoor heeft codeïne minder effect. Als u codeïne langdurig heeft gebruikt, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Gebruik deze combinatie niet.
•  
• Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
U kunt dit middel gedurende enkele dagen veilig gebruiken in een hoeveelheid van niet meer dan 20 mg codeïne en 500 mg paracetamol per keer. Gebruik het echter niet vlak voor de verwachte bevallingsdatum. Op deze manier is het al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Borstvoeding
U kunt dit middel in beperkte mate gebruiken. Dit betekent niet langer dan twee dagen achtereen en niet meer niet meer dan vier keer 20 mg codeïne en 500 mg paracetamol per dag. Dit middel komt namelijk in de moedermelk terecht, maar is in deze kleine hoeveelheid en gedurende korte tijd veilig voor de baby. Als u dit middel langer nodig heeft en u wilt borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u dit middel gedurende enkele dagen heeft gebruikt, kunt op elk moment in één keer stoppen.

Heeft u het gedurende enkele weken gebruikt, dan kunt u last krijgen van ontwennings-verschijnselen. Stop dan geleidelijk. Overleg hierover met uw arts.

Neem contact op met uw arts als u toch last krijgt van de volgende ontwenningsverschijnselen: onrust, diarree, hartkloppingen, loopneus, niezen, kippenvel, koorts zweten, rillen, gapen, verlies van eetlust, misselijkheid en maagkrampen.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Paracetamol is sinds 1893 internationaal op de markt. Codeïne sinds 1884. De combinatie is op recept verkrijgbaar als het merkloze Paracetamol/Codeïne. Het is te verkrijgen in tabletten en zetpillen.
Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Paracetamol/Codeïne zetpillen FNA, Paracetamol/Codeïne tabletten FNA

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.Laatst gewijzigd:2-4-2013

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.