Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Influenzavaccin bevat bestanddelen van griepvirussen van verschillende virusstammen.

Het beschermt tegen een infectie met griepvirussen en daardoor ook tegen griep. Het wordt gegeven als vaccinatie aan mensen bij wie een dergelijke infectie zeer ernstig kan verlopen.

Infecties met virussen

De 'echte' griep (influenza) is een infectie met een van de stammen van het influenzavirus. U kunt tegen meerdere stammen van het influenzavirus worden gevaccineerd.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij infecties met virussen.

Griep

Verschijnselen
Bij de 'echte' griep zijn de luchtwegen geïnfecteerd met het influenzavirus. Het onderscheid tussen een verkoudheid en de echte griep is niet altijd makkelijk te maken. Bij de griep stijgt de koorts tot boven de 38 ºC, heeft u koude rillingen en stevige spierpijn, en voelt u zich heel ziek, moe en zwak.

Ook kunnen hoofdpijn, keelpijn, hoesten, niezen en een verstopte neus voorkomen. Deze verschijnselen komen ook voor bij een verkoudheid.

Griep en verkoudheid zijn beide meestal na 1 week over. Van de griep voelt u zich vaak daarna nog 1-2 weken slap.

Oorzaak
Griep wordt veroorzaakt door besmetting met het influenzavirus.

Er bestaan verschillende stammen van het influenzavirus en regelmatig komen er nieuwe stammen bij. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) onderzoekt elk jaar welke virusstammen naar alle waarschijnlijkheid in het komende jaar gaan heersen. Aan de hand van die gegevens maken de fabrikanten elk jaar een nieuw vaccin met daarin de bestanddelen van die virusstammen.

Griep voorkomen
Bij sommige mensen kan griep zeer ernstig verlopen, zoals bij mensen met longziekten of bij oude mensen die kwetsbaar zijn doordat ze al diverse aandoeningen hebben. Vandaar dat die mensen gevaccineerd worden met het influenzavaccin.

Na injectie met bestanddelen van de influenzavirussen, maakt het lichaam hier afweerstoffen tegen. Als u dan in aanraking komt met levende influenzavirussen, komt uw afweer sneller op gang.

De griep gaat dan ongemerkt voorbij of verloopt minder ernstig. Het vaccin beschermt binnen 3 weken tegen griep door virusstammen die in het vaccin zitten. Het vaccin werkt alleen tegen de echte griep, niet tegen gewone verkoudheden. U kunt dus toch een periode van koorts en ziekte doormaken, maar dan als gevolg van een ‘gewone’ verkoudheid. De virusstammen van de griep veranderen regelmatig een beetje. Daarom heeft u elk jaar een nieuwe griepprik nodig, waarin die nieuwe virusstammen zijn verwerkt.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij griep.

Vaccinaties

De vaccinatie wordt gegeven aan mensen bij wie de griep ernstig kan verlopen, zoals

• mensen ouder dan zestig jaar;
• mensen jonger dan zestig jaar met een van de volgende aandoeningen: chronische longziekte, (zoals astma of COPD), diabetes (suikerziekte), hartaandoening, ernstige nierziekte, ernstige leverziekte, een slecht functionerende milt of geen milt, hiv, een ziekte waarbij men afweeronderdrukkende medicijnen of chemotherapie moet gebruiken;
• kinderen tot achttien jaar die het medicijn acetylsalicylzuur gebruiken.

Het vaccin wordt ook geadviseerd aan mensen die veel in contact komen met deze kwetsbare groepen, zoals mensen die werken in ziekenhuizen, verzorgingshuizen en verpleegtehuizen. Dat is vooral om te voorkomen dat men de mensen uit de kwetsbare groepen met de griep besmet.

Soms wordt het influenzavaccin ook gegeven aan verstandelijk gehandicapten die in een gezinsvervangend tehuis wonen of aan gezinsleden van mensen bij wie de griep zeer ernstige gevolgen kan hebben doordat hun afweersysteem erg verminderd. Uw arts kan u hierover adviseren.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij vaccinaties.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat uw afweersysteem denkt dat er sprake is van een echte infectie. De bijwerkingen zijn dus een signaal dat het vaccin aanslaat.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn de volgende.

Soms, tot enkele uren na de injectie

• Pijn op de plaats van de injectie, soms met roodheid, jeuk, zwelling of harde plek onder de huid.
• Griepachtige verschijnselen, zoals hoofdpijn, koorts, rillingen, spierpijn, gewrichtspijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid, of verminderde eetlust. Deze verschijnselen houden meestal niet langer dan 1-2 dagen aan en zijn veel milder dan bij de echte griep. Een enkele keer duren ze tot 2 weken.

Zelden

• Maagdarmklachten zoals misselijkheid, braken, diarree en buikpijn.
• Zweten en duizeligheid.
• Huidreacties, zoals huiduitslag en galbulten. Zeer zelden komt jeuk voor.
• Slapeloosheid of juist slaperigheid. Zelden ook rusteloosheid.
• Loopneus, een zere keel, en gezwollen lymfeklieren in de hals of oksel. Zeer zelden ook hoesten.
• Irritatie van de ogen.
• Flauwvallen. Meestal gebeurt dit vlak voor, tijdens of na de vaccinatie. Dit komt meestal doordat het zenuwstelsel gevoelig reageert op prikkels van buitenaf. Meld het in elk geval bij een volgende vaccinatie, zodat u de volgende vaccinatie zittend of liggend kunt krijgen.

Zeer zelden

• Overgevoeligheid. U merkt dat aan huiduitslag, galbulten of jeuk.
  In zeldzame gevallen ontstaat er koorts, benauwdheid,opgezwollen lippen, tong of gezicht, flauwvallen of een ernstige huidafwijking. Waarschuw dan meteen uw arts. In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor dit vaccin. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit vaccin niet opnieuw krijgt.
• Stuipen, soms met koorts. Waarschuw dan uw arts.
• Verminderde aanmaak van bloedplaatjes. Hierdoor heeft een hogere kans op een bloeding, zoals een bloedneus.

Raadpleeg uw arts als u veel last heeft van bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Hoe?
De arts of verpleegkundige geeft de injectie onder de huid of in de spier van de bovenarm of dijbeen.

Wanneer?
Omdat het griepvirus vooral in de winter toeslaat, wordt het influenzavaccin bij voorkeur tussen midden oktober en midden november gegeven. De bescherming treedt binnen 3 weken op.

Een tweede prik is nodig bij mensen die nog niet eerder een griepprik hebben gehad of die nog nooit de echte griep hebben gehad. Dit is vooral het geval bij jonge kinderen.

Een tweede prik is ook nodig bij mensen waarbij het afweersysteem onvoldoende werkt om na één prik genoeg afweerstoffen te maken

Heeft u hoge koorts op het moment van injectie, bijvoorbeeld door een infectie? Stel de vaccinatie dan indien mogelijk uit tot u weer beter bent. De koorts kan namelijk verergeren.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
Van dit vaccin zijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicjinen bekend.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
U kunt dit medicijn veilig gebruiken. Het wordt al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?

Het influenzavaccin is sinds 1953 internationaal op de markt. Het wordt ook wel de griepprik genoemd. De injectie is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Influvac, Inflexal, Itanza en Vaxigrip.

In de huisartsenpraktijken wordt jaarlijks gebruik gemaakt van het middel Griepvaccin huisarts inentingscampagne.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Vaxigrip, Influvac, Griepprik, Griepvaccin, Inflexal, Itanza

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.Laatst gewijzigd:17-12-2012

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.