Medicijn

Medicijn: Enbrel

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Enbrel
De werkzame stof in Enbrel is etanercept.



Etanercept onderdrukt afweerreacties van het lichaam. Het behoort tot de TNF-alfa remmers.

Artsen schrijven het voor bij reumatoïde artritis, de ziekte van Bechterew en bij psoriasis.

Ze schrijven het soms voor bij andere chronische ontstekingen waarbij de eigen afweer is verstoord, zoals de ziekte van Crohn (chronische darmontsteking) en de ziekte van Wegener (chronische ontsteking van de bloedvaten).






Reumatoïde artritis

Verschijnselen
Reumatoïde artritis (RA) is een ontsteking van de gewrichten. Het geeft pijn, stijfheid en zwelling in de gewrichten van bijvoorbeeld de handen, polsen, enkels of voeten. Meestal zijn de verschijnselen zowel links als rechts in dezelfde gewrichten aanwezig.

Door de ontsteking wordt het gewricht dik en gevoelig, soms ook warm. Op den duur raken de gewrichten beschadigd.

Oorzaak
Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het lichaam antistoffen maakt tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de gewrichten. Hierdoor ontstaat een ontsteking die het gewricht verder beschadigt. Het is onbekend waarom het lichaam zich keert tegen de eigen cellen.

Werking
Etanercept is een zogenaamde biological. Dit betekent dat het door levende cellen in celkweken wordt gemaakt. Het remt in het lichaam het eiwit tumor necrose factor TNF-alfa, dat ontstaat bij ontstekingen zoals reumatoïde artritis. Hierdoor vermindert de ontsteking en wordt de reumatoïde artritis afgeremd.

Etanercept is een DMARD: een zogenaamde Disease Modifying Antirheumatic Drug. Dit zijn medicijnen die de schade aan de gewrichten door reuma kunnen afremmen.  Ze hebben geen snel effect op de pijn, maar ze kunnen de ontstekingsverschijnselen onderdrukken.

Behandeling

Artsen schrijven etanercept voor als andere DMARD's, zoals methotrexaat, onvoldoende effect hebben of niet worden verdragen. Ook als de ziekte zeer snel opkomt en zeer actief is, kan men dit middel voorschrijven.

Etanercept wordt ook toegepast bij kinderen met jeugdreuma.

Effect
Net als de andere DMARD`s werkt etanercept niet meteen. De klachten als pijn, stijfheid en zwelling nemen meestal binnen enkele weken af.

 


Klik voor meer informatie over medicijnen bij reumatoïde artritis.

Ziekte van Bechterew

Verschijnselen
Bij de ziekte van Bechterew, ook wel spondylitis ankylopoëtica of spondylo-artritis (SA) genoemd, zijn de gewrichten tussen de ruggenwervels en tussen de wervelkolom en het bekken ontstoken.

Het gevolg is een pijnlijke, stijve rug die vooral in de ochtend na het opstaan problemen geeft. Door te bewegen verdwijnt de pijn en de stijfheid geleidelijk.

 In een vergevorderd stadium van de ziekte kunnen de ruggenwervels met elkaar vergroeid raken, waardoor een kromme rug kan ontstaan.

Behalve de ruggenwervelgewrichten kunnen ook knieën, heupen en schouders ontstoken zijn. Verder kunnen pezen, zoals de achillespees in de hiel, ontstoken raken.  De vingers en voeten gaan hierdoor pijn doen. Ten slotte hebben sommige Bechterew-patiënten regelmatig oogontstekingen of huid- of darmziekten.

Oorzaak
De oorzaak van de ziekte van Bechterew is nog onbekend. De ziekte wordt beschouwd als een reumatische aandoening, maar is niet hetzelfde als reumatoïde artritis. In bepaalde families komt de ziekte vaker voor.

Behandeling
De behandeling is erop gericht om de pijn en ontsteking te remmen en kromgroeien te voorkomen. De arts zal in eerste instantie pijnstillende ontstekingsremmers, zoals ibuprofen, diclofenac of naproxen voorschrijven. Bovendien is oefentherapie belangrijk om de wervelkolom soepel te houden. Als dit niet voldoende werkt, kan de arts overgaan tot het voorschrijven van een DMARD, een zogenaamde Disease Modifying Antirheumatic Drug. Dit zijn medicijnen die de schade aan de gewrichten door ontsteking kunnen afremmen. Etanercept behoort tot de DMARD’s.

Werking
Etanercept is een zogenaamde biological. Dit betekent dat het door levende cellen in celkweken wordt gemaakt. Het remt in het lichaam het eiwit tumor necrose factor TNF-alfa, dat ontstaat bij ontstekingen zoals bij de ziekte van Bechterew. Hierdoor vermindert de ontsteking en wordt de ziekte van Bechterew afgeremd.

Effect
Net als de andere DMARD's werkt etanercept niet meteen. De klachten als pijn en stijfheid nemen meestal binnen enkele weken af.

 


Klik voor meer informatie over medicijnen bij ziekte van bechterew.

Psoriasis

Verschijnselen
Psoriasis is een ziekte, waarbij de huid ontstoken en schilferig is en vaak jeukt. De klachten variëren sterk; er zijn perioden met weinig klachten, afgewisseld met perioden met heftige verschijnselen. De ernst van de aandoening varieert van 1 tot 2 kleine plekjes tot uitgebreide schilfering van de huid. Vaak zijn ook de nagels aangedaan. Ongeveer 1 op de 20 psoriasispatiënten krijgt ook last van een gewrichtsontsteking, de zogenaamde artritis psoriatica. De gewrichten zijn dan pijnlijk, warm en gezwollen.

Oorzaak
Het is onbekend wat de oorzaak is van psoriasis. Men vermoedt dat psoriasis een auto-immuunziekte is. Dat betekent dat het lichaam antistoffen maakt tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de huid en gewrichten. Bij artritis psoriatica ontstaat een ontsteking die het gewricht verder beschadigt. Het is onbekend waarom het lichaam zich keert tegen de eigen cellen.

Behandeling
Artsen schrijven bij psoriasis in eerste instantie huidmiddelen voor die de ontsteking en schilfering tegengaan, zoals bijnierschorshormonen (corticosteroïden) of calcitriol. Als deze onvoldoende helpen, zal de arts lichttherapie (PUVA), ciclosporine of methotrexaat voorschrijven. Als deze middelen ook niet helpen en als de psoriasis ernstig is, kan de arts etanercept voorschrijven.

Bij artritis psoriatica schrijft de arts in eerste instantie pijnstillers en ontstekingsremmers van het NSAID-type voor. Als dit onvoldoende werkt, zal de arts een DMARD voorschrijven, een zogenaamde Disease Modifying Antirheumatic Drug. Dit zijn medicijnen die de schade aan de gewrichten door ontsteking kunnen afremmen. Etanercept komt meestal pas in aanmerking als andere DMARD's, zoals methotrexaat, onvoldoende effect hebben of niet worden verdragen.

Werking
Etanercept is een zogenaamde biological. Dit betekent dat het door levende cellen in celkweken wordt gemaakt. Het remt in het lichaam het eiwit tumor necrose factor TNF-alfa, dat ontstaat bij ontstekingen zoals bij psoriasis. Hierdoor vermindert de ontsteking en wordt de psoriasis afgeremd.

Effect
Net als de andere DMARD's werkt etanercept niet meteen. De klachten zoals schilfering, jeuk, ontstoken huid en pijnlijke gewrichten nemen meestal binnen enkele weken af.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij psoriasis.

Ziekte van Crohn

Bij de ziekte van Crohn is de darm ontstoken. Er zijn perioden waarin de ziekte hevig opvlamt, en perioden dat de ziekte rustig is. Als de ziekte opvlamt is er sprake van diarree, vaak bloederig, vermagering, ontstekingen en fistels. 

De behandeling bestaat uit ontstekingsremmende medicijnen, zoals mesalazine en/of bijnierschorshormonen (corticosteroïden). Als deze niet meer voldoende werken, schrijft de arts sterkere medicijnen voor, zoals methotrexaat, azathioprine, adalimumab of infliximab. Als deze onvoldoende werken of niet gebruikt kunnen worden, kan de arts etanercept voorschrijven.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij ziekte van crohn.

Ziekte van Wegener

Bij de ziekte van Wegener zijn de wanden van de kleine bloedvaatjes ontstoken. Hierdoor raken de bloedvaatjes verstopt en vermindert de bloedtoevoer naar de organen, zoals longen en nieren. Ook de huid en slijmvliezen, spieren en gewrichten, ogen en huid raken erbij betrokken. De verschijnselen zijn koorts, gewichtsverlies, vermoeidheid, pijnlijke gewrichten en aanhoudende verkoudheid, neusverstopping, neusbloeding of bijholteontsteking.

De behandeling bestaat meestal uit ontstekingsremmende medicijnen, zoals bijnierschorshormonen (corticosteroïden). Ook schrijft de arts soms cyclofosfamide voor, een medicijn tegen kanker dat ook de afweer onderdrukt. Als deze medicijnen onvoldoende werken kan de arts etanercept voorschrijven.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij ziekte van wegener.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

  • Roodheid, jeuk en zwelling op de plaats van injectie. Deze verschijnselen duren meestal 3 tot 5 dagen. U heeft er vooral de eerste maand last van. Daarna wordt deze bijwerking meestal minder.
Soms

  • Meer kans op infecties, zoals verkoudheid, bronchitis, voorhoofdsholteontsteking, blaasontsteking of huidinfecties. Ook tuberculose kan zeer zelden ontstaan. Infecties ontstaan eerder omdat de lichaamseigen afweer is verminderd. Krijgt u koorts of verschijnselen van een infectie, raadpleeg dan altijd uw arts. Zelden ontstaat een ernstige infectie in het bloed; dit kan soms pas na enkele weken gebruik merkbaar worden.
    Kinderen die behandeld worden met etanercept kunnen eerder een kinderziekte krijgen, zoals waterpokken. Bovendien kan de kinderziekte ernstiger verlopen. Voor kinderen die nog niet alle vaccinaties tegen kinderziekten hebben gekregen, is het beter om eerst alle vaccinaties te krijgen  voordat ze met etanercept beginnen. Overleg hierover met de arts.

Zelden
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn.  Dit merkt u aan huiduitslag, jeuk, galbulten, koorts, benauwdheid of flauwvallen. Waarschuw dan een arts. In zeldzame gevallen ontstaat 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als het ontstaat moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan.
    In zeer zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Neem dan direct contact op met een arts.
    Als u overgevoelig bent mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor etanercept. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden

  • Verergering van psoriasis. Raadpleeg dan uw arts.
  • Verminderde aanmaak van rode en witte bloedcellen of bloedplaatjes. Dit kan na enkele weken tot maanden ontstaan. Uw arts zal uw bloed daarom regelmatig laten controleren. U merkt het aan extreme vermoeidheid,  keelpijn, koorts, blaren in de mond, snel blauwe plekken of bloedneuzen en meer kans op infecties. Waarschuw in deze gevallen direct uw arts.
  • Mensen met hartfalen kunnen meer last krijgen van hun klachten. Bij toename van vocht vasthouden (dikke enkels) of benauwdheid moet u uw arts waarschuwen.
  • Meer kans op chronische ziekten, zoals lupus erytematodes (LE), bloedvatontsteking, ontstoken spieren en huid (dermatomyositis), orgaanontsteking (sarcoïdose), leverontsteking (hepatitis), darmontsteking en oogontsteking (uveïtis).
  • Meer kans op bepaalde soorten kanker, zoals lymfklierkanker, bloedkanker (leukemie), huidkanker, borstkanker of longkanker.
  • Zenuwafwijkingen. Bij mensen met multiple sclerose (MS) of oogzenuwafwijkingen kunnen de klachten verergeren.
  • Mensen die eerder hepatitis B hebben gehad, kunnen dit opnieuw krijgen. Bij mensen met hepatitis C kunnen de verschijnselen verergeren. Raadpleeg dan uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.


Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Maak de injectie volgens de instructie in de verpakking klaar. Etanercept wordt vlak onder de huid ingespoten, volgens de instructie bij de verpakking. Kies steeds een andere injectieplaats. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor plekken in de dij, de buik of de achterkant van de bovenarm.

Wanneer?
U gebruikt de injectie meestal 2 keer per week, soms 1 keer per week. Kies vaste dagen van de week om de injectie te gebruiken, bijvoorbeeld maandag en donderdag. U vergeet dan minder snel een dosis.

Hoe lang?
Het kan enkele weken duren voor u iets merkt van het effect van dit medicijn. U kunt eerder wel last krijgen van sommige bijwerkingen. Het is de moeite waard om het gebruik toch door te zetten. Voor veel mensen weegt het voordeel van het gebruik uiteindelijk op tegen het nadeel.
Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit medicijn consequent te gebruiken. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • Duurt het langer dan 24 uur voordat u de volgende dosis moet gebruiken? Gebruik de gemiste dosis dan direct alsnog. De volgende dosis kunt u de dag erna gewoon op het gebruikelijke moment toedienen.
  • Duurt het minder dan 24 uur voordat u de volgende dosis moet gebruiken? Overleg dan met uw arts. Soms moet u de gemiste dosis overslaan.
    Soms moet u de gemiste dosis gebruiken en de volgende dosis een dag uit stellen.
    Gebruik nooit een dubbele dosis op één dag.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.
Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Bepaalde vaccins met levende bestanddelen, zoals bof-mazelen-rodehondvaccin (BMR), gelekoortsvaccin, BCG-vaccin, rotavirus-vaccin en varicella-vaccin. Etanercept vermindert de werkzaamheid van deze vaccins en kan de kans op bijwerkingen ervan verhogen. Overleg hierover met uw arts. Het is raadzaam voor kinderen om eerst volledig gevaccineerd te zijn voordat men met de behandeling begint. Overleg hierover met de arts.
  • Bepaalde medicijnen tegen reuma of andere chronische ontstekingen, zoals abatacept, anakinra en canakinumab. Deze medicijnen verminderen de weerstand, net zoals etanercept. Hierdoor kunt u sneller infecties oplopen. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.


Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Zo mogelijk kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen of overstappen op een ander veilig medicijn.

Ook mag u nog gedurende 3 weken na stoppen met dit medicijn niet zwanger worden. Het medicijn blijft nog enige tijd in het lichaam achter. U moet gedurende