Medicijn

Medicijn: Diltiazem

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Diltiazem
De werkzame stof in Diltiazem is diltiazem.



Diltiazem behoort tot de calciumblokkers. Het verwijdt de bloedvaten, verlaagt de bloeddruk, verbetert de zuurstoftoevoer naar het hart en beïnvloedt de hartslag.

Artsen schrijven het voor bij angina pectoris, hartritmestoornissen en hoge bloeddruk.



Angina pectoris

Verschijnselen
Angina pectoris (hartkramp) is een hartaandoening met aanvallen van pijn of een beklemmend gevoel op de borst. Deze pijn kan uitstralen naar de arm, kaak, hals of schouder.

De pijn ontstaat vooral op momenten dat het hart harder moet gaan werken: bijvoorbeeld bij inspanning, stress, emoties, een zware maaltijd of bij de overgang van warmte naar kou.

Oorzaak

De belangrijkste oorzaak van angina pectoris is een vernauwing van de bloedvaten die het hart van bloed voorzien (de kransslagaderen). Hierdoor komt er minder bloed naar de hartspier, dus ook minder zuurstof. Dit zuurstofgebrek veroorzaakt de klachten.

Werking
Als u meer dan twee aanvallen van hartkramp per week heeft, schrijft uw arts medicijnen voor om de klachten te bestrijden. Meestal is dit een bètablokker, een medicijn dat de snelheid en de kracht waarmee het hart klopt, terugbrengt tot een aanvaardbaar niveau.

Als u geen bètablokkers verdraagt, of als u een speciale vorm van angina pectoris heeft (Prinzmetal), kan de arts een calciumblokker voorschrijven, zoals diltiazem. Diltiazem verbetert de  zuurstoftoevoer naar de hartspier. Dit vermindert de kans op een angina pectoris-aanval.

Bij de gewone tabletten begint de werking al na een kwartier en houdt 6-8 uur aan. Als u tabletten of capsules met vertraagde afgifte (retard of CR) gebruikt, begint het effect binnen 2 uur en duurt ongeveer 12 uur. Als u capsules met vertraagde afgifte XR gebruikt begint het effect binnen enkele uren en houdt ongeveer 24 uur aan.

Effect
Het effect merkt u doordat u minder vaak last heeft van pijn op de borst bijvoorbeeld bij het traplopen. Dit betekent echter niet dat u meteen meer inspannende activiteiten mag gaan doen. Uw lichaam moet hier weer langzaam aan wennen. Overleg hierover met uw arts.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij angina pectoris.

Hartritmestoornissen

Verschijnselen
Bij een hartritmestoornis kan het hart overslaan, onregelmatig slaan, te langzaam kloppen of op ‘hol slaan’. Bijna iedereen heeft wel eens zijn hart voelen overslaan. Bijvoorbeeld bij spanningen of een sterke kop koffie. Soms blijft dit overslaan langer doorgaan dan een paar tellen en belemmert het u in het dagelijks werk of de slaap. Pas dan noemen we het een hartritmestoornis.

U hoeft een afwijkende hartslag niet altijd zelf op te merken. Als u het merkt is het aan verschijnselen zoals vermoeidheid, kortademigheid, licht gevoel in het hoofd en hartkloppingen. Verder kunt u zich gejaagd voelen, of angstig. Ook kunt u dikke enkels krijgen doordat het bloed minder goed wordt rondgepompt. De ritmestoornissen kunnen in aanvallen voorkomen van enkele seconden tot uren en dan weer verdwijnen. Zelden is de hartritmestoornis continu aanwezig.

Oorzaken
Het hart is een holle spier die regelmatig hoort samen te trekken om het bloed door het lichaam te stuwen. Vanuit een punt op de hartwand, het prikkelcentrum, vertrekken zenuwen die de hartspier aansturen. De boezems, waar het bloed het hart binnenstroomt, trekken eerst samen, en daarna de kamers, waar het bloed het hart verlaat. Hierdoor wordt met elke hartslag het bloed via de slagaders door het lichaam gepompt. Als de zenuwen het hart te onregelmatig aansturen, spreken we van hartritmestoornissen.

Er zijn meerdere oorzaken voor hartritmestoornissen. Het prikkelcentrum kan te traag of te snel werken. Ook kunnen de zenuwbanen verstoord zijn doordat stukjes hartweefsel zijn afgestorven door een hartinfarct.  Of de boezems kunnen heel snel samentrekken ('atriumfibrilleren') waardoor de samentrekking van de kamers onvoorspelbaar en onregelmatig wordt, soms veel te snel of juist erg langzaam.

Behandeling
Afhankelijk van het soort ritmestoornis en de conditie van het hart kan de arts medicijnen voorschrijven, een elektrische stroomschok toedienen of een operatie uitvoeren, bijvoorbeeld voor een pacemaker.

Artsen schrijven diltiazem voor bij snelle of onregelmatige samentrekking van de boezems ('atriumfibrilleren' of ‘atriumfladderen’) of van de kamers. Het wordt ook toegepast om hartritmestoornissen te voorkomen.

Werking
Diltiazem vertraagt de prikkelgeleiding door de zenuwen en vermindert de prikkelbaarheid van de hartspier. Het remt daardoor een te snelle werking van het prikkelcentrum. Hierdoor wordt de hartslag weer regelmatig.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij hartritmestoornissen.

Hoge bloeddruk

Verschijnselen
Mensen met een hoge bloeddruk voelen hier over het algemeen niets van. Hoge bloeddruk is ook geen ziekte, maar geeft meer kans op hart- en vaatziekten. Als de bloeddruk verhoogd is, stroomt het bloed te krachtig door de vaten. Dit is schadelijk voor de bloedvaten.

Beschadigde bloedvaten vergroten de kans op een beroerte (herseninfarct of hersenbloeding) en ernstige hartziekten, zoals hartkramp en hartfalen.

Werking

Calcium houdt de wand van de bloedvaten op spanning. Door het calcium te blokkeren ontspannen de bloedvaten zich en worden ze wijder. Het bloed kan daardoor beter doorstromen en de bloeddruk gaat omlaag. Door de lagere bloeddruk is er minder kans op hart- en vaatziekten, zoals een beroerte.

Behandeling

Bij de behandeling van een hoge bloeddruk kunnen artsen verschillende medicijnen voorschrijven. Vaak beginnen ze met een plastablet, een bètablokker en/of een ACE-remmer.

Als deze medicijnen niet kunnen worden gebruikt, kan de arts een calciumblokker van het –dipine type voorschrijven, zoals amlodipine. Als deze medicijnen de bloeddruk onvoldoende omlaag brengen, of niet gebruikt kunnen worden, kan de arts diltiazem voorschrijven.

Effect

Na drie tot zes weken is het volledige effect op de bloeddruk bereikt. Zelf merkt u hier niet veel van. U weet pas of het werkt bij een meting van uw bloeddruk. Toch is het belangrijk diltiazem elke dag in te nemen. Alleen dan kan dit medicijn u optimaal beschermen tegen hart- en vaatziekten.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij hoge bloeddruk.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

  • Opgezwollen enkels en onderbenen. Deze bijwerking kan ontstaan door verwijding van de bloedvaten in de benen. Waarschuw uw arts, als u last krijgt van dikke enkels.

Zelden

  • Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk (binnen enkele dagen tot weken). Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt dan het best even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.
  • Hoofdpijn, warmtegevoel, hartkloppingen en blozen. Deze bijwerkingen zijn het gevolg van verwijding van de bloedvaten. Ze verdwijnen meestal na enkele weken. Raadpleeg uw arts, als u er hierna nog steeds last van heeft.
  • Verstopping (obstipatie). Deze bijwerking treedt vooral in het begin van de behandeling op. Gebruik, als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Raadpleeg uw arts als u last blijft houden van verstopping.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid en buikpijn. Zeer zelden opkomend maagzuur,  Mensen met chronische klachten van zuurbranden (reflux) kunnen meer klachten krijgen. Overleg dan met uw arts.

Zeer zelden

  • Vermoeidheid, slapeloosheid, een zwak gevoel en nervositeit.
  • Spierpijn. Als u aan de spierziekte myasthenia gravis lijdt: u kunt meer last krijgen van deze aandoening. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.
  • Huiduitslag, jeuk en haaruitval. Als u de huidziekte psoriasis heeft: de klachten kunnen verergeren. Neem in dat geval contact op met uw arts.
  • Borstvorming bij mannen en impotentie. Als u last heeft van deze bijwerking, vraag dan advies aan uw arts. Mogelijk moet de dosering aangepast worden, of is een ander medicijn geschikter voor u.
  • Tragere hartslag. Uw lichaam kan ook meer vocht vasthouden.
    Mensen die last hebben van hartfalen mogen dit medicijn daarom niet gebruiken. Mensen met een bepaald type aangeboren hartaandoening, het Wolff-Parkinson-White-syndroom, kunnen ernstiger ritmestoornissen krijgen. Gebruik is alleen verantwoord als de cardioloog regelmatig controleert.
  • Leveraandoeningen. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten, soms treedt ook koorts op. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Ook kan zeer zelden een ernstige huidafwijking ontstaan, met blaren op de huid of een vuurrode huid. Waarschuw dan direct een arts. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor diltiazem. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt.
  • Droge mond en tandvleesproblemen. Hierdoor kunnen zich eerder gaatjes in uw gebit ontwikkelen. Poets en flos daarom extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond of een overmatige groei van het tandvlees. Laat eventueel de tandarts vaker uw tanden en tandvlees controleren.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.


Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?
  • Gewone tabletten: innemen met wat water. U mag deze tabletten eventueel breken of kauwen.
  • Tabletten met gereguleerde afgifte, te herkennen aan 'CR', 'retard' of 'MGA': deze moet u heel doorslikken met een half glas water. De tabletten niet kauwen of fijnmaken, omdat dan onbedoeld al het werkzame bestanddeel tegelijk vrijkomt. De tabletten zijn zo gemaakt, dat ze langzaam oplossen, waardoor ze langer werken.
  • Capsules 'XR' of 'retard': slik de capsule in zijn geheel door met water, zonder te kauwen. Als u hier moeite mee heeft, kunt u de capsule openen. Neem de korreltjes dan wel in zonder te kauwen. De korrels zijn namelijk zo gemaakt dat ze de werkzame stof langzaam afgeven.

Wanneer?
U mag het middel innemen op elk moment van de dag. Kies wel een vast tijdstip, dan vergeet u minder snel een dosis.

Als u het eenmaal per dag gebruikt: bij voorkeur ’s ochtends. Als u in het begin veel last heeft van duizeligheid, kunt u het ook ’s avonds voor het naar bed gaan innemen. Als u het vaker per dag gebruikt: verdeel de innames gelijkmatig over de dag. Bij twee keer per dag: ’s ochtends en ’s avonds. Bij vier keer per dag: meteen na het opstaan, bij de lunch, bij het avondeten en voor u naar bed gaat.

Hoe lang?

  • Angina pectoris (hartkramp) en hartritmestoornissen. Waarschijnlijk moet u dit medicijn langdurig gebruiken. Overleg hierover met uw arts.
  • Hoge bloeddruk. Een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig. Als dit medicijn goed bij u werkt, moet u het waarschijnlijk uw leven lang gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:
  • Als u diltiazem één keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende capsule normaal inneemt? Neem de vergeten capsule dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten capsule dan over.
  • Als u diltiazem twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende tablet normaal inneemt? Neem de vergeten tablet dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten tablet dan over.
  • Als u diltiazem drie keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende tablet normaal inneemt? Neem de vergeten tablet dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten tablet dan over.
  • Als u diltiazem vier keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan één uur voor u de volgende tablet normaal inneemt? Neem de vergeten tablet dan alsnog in. Duurt het nog minder dan één uur? Sla de vergeten tablet dan over.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden?
De eerste dagen dat u diltiazem gebruikt, kunt u duizelig zijn. Dit komt doordat uw lichaam zich nog moet instellen op de lagere bloeddruk. Na enkele dagen is dat meestal weer over en is autorijden geen probleem. Indien u duizelig blijft: neem dan geen deel aan het verkeer.

alcohol drinken?
Alcohol verwijdt de bloedvaten, net als diltiazem. U kunt daardoor last krijgen van duizeligheid. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate. U kunt dan zelf inschatten of u hier veel last van krijgt. In het algemeen is enkele keren per week een glas wijn geen probleem.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.


Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere bloeddrukverlagers. De bloeddruk kan te laag worden als u diltiazem samen met andere bloeddrukverlagers gaat gebruiken. Uw arts houdt hier rekening mee en zal in het begin een lagere dosering voorschrijven. Al naar gelang het effect zal de arts de dosis geleidelijk verhogen. Als u een bloeddrukverlager van het type 'bètablokker' gebruikt, kan uw hartslag ook trager of onregelmatiger worden. U krijgt deze combinatie alleen als uw hartfunctie regelmatig gecontroleerd wordt.
  • Bepaalde medicijnen voor een vergrote prostaat, namelijk de alfa-blokkers alfuzosine, doxazosine en terazosine. Deze kunnen in het begin van de behandeling de bloeddruk verlagen en duizeligheid veroorzaken. Diltiazem versterkt deze bijwerking. Deze wisselwerking is alleen van belang de eerste dagen dat u met een alfa-blokker begint. U kunt de alfa-blokker de eerste keren het beste ’s avonds innemen, als u al op bed zit, voor het geval u duizelig wordt. Als u een alfa-blokker met vertraagde afgifte gebruikt, kunt u de volgende ochtend duizelig worden bij het opstaan. Dit is na enkele dagen over.
  • Rifampicine, een medicijn tegen tuberculose. Rifampicine kan de werking van diltiazem verminderen. Overleg hierover met uw arts. Mogelijk schrijft uw arts een ander medicijn voor. 

