Medicijn

Medicijn: methadon

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Methadon is een morfineachtige pijnstiller (opiaat). Het heeft een sterk pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij langdurige hevige pijn en bij verslaving aan opiaten. Ze schrijven het soms voor in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase).






Pijn

Een beschadigd deel van het lichaam stuurt via gevoelszenuwen een 'bericht' aan de hersenen. De hersenen reageren hier op door beweging, bijvoorbeeld de handen weg te trekken van een hittebron, en met emoties, zoals angst. In veel situaties zijn deze reacties nuttig, maar bij ziekte, operaties en eerdere verwondingen is dat vaak niet meer zo.

Pijnbestrijding
Pijnbestrijding gaat meestal via een stappenplan. Pijnstillers als paracetamol en ibuprofen vormen hierin de eerste stap. Deze zijn bij vele soorten pijn effectief en hebben weinig bijwerkingen. Als deze niet voldoende (meer) werken, schrijft de arts sterkere pijnstillers voor.

Tweede-stapmiddelen zijn codeïne en tramadol. Derde-stapmiddelen zijn de morfineachtige pijnstillers, zoals morfine, oxycodon of fentanyl. Als deze niet gebruikt kunnen worden of niet voldoende werken kan de arts methadon voorschrijven.

Artsen schrijven het ook voor aan kinderen die tijdelijk morfine of een andere morfineachtige pijnstiller hebben gebruikt voor hevige pijn. Als ze stoppen met morfine kunnen ontwenningsverschijnselen optreden. Door in de afbouwfase methadon te gebruiken in steeds lagere dosis zijn deze ontwenningsverschijnselen minder heftig. 

Werking
Methadon zorgt ervoor dat het 'bericht' in de hersenen niet of minder sterk aankomt. Hierdoor voelt u de pijn minder en reageert u er rustiger op.

Effect
De pijnstillende werking begint een half tot 2 uur na inname en houdt ongeveer 10 uur aan.

 


Klik voor meer informatie over medicijnen bij pijn.

Verslaving

Dit medicijn wordt gebruikt om de behoefte te verminderen aan opiaten, zoals heroïne of morfine.

Verschijnselen
Bij een verslaving aan opiaten, zoals heroïne, kunnen bij het stoppen ontwenningsverschijnselen (afkickverschijnselen) optreden. Deze verschijnselen zijn gevoel van ziekte, klamme en koude huid, zweten, kippenvel, een loopneus, diarree, buikkrampen en spierpijn in armen en benen. Deze klachten verdwijnen als het middel weer wordt genomen. De behoefte daaraan wordt lichamelijke afhankelijkheid genoemd.

Verder blijft een gebruiker door het ‘high’-gevoel heel sterk naar het middel verlangen. Vanwege het verdovende effect op gevoel, pijn en ongemak zet hij er alles voor opzij en doet er alles voor om maar te kunnen gebruiken. Vooral deze ‘geestelijke afhankelijkheid’ is heel groot.

Werking
Methadon vermindert de ontwenningsverschijnselen die optreden bij stoppen met opiaten. Omdat het meestal geen 'kick' geeft, kunt u op deze manier wennen aan de afwezigheid daarvan. Door de hoeveelheid methadon gedurende 3 weken geleidelijk te verlagen, kunt u vervolgens ontwennen.

Langdurig verslaafden moeten 6 maanden of langer methadon gebruiken om te voorkomen dat ze terugvallen.

Effect
Dit middel heeft niet bij iedereen hetzelfde effect. Bovendien is het heel belangrijk goed gemotiveerd te zijn om af te kicken. Bij het gebruik van methadon hoort psychotherapie en sociale begeleiding. Ook is het belangrijk dit middel consequent te blijven gebruiken.

De werking van 1 dosis houdt 1 tot 2 dagen aan.

 


Klik voor meer informatie over medicijnen bij verslaving.

Palliatieve zorg

Palliatieve zorg is erop gericht om lichamelijke en geestelijke ongemakken in de laatste levensfase bij ongeneeslijk zieke mensen te verlichten.

Methadon wordt gebruikt om pijn in de laatste levensfase te bestrijden. Als andere opiaten niet meer goed werken, kan de arts methadon voorschrijven. Meestal zal in de laatste fase  worden overgeschakeld naar morfine in een infuus via een pomp.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij palliatieve zorg.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

  • Verstopping (obstipatie). Gebruik als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Meestal schrijven artsen bij dit medicijn een laxeermiddel voor. Raadpleeg uw arts als u door methadon last heeft van verstopping.

Soms

  • Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem daarom geen risicovolle activiteiten. Deze bijwerking gaat na enkele dagen tot weken vanzelf over als u gewend bent geraakt aan het medicijn. De rust die optreedt als u geen last meer heeft van pijn, wordt soms verward met sufheid en slaperigheid.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid en braken. Meestal gaat deze bijwerking over als uw lichaam aan dit medicijn gewend is. Als u hier na enkele weken nog steeds last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
  • Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit medicijn. Mensen met hartfalen kunnen hier meer last van hebben.
    Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het beste even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Bespreek het met uw arts als u hier last van blijft houden. 
  • Droge mond. Hierdoor ontstaan sneller gaatjes in uw gebit. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker uw gebit controleren als u dit medicijn gedurende meerdere weken gebruikt. Als u veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Het helpt ook als u bij het eten iets drinkt of de voeding vochtig maakt, bijvoorbeeld met jus of vruchtenmoes. 

Zelden

  • Niet opmerken van pijn bij andere verwondingen. Omdat methadon pijnstillend werkt, zult u verwondingen minder snel opmerken. Let daarom extra op verwondingen van met name uw voeten, omdat hier vaak problemen bij ontstaan.
  • Koude-gevoel, rillingen, maar ook opvliegers, zweten en koorts. Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.
  • Jeuk en galbulten. Dit kan wijzen op overgevoeligheid (zie Zeer zelden)
  • Psychische klachten, zoals rusteloosheid, gejaagdheid, verwardheid, nervositeit, angstgevoelens of depressie.
  • Slaapproblemen, zoals slapeloosheid en abnormale dromen (nachtmerries).
  • Wazig zien, kleine pupillen, moeite met zien in het donker.

Zeer zelden

  • Benauwdheid en een bemoeilijkte ademhaling. Als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma, copd of longemfyseem, kunt u hier eerder last van krijgen. Vraag uw arts om advies.
    Slaap-apneu, een kortdurende periode van ademstilstand tijdens de slaap. Dit medicijn kan slaap-apneu veroorzaken. Als u al eerder last van slaap-apneu heeft gehad, kunt u hier meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u merkt dat u nachtelijke aanvallen van stokkende ademhaling heeft of wanneer deze verergeren.
  • Hartkloppingen en meer kans op ernstige hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Gebruik dit medicijn NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.
  • Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts zodra u plasproblemen bemerkt.
  • Seksuele stoornissen, zoals minder zin in vrijen en moeilijke erectie. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.
  • Na langdurig gebruik kan lichamelijke verslaving optreden. Dit komt omdat het lichaam na verloop van tijd went aan methadon. Als u plotseling stopt met methadon, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Dit kunt u voorkomen door het gebruik langzaam af te bouwen.
    De ontwenningsverschijnselen van methadon zijn niet zo erg als bij het stoppen met morfine of andere opiaten. Daarom wordt methadon vaak gebruikt om het afbouwen van andere opiaten te vergemakkelijken.
  • Wanneer u lijdt aan de chronische darmontstekingen colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn mag u dit medicijn niet gebruiken, als de colitis ulcerosa opvlamt of als u door de ziekte van Crohn een vernauwing van de darm heeft. Als u dit medicijn wel mag gebruiken, neem contact op met uw arts als u klachten krijgt. Zoals een opgezette buik, meer buikpijn en koorts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, jeuk of galbulten, Raadpleeg dan een arts. Als u overgevoelig bent voor dit medicijn, mag u het niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor methadon. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het in de toekomst niet meer krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.


Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Wanneer?

  • Bij pijn: het maakt niet uit welke tijdstippen u voor dit medicijn kiest. Wel raadt de arts u meestal aan dit medicijn altijd op dezelfde tijden in te nemen en niet te wachten tot de pijn weer toeneemt.
  • Bij ontwenningskuren: kies een vast tijdstip, dan heeft u minder last van ontwenningsverschijnselen en vergeet u minder snel een dosis.

Hoelang?

  • Bij pijn: u kunt het medicijn gebruiken zolang u hevige pijn heeft. Indien uw situatie het toelaat zal uw arts met u overleggen of afbouwen mogelijk is en of u kunt overgaan naar een minder sterke pijnstiller.  Als u dit medicijn gedurende meerdere weken gebruikt, is er een kans dat u er aan gewend raakt. U mag dan niet plotseling stoppen met methadon. Als u dit medicijn al enkele weken gebruikt kunt u beter geleidelijk met methadon stoppen. Dan heeft u minder last van de ontwenningsverschijnselen.
  • Bij ontwenningskuren: de hoeveelheid methadon wordt meestal gedurende 3 weken geleidelijk verlaagd. Als u al heel lang verslaafd bent, is het soms nodig methadon enkele maanden of langer te gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Bij pijn
Gebruikt u de tabletten of drank gebruikt voor pijn (zo nodig tot maximaal 6 keer per dag)? Neem de vergeten dosis alsnog in. Wacht daarna minstens 4 uur voor u weer een volgende dosis inneemt.

Bij ontwenningskuren
U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag. Bent u vergeten een dosis te gebruiken en merkt u het dezelfde dag? Neem de dosis dan alsnog. Merkt u het pas de volgende dag? Sla de vergeten dosis dan over. Zorg dat er altijd minstens 8 uur zit tussen 2 doses.


Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals sufheid, verwardheid en duizeligheid. U mag de eerste 2 weken dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden.  

Na 2 weken zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Let op: ook een (eerdere) behandeling voor een verslaving aan opiaten kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit medicijn. Ook als u hier niets meer van merkt, omdat u gewend bent geraakt aan methadon, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.


Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u 2 of meer van dergelijke medicijnen gebruikt.
  • Bij combinatie van methadon met een van de volgende medicijnen heeft u een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Gebruik de volgende medicijnen NIET samen met methadon: amiodaron, anagrelide, arseentrioxide, azitromycine, chloorpromazine, chloroquine, citalopram, claritromycine, disopyramide, domperidon, droperidol, erytromycine, escitalopram, flecaïnide, haloperidol, ibutilide, ketanserine, kinidine, moxifloxacine, ondansetron, pentamidine, pimozide, sevofluraan, sotalol, sulpiride en vandetanib. Overleg met uw arts. Mogelijk kan hij een ander medicijn voorschrijven.
  • Naltrexon en naloxon. Deze medicijnen gaan de werking tegen van methadon en andere  morfineachtige pijnstillers. Het kan juist om deze reden worden gebruikt.
    Naltrexon en naloxon worden ook gebruikt bij mensen die alcoholverslaafd zijn. Mensen die het om die reden gebruiken, moeten er rekening mee houden dat morfineachtige pijnstillers bij hen minder werkzaam zijn. Als u al methadon gebruikt en u krijgt naltrexon of naloxon erbij, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen.
  • Het medicijn tegen alcoholverslaving nalmefeen. Dit medicijn maakt morfineachtige pijnstillers  minder werkzaam. Als u al methadon gebruikt en u krijgt nalmefeen erbij kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Overleg hierover met uw arts. 
  • De pijnstillers pentazocine, buprenorfine en nalbufine. Deze pijnstillers verminderen de werking van methadon. Als u methadon gebruikt en u krijgt één van deze pijnstillers erbij, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Overleg hierover met uw arts. Dit geldt niet voor pleisters met buprenorfine. Deze pleisters kunt u wel samen gebruiken met methadon, bijvoorbeeld in het geval van doorbraakpijn.
  • Zidovudine, een medicijn tegen hiv-infectie. Methadon versterkt de bijwerkingen van dit medicijn. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
  • Atazanavir, een ander medicijn tegen hiv-infectie. Dit medicijn versterkt de bijwerkingen van methadon. Uw arts zal daarom de bijwerkingen van methadon in de gaten houden en met name het hartritme controleren

Onderstaande medicijnen verminderen de werking van methadon:

  • De medicijnen tegen hiv-infectie abacavir, darunavir, efavirenz, lopinavir/ritonavir, nevirapine, ritonavir en tipranavir.
  • De medicijnen tegen epilepsie carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne en primidon.
  • De medicijnen tegen tuberculose rifabutine en rifampicine.
  • Telaprevir en boceprevir, medicijnen tegen hepatitis C.

Overleg voor gebruik van deze medicijnen eerst met uw arts of apotheker. Zowel bij aanvang als bij stoppen van deze medicijnen moet uw arts de dosering goed controleren. Begin en stop dus niet zelf het medicijngebruik, maar overleg altijd eerst met uw arts of apotheker.

Twijfelt u eraan of één van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.


Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap

Bij pijn
U kunt dit medicijn tijdens de eerste 8 maanden van de zwangerschap kortdurend gebruiken in een zo laag mogelijke dosering, bijvoorbeeld enkele dagen. Als u dit medicijn langer moet gebruiken bestaat een kans dat de baby verslaafd raakt en kort na de geboorte ontwenningsverschijnselen krijgt. Gebruik het medicijn in ieder geval niet na de achtste maand van de zwangerschap. Het kan namelijk de ademhaling van de baby bemoeilijken na de geboorte. Bovendien vertraagt het de bevalling.

Bij verslaving
U kunt dit medicijn veilig gebruiken tijdens de zwangerschap of als u zwanger wilt worden. Het wordt al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen. Uw arts zal u tijdens de zwangerschap controleren. Na de bevalling zal de baby extra worden gecontroleerd op ontwenningsverschijnselen.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Het komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht. Bij lage doseringen tot 20 mg per dag kunt u veilig borstvoeding geven. Bij hogere doseringen kunnen bijwerkingen optreden bij de baby, zoals sufheid, niet willen drinken en bemoeilijkte ademhaling. Waarschuw uw arts, als u dit merkt.


Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Het is niet verstandig om in één keer te stoppen. Stop daarom geleidelijk door de dosis langzaam af te bouwen. Overleg hierover met uw arts.

Als u dit medicijn slechts kort tegen pijn heeft gebruikt, kunt u wel in één keer stoppen.

Neem contact op met uw arts als u last krijgt van een van de volgende ontwenningsverschijnselen: onrust, diarree, hartkloppingen, loopneus, niezen, kippenvel, koorts, zweten, rillen, gapen, verlies van eetlust, misselijkheid en maagkrampen.

.


Recept nodig en welke toedieningsvormen?

Methadon is sinds 1947 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten en in drank onder de merknaam Symoron en als het merkloze Methadon.


Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Symoron, Methadon drank FNA, Methadon Regenboog

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:10-2-2015

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Methadon

16 februari 2015

Ik kreeg vroeger Symoron 5mg van Astellas welke een heel goede pijnstillende werking hadden en omdat ik deze tabletten al lang moet gebruiken werkten deze ...

22 september 2014

Mijn methadon verslaving begon niet heroïne of opiaat gerelateerd, maar ik had het enkele keren in mijn leven weken gehad van 20, 15, 10 en 5 mg en dan weg...

17 september 2014

Merknaam SYMORON werkte uitstekend als pijnmedicatie. Door bezuiniging is deze pijnstilling verandert in METHADON van SANDOZ. Van pijnstilling is geen spra...

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten