Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

De werkzame stoffen in Boostrix Polio zijn de vaccins tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio, samen het DKTP-vaccin genoemd.

Het DKTP-vaccin bevat onschadelijk gemaakte gifstoffen van de difterie-, de tetanusbactie- en dode kinkhoestbacteriën en onschadelijk gemaakt poliovirus.

Het beschermt tegen infectie met difterie-, kinkhoest- en tetanusbacterie en met het polio-virus. Het is een van de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma.

Infecties met bacteriën

Difterie, kinkhoest en tetanus worden veroorzaakt door bacteriën.

Difterie
Difterie of ‘kroep’ is een ernstige ziekte waarbij het lichaam reageert op de gifstoffen van de difterie-bacterie. Deze bacterie wordt via hoesten van mens op mens overgebracht.

De ziekte begint meestal met ernstige keelpijn, een ziek gevoel en soms koorts. De slijmvliezen van de keel kunnen opzwellen, waardoor het ademen moeilijk wordt en kinderen zelfs kunnen stikken.

De difteriebacterie kan ook de hartspier en het zenuwstelsel beschadigen. De ziekte verloopt vaak zeer ernstig, waardoor behandeling soms te laat komt. Onbehandeld verloopt de ziekte vaak dodelijk. Daarom is vaccinatie nodig.In Nederland komt difterie nauwelijks meer voor, omdat de meeste mensen als kind gevaccineerd zijn tegen deze ziekte.

Kinkhoest
Kinkhoest wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis. Deze bacterie wordt via hoesten van mens tot mens overgebracht en is zeer besmettelijk. Kinkhoest begint meestal met verkoudheid, een ziek gevoel en soms koorts. Daarbij ontstaan er enorme hoestbuien met een gierende inademing. Deze hoestbuien kunnen voor kinderen zeer uitputtend zijn. Door het langdurig en geforceerd hoesten kunnen de longen blijvende schade oplopen en krijgen de hersenen niet genoeg zuurstof. Dit is vooral gevaarlijk voor kleine kinderen.

Tetanus
Tetanus is een ernstige spierziekte veroorzaakt door de gifstoffen van de tetanus-bacterie. U kunt tetanus krijgen door besmetting met deze bacterie. Deze komt voor in aarde, straatvuil en mest van dieren. De bacterie kan via een verwonding in het lichaam komen en zich daar gaan vermenigvuldigen. Dat gebeurt vooral in kleine, diepe wonden en bij dierenbeten.

Tetanus begint meestal met hoofdpijn en spierkrampen in de kaken. Een andere naam voor tetanus is daarom kaakklem. Binnen enkele dagen nemen de spierkrampen toe. Ze verplaatsen zich dan over het hele lichaam. Ook de ademhalingsspieren kunnen verkrampen, waardoor ademen moeilijker gaat. Zonder behandeling is tetanus dodelijk, daarom is vaccinatie nodig.

Difterie, kinkhoest en tetanus voorkomen
U kunt tegen difterie, kinkhoest en tetanus worden gevaccineerd met een injectie. Na injectie maakt het lichaam afweerstoffen tegen de gifstoffen van deze bacteriën en tegen de bacteriën zelf. Als u dan in aanraking komt met die gifstoffen kan uw lichaam deze effectiever onschadelijk maken.
De meeste mensen zijn als kind tegen difterie, kinkhoest en tetanus gevaccineerd via het Rijksvaccinatieprogramma.

Bij deelname hieraan zijn kinderen vanaf vier maanden voldoende beschermd. Na de laatste vaccinatie op het negende jaar houdt de bescherming tegen deze ziektes tien jaar aan. Het kinkhoestvaccin beschermt niet volledig, maar wel voor een groot deel. Sommige gevaccineerde kinderen krijgen toch kinkhoest. Dit komt doordat de bacterie verandert en het vaccin niet tegen alle bacterie-types beschermt.

Omdat de bescherming tegen tetanus maar tien jaar duurt hebben volwassenen bij een verwonding een tetanus-vaccinatie nodig, als de laatste vaccinatie langer dan tien jaar geleden is.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij infecties met bacteriën.

Infecties met virussen

Polio (kinderverlamming) wordt veroorzaakt door het poliomyelitis-virus.

Polio
Polio is de afkorting van poliomyelitis. Deze ziekte kan geheel zonder ernstige verschijnselen verlopen en alleen maar diarree als klacht hebben. Maar bij ongeveer 1 procent van de besmette personen treden blijvende spierverlammingen op. Er bestaat geen behandeling tegen polio. Daarom is vaccinatie nodig.

U kunt de ziekte krijgen als u dit virus binnenkrijgt via sporen van menselijke ontlasting. Dit kan door gebruik van besmet water of voedsel.

Polio voorkomen
Tegen deze ziekte kunt u worden gevaccineerd met een injectie. Na injectie maakt het lichaam afweerstoffen tegen het poliovirus. Als u dan in aanraking komt met dit virus kan uw lichaam dit effectiever onschadelijk maken.

De meeste mensen zijn als kind tegen polio gevaccineerd via het Rijksvaccinatieprogramma.

Bij deelname hieraan zijn kinderen vanaf 4 maanden voldoende tegen polio beschermd. Na de laatste vaccinatie op het negende jaar houdt de bescherming tegen deze ziekte 15 jaar aan.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij infecties met virussen.

Vaccinaties

Rijksvaccinatieprogramma
Alle kinderen worden via het Rijksvaccinatieprogramma ingeënt tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio (via de DKTP-prik). Het consultatiebureau voert de inenting meestal uit.

Deze inenting vindt plaats op de leeftijd van 2, 3, 4 en 11 maanden en 4 jaar. Het kind is dan ongeveer tot het veertiende jaar beschermd tegen kinkhoest. Als daarna toch een kinkhoestinfectie ontstaat, verloopt die wel minder ernstig dan bij mensen die nooit gevaccineerd zijn. Vandaar dat mensen meestal niet een nieuwe vaccinatie krijgen.

Tegen difterie, tetanus en polio is het kind ongeveer 10 jaar beschermd. Er vindt ook nog een vaccinatie plaats op het negende jaar. Het kind is dan tot het negentiende jaar beschermd. Na die tijd is een nieuwe vaccinatie nodig, als het extra kans loopt op een van deze ziekten.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij vaccinaties.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat uw afweersysteem denkt dat er sprake is van een echte infectie. De bijwerkingen zijn dus een signaal dat het vaccin aanslaat.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

• Pijn op de plaats van de injectie, soms met roodheid, zwelling of harde plek onder de huid.
• Stijve arm of stijf been waarin geïnjecteerd is.
• Vermoeidheid en slaperigheid.
• Koorts.
• Verminderde eetlust.
• Bij baby's: misselijkheid zeer zelden met braken.
• Griepachtige verschijnselen, zoals hoofdpijn, koorts, spierpijn, verminderde eetlust, misselijkheid of buikpijn. Deze verschijnselen houden meestal niet langer dan 1-2 dagen aan. Een enkele keer duren ze tot 2 weken.

Zelden

• Flauwvallen. Meestal gebeurt dit vlak voor, tijdens of na de vaccinatie. Dit komt meestal doordat het zenuwstelsel gevoelig reageert op prikkels van buitenaf. Meld het in elk geval bij een volgende vaccinatie, zodat u de volgende vaccinatie zittend of liggend kunt krijgen.
• Huiduitslag. Meestal is dit onschuldig, maar neem bij ernstige jeukende huiduitslag contact op met de arts. Er kan dan sprake zijn van overgevoeligheid voor het vaccin.
• Gezwollen lymfeklieren in de hals of oksel. Een enkele keer kan een ontsteking van de lymfeklieren optreden. Neem dan contact op met uw arts.

Zeer zelden

• Huilerigheid en abnormaal huilen. Dit gaat vanzelf over.
• Stokkende ademhaling, waardoor het kind blauw kan aanlopen en flauwvallen. Dit kan er heel beangstigend uitzien. Maar het is niet ernstig omdat het kind vanzelf weer gaat ademen op het moment dat het flauwvalt.
• Stuipen, soms metkoorts. Waarschuw dan uw arts.
• Blauw-rode verkleuring van de benen, enkele uren na de injectie. Dit gaat vanzelf over.
• Overgevoeligheid. U kunt dat merken aan huiduitslag, galbulten of jeuk . In zeldzame gevallen ontstaat er koorts, benauwdheid, opgezwollen lippen, tong of gezicht of flauwvallen. Waarschuw dan meteen uw arts. In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor dit vaccin. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit vaccin niet opnieuw krijgt.

Sommige ouders zijn bang dat vaccinaties kans geven op ernstige ziekte, autisme, of zelfs overlijden. Hier is onderzoek naar gedaan en het blijkt dat deze ziektes niet vaker voorkomen bij gevaccineerde kinderen dan bij kinderen die niet gevaccineerd zijn. Wel heeft een kind dat niet is gevaccineerd een veel grotere kans op blijvende schade of overlijden als het de ziekte krijgt waartegen het vaccin beschermt.

Raadpleeg uw arts als uw kind veel last heeft van bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen opmerkt waar u zich zorgen over maakt.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Hoe?
De arts of verpleegkundige geeft de injectie in de spier van de bovenarm of dijbeen.

Wanneer?

• Het Rijksvaccinatieprogramma start bij kinderen in het eerste levensjaar met DKTP-Hib-HepB-prikken. Dit vaccin is behalve tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio ook nog tegen Haemofilus influenzae B en Hepatitis B. Na vier DKTP-Hib-HepB-prikken in het eerste jaar, krijgen kinderen in het negende jaar nog een DTP-prik. De overige vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma, zijn terug te vinden in het volledige inentingsschema.
• De bescherming tegen tetanus duurt minstens 10 jaar. Als na die tijd een verwonding met bijvoorbeeld straatvuil optreedt moet opnieuw worden gevaccineerd met tetanusvaccin.

Heeft het kind hoge koorts op het moment van injectie, bijvoorbeeld door een infectie? Stel de vaccinatie dan indien mogelijk uit tot het kind zich weer beter bent. De koorts kan namelijk verergeren.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Laat de inenting dan alsnog zo snel mogelijk uitvoeren.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?

Van dit vaccin zijn geen belangrijke wisselwerkingen bekend.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als uw kind niet alle prikken van het consultatiebureau krijgt, beschermt het vaccin niet voldoende tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?

Het DKTP-vaccin bestaat uit vaccins tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio. Deze combinatie van vaccins is sinds 1962 in Nederland op de markt. De afzonderlijke vaccins worden internationaal gebruikt sinds 1923 (difterievaccin), 1930 (kinkhoestvacccin) en 1933 (tetanusvaccin) en 1955 (poliovaccin). Het vaccin is op de markt onder de merknamen Boostrix Polio en Triaxis Polio. Men noemt het ook wel de 'DKTP-prik'.

Over de combinatie met Hib-vaccin zie DKTP-Hib-vaccin.
Over de combinatie met Hib-vaccin en hepatitis-B-vaccin Infanrix Hexa.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Triaxis Polio, Boostrix Polio

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.Laatst gewijzigd:9-8-2012

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.