Diltiazem kan van de volgende medicijnen de hoeveelheid in het bloed verhogen, waardoor deze medicijnen meer bijwerkingen veroorzaken. Indien u de combinatie toch moet gebruiken, is extra controle en dosisaanpassing door uw arts nodig. Ook als u weer stopt diltiazem moet de arts de dosis van onderstaande medicijnen weer opnieuw vaststellen.

  • Ivabradine, een medicijn tegen pijn op de borst dat de hartslag vertraagt.
  • Theofylline, een medicijn tegen benauwdheidsklachten
  • Digoxine, een hartmedicijn
  • Ciclosporinetacrolimus en sirolimus, medicijnen die de afweer onderdrukken
  • Simvastatine en atorvastatine, cholesterolverlagers
  • Midazolamalprazolam en buspiron, rustgevende medicijnen
  • Saquinavir, een medicijn tegen hiv-infectie
  • Carbamazepine, een medicijn tegen epilepsie, zenuwpijn en psychische klachten
  • Colchicine, een medicijn tegen jicht.

De volgende medicijnen kunnen de hoeveelheid diltiazem in het bloed verhogen, waardoor er meer bijwerkingen door diltiazem kunnen ontstaan. Als u de combinatie toch moet gebruiken, is extra controle door uw arts nodig.

  • Cimetidine, een maagmedicijn
  • Claritromycine en erytromycine, antibiotica
  • Itraconazol, ketoconazol en voriconazol, antischimmelmiddelen
  • Medicijnen bij een hiv-infectie: atazanavir, darunavir, fosamprenavir, indinavir, lopinavir, nelfinavir, ritonavir, saquinavir en tipranavir
  • Telaprevir en boceprevir, medicijnen tegen hepatitis C

Twijfelt u of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.


Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Er zijn niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker of dit medicijn altijd veilig is voor zwangere vrouwen en hun kind.

  • Wilt u zwanger worden en krijgt u dit medicijn voor het eerst? Overleg dan met uw arts voordat u met dit medicijn begint. Meestal kan de arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan bekend is dat het wel veilig is tijdens de zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en wilt u zwanger worden? Overleg dan ook eerst met uw arts voordat u zwanger wordt. Meestal zult u (tijdelijk) moeten overstappen op een medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat het veilig is tijdens de zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en bent u zwanger geworden? Overleg dan meteen met uw arts. Meestal zult u (tijdelijk) moeten overstappen op een medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat het veilig is tijdens de zwangerschap.

Borstvoeding 
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Dit medicijn komt in een kleine hoeveelheid in de moedermelk. Er zijn niet veel vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt tijdens de borstvoeding. Daarom is niet zeker of het medicijn altijd veilig is. Misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.


Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Als u dit medicijn gebruikt voor een verhoogde bloeddruk of hartritmestoornissen kunt u op elk moment in één keer stoppen met het gebruik van dit medicijn. Stop echter alleen na overleg met uw arts.

Gebruikt u het tegen hartkramp, dan is er een kleine kans dat u een aanval krijgt. Het is daarom verstandiger langzaam af te bouwen. Raadpleeg hierover uw arts.
Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Diltiazem is sinds 1973 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Tildiem en als het merkloze Diltiazem en Diltiazemhydrochloride. Het is verkrijgbaar in gewone tabletten, tabletten met vertraagde afgifte en capsules met vertraagde afgifte.
Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Tildiem, Diltiazem, Diltiazemi, Diltiazemhydrochloride

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:27-5-2014

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Diltiazem

22 april 2014

Ik gebruik deze sedert medio 2013 als 'opvolger' van een bêtablokker zonder resultaat maar wel met ongewenste neveneffecten! Maar Diltiazem is niet veel be...

28 augustus 2013

Ik gebruik 5 maanden deze tabletten, na ruim 4 jaar Tildiem, voorgeschreven door de cardioloog. Heb bijna precies dezelde ervaringen als vermeld op Uw w...

3 juli 2013

Na ca. 1,5 jaar gebruik van Tildiem XR 200 mg kreeg ik plotseling Diltiazem HCl Retard Mylan 200 mg bij de apotheek, omdat de ziektekosten verzekeraar T...

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten