Medicijn

Medicijn: progesteron

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Progesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij verminderde vruchtbaarheid, abnormaal vaginaal bloedverlies, stoornissen tijdens de menstruatiecyclus en overgangsklachten.



Verminderde vruchtbaarheid

Ongewilde kinderloosheid kan onder andere komen doordat de eigen hormoonproductie te kort schiet. Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheid. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Door een verstoring daarvan kan de eisprong (ovulatie) uitblijven of kan de baarmoeder in een slechtere conditie zijn om een bevruchte eicel te laten innestelen.

Progesteron is het hormoon dat de baarmoeder geschikt maakt voor het innestelen van een bevruchte eicel.

Dit medicijn wordt gebruikt bij IVF-behandelingen. Bij een IVF-behandeling (in vitro-fertilisatie) vindt een bevruchting buiten het lichaam plaats. Hiervoor worden rijpe eicellen uit het lichaam gehaald om ze vervolgens te laten bevruchten. Daarna wordt een bevruchte eicel in de baarmoeder geplaatst.

De baarmoeder moet goed voorbereid zijn om de bevruchte eicellen te ontvangen. Vaak schrijft de arts progesteron-capsules voor die u in de vagina aanbrengt.

Effect
Progesteron verandert het baarmoederslijmvlies zodat een eicel zich er goed in kan nestelen.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij verminderde vruchtbaarheid.

Abnormaal vaginaal bloedverlies

Als de menstruatie onregelmatig is, veel heviger is of op andere momenten komt dan normaal, is er sprake van abnormaal bloedverlies.

Oorzaak
Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Bij een verstoring kan de cyclus onregelmatig worden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de overgang. Dan neemt de aanmaak van oestrogeenhormoon geleidelijk af.

Abnormaal bloedverlies kan ook ontstaan door vleesbomen in de baarmoeder, of door andere aandoeningen van de baarmoeder, zoals infecties, maar soms is er geen oorzaak voor te vinden. Door het overmatige bloedverlies kan op den duur bloedarmoede ontstaan. Hierdoor voelt u zich vaak moe.

Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Als u geen kinderwens heeft, kunt u een spiraaltje met levonorgestrel gebruiken of een anticonceptiepil. Dit vermindert het bloedverlies. Als u geen hormonen wilt gebruiken, kan de arts een pijnstiller van het NSAID-type voorschrijven, bijvoorbeeld ibuprofen. Dit vermindert ook de hoeveelheid bloed tijdens een menstruatie. Eventueel kan de arts ook tranexaminezuur voorschrijven.

Bij zeer hevig bloedverlies, bijvoorbeeld door vleesbomen, kan de arts een progestageenhormoon voorschrijven, zoals progesteron.

Werking
Progesteron kan een onregelmatige cyclus regelmatig maken en overvloedig bloedverlies verminderen. Bloedingen worden minder heftig, korter en minder pijnlijk dan een gewone menstruatie. Meestal schrijft de arts u het voor gedurende 12 tot 14 dagen per 4 weken. Als u na 12 dagen stopt ontstaat een bloeding. Dit is geen echte menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding.

Effect
De werking bij onregelmatig of overvloedig bloedverlies kan wat langer op zich laten wachten. U moet dit medicijn meestal een aantal maanden gebruiken voordat u weet of het goed werkt.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij abnormaal vaginaal bloedverlies.

Stoornissen tijden de menstruatiecyclus

Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Als deze wordt verstoord kan de menstruatie uitblijven. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij extreem gewichtsverlies, of juist sterke gewichtstoename, het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), de overgang, stress, goedaardige gezwellen in de hypofyse (een deel van de hersenen) of bepaalde chronische ziekten. Maar soms is er geen directe oorzaak voor te vinden.

Behandeling
Als er geen directe oorzaak te vinden is, en u ook niet zwanger kunt zijn, kan de arts u voorstellen progesteron te gebruiken. U moet dit medicijn dan gedurende 12 tot 14 dagen per maand gebruiken. Na stoppen van progesteron krijgt u binnen 7 dagen een onttrekkingsbloeding . Soms kan het enige tijd duren voordat de cyclus zich dan vanzelf herstelt.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij stoornissen tijden de menstruatiecyclus.

Overgangsklachten

Verschijnselen
Door een tekort aan oestrogenen kunt u overgangsklachten krijgen zoals menstruatiestoornissen, opvliegers, zweetaanvallen, slaapproblemen, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen. Het slijmvlies van de vagina kan droger worden, waardoor het vrijen pijnlijk kan zijn en er zich makkelijker vaginale infecties kunnen voordoen.

Oorzaak
Als tussen het 40e en 55e levensjaar de activiteit van de eierstokken geleidelijk afneemt, ontstaat er een tekort aan oestrogenen in het lichaam. De menstruatie houdt geleidelijk aan op. De laatste menstruatie heet de menopauze. Na de menopauze maakt het lichaam minder oestrogenen aan dan tijdens de vruchtbare levensfase. Door dit tekort aan oestrogenen ontstaan overgangsklachten. Ook als de eierstokken operatief zijn verwijderd, ontstaan er overgangsverschijnselen.

Behandeling
Artsen schrijven alleen medicijnen voor als de overgangsklachten u ernstig hinderen in de normale dagelijkse bezigheden. Oestrogeenhormonen, gecombineerd met progestageenhormonen, zoals progesteron, verminderen de overgangsklachten.

Het progestageenhormoon is nodig voor vrouwen die hun baarmoeder nog hebben. Het voorkomt dat het baarmoederslijmvlies door de oestrogeenhormonen bovenmatig gaat groeien. Mogelijk kan er dan baarmoederkanker ontstaan.

U kunt progesteron gebruiken gedurende 12 tot 14 dagen per cyclus. Daarna houdt u een stopweek. In deze stopweek zult u een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding krijgen.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij overgangsklachten.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms, bij vaginale tabletten zelden

  • Onregelmatig bloedverlies (‘spotting’). Dit hoort na enige tijd vanzelf over te gaan, de menstruatie wordt dan regelmatig. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Soms is het nodig om de dosering tijdelijk te verhogen.
  • Wegblijven van de menstruatie. Een enkele keer komt de menstruatie niet meteen terug als u met dit medicijn bent gestopt. Dit is met name het geval na gebruik gedurende meerdere maanden.

Zelden

  • Bij vaginale tabletten: jeuk, branderig gevoel in de vagina en afscheiding.
  • Maagdarmklachten, zoals buikpijn, misselijkheid, verstopping, of juist diarree , en een opgezette buik. Deze klachten gaan meestal vanzelf na enkele dagen tot weken over. Blijft u last houden? Neem dan contact op met uw arts.

Zelden, bij vaginale tabletten zeer zelden

  • Pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.
  • Hoofdpijn of migraine. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
  • Duizeligheid, slaperigheid, vermoeidheid of juist slapeloosheid. Met name de eerste 4 uur na inslikken van de capsule kunt u slaperig worden.
Zeer zelden
  • Bij vaginale tabletten: meer kans op een schimmelinfectie in de vagina.
  • Huidafwijkingen, zoals acne, jeuk, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar, overmatige haargroei of juist haaruitval. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
  • Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd zijn, nervositeit of depressie. Heeft u veel last van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies.
  • Meer of minder zin in vrijen, droge vagina en pijn bij het vrijen. Progestageenhormonen kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
  • Leveraandoeningen. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
  • Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan uw bloeddruk iets stijgen. Het is zelden zo ernstig dat u met dit medicijn moet stoppen. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
  • Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende middelen niet krijgt.
  • Verhoogd cholesterol in uw bloed. U heeft ook meer kans op atherosclerose (aderverkalking). Hierdoor kunt u eerder een hart- en vaatziekte krijgen. Als u al een te hoog cholesterolgehalte in uw bloed heeft, zal uw arts u daar extra op controleren. Ook zal uw arts de kans op hart- en vaatziekten met u bespreken.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Stop dan het gebruik en raadpleeg uw arts. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
  • Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst. Heeft u ooit trombose gehad, dan mag u dit medicijn waarschijnlijk niet gebruiken. Raadpleeg uw arts.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?
  • Capsules: heel doorslikken met een half glas water. Bij IVF-behandeling raadt de arts vaak aan de capsule in de vagina in te brengen. Dus niet in te slikken. Was hiertoe eerst uw handen en duw de zachte gelatinecapsule met een vinger diep in de vagina.
  • Vaginale tabletten: gebruik de bijgeleverde applicator om de tablet in de vagina te brengen. Leg de tablet in de holte van de applicator. Breng de applicator voorzichtig 8 tot 10 cm diep in de vagina. U kunt dit doen terwijl u staat, zit of op uw rug ligt. Als u op uw rug ligt, houdt uw benen dan een beetje gebogen en gespreid.  Druk dan de applicator leeg. Verwijder de applicator en maak hem goed schoon met warm stromend water.

Wanneer?

Op welke dagen?
  • Bij de meeste toepassingen gebruikt u dit medicijn in de tweede helft van de menstruatiecyclus, bijvoorbeeld vanaf dag 11 (de eerste dag van de menstruatie noemt men over het algemeen 'dag 1').
  • Bij een IVF-behandeling moet u dit medicijn meestal gebruiken vanaf het oogsten van de eicellen.
Wanneer op de dag?
  • Bij de meeste toepassingen: 's avonds voor het slapengaan innemen. Soms schrijft de arts nog een extra dosis 's morgens voor.
  • IVF-behandeling: meestal drie keer per dag, de tijdstippen zo veel mogelijk over de dag verdelen.
Hoe lang?
Afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt, kunt u progesteron gedurende enkele weken tot enkele maanden gebruiken.
  • Bij een IVF-behandeling gebruikt u dit medicijn tot en met 30 dagen nadat is aangetoond dat u zwanger bent.
  • Bij een cyclisch gebruik neemt u dit medicijn gedurende een bepaalde periode van de menstruatiecyclus.
Na het stoppen met progesteron ontstaat na 3 tot 7 dagen een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding.
Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent op de voorgeschreven dagen gebruikt.

Capsules

  • Gebruikt u 1 capsule ’s ochtends en 2 capsules ’s avonds, en bent u een dosis vergeten? Sla de vergeten dosis over en neem de rest van de dosis zoals gebruikelijk in.
  • Gebruikt u 2 capsules ’s avonds en merkt u ’s ochtends dat u deze vergeten hebt? Neem de volgende ochtend dan 1 capsule en ’s avonds zoals gebruikelijk 2 capsules.

Vaginale toepassing
U gebruikt dit medicijn 3 keer per dag. Bent u een dosis vergeten? Neem het medicijn dan zo snel mogelijk alsnog. Het is namelijk belangrijk dat er altijd voldoende progesteron in uw bloed aanwezig is.


Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden
Dit medicijn kan bijwerkingen veroorzaken, zoals slaperigheid en duizeligheid. Heeft u hier last van? Dan mag u niet autorijden. Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen zo lang u last heeft van deze bijwerkingen. Deze bijwerkingen komen vooral de eerste dagen van het gebruik voor.

Voor meer algemene informatie kunt het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.


Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
Van dit medicijn zijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap

Als u de capsules inslikt
Gebruik dit medicijn NIET als zwanger bent of u binnenkort wilt worden. Dit medicijn kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind.

  • Wilt u zwanger worden en krijgt u dit medicijn voor het eerst? Overleg dan met uw arts voordat u met dit medicijn begint. Misschien kan de arts u een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn dat wel veilig is tijdens de zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en wilt u zwanger worden? Overleg dan ook eerst met uw arts voordat u zwanger wordt. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op op een ander medicijn.
  • Gebruikt u dit medicijn al en bent u zwanger geworden? Overleg dan meteen met uw arts. Samen kunt u bespreken wat het risico voor de baby is als u doorgaat met het medicijn. Of wat het risico voor u is als u met het medicijn stopt.

Als u de vaginale tabletten of de capsules vaginaal gebruikt
U gebruikt dit medicijn om zwanger te worden. Als u dit medicijn gebruikt gedurende de eerste 3 maanden van de zwangerschap, is het veilig voor het kind. Gebruik dit medicijn niet in de resterende periode van de zwangerschap. Het is nog onvoldoende bekend of het dan veilig is.

Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven, als u dit medicijn in de normale dosering gebruikt. Het wordt al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.
Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. Overleg dit met uw arts. Na het stoppen krijgt u binnen enkele dagen een onttrekkingsbloeding.

Het komt voor dat na stoppen van het gebruik de menstruatie niet meteen terugkeert. Dit is vooral het geval na gebruik gedurende meerdere maanden. Raadpleeg uw arts als u zich zorgen maakt over het uitblijven van de menstruatie.
Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Progesteron is sinds 1933 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar als capsules onder de merknaam Utrogestan en als vaginale tabletten onder de merknaam Lutinus.
Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Utrogestan, Lutinus

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:9-1-2014

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Progesteron

Geen ervaringen gevonden.

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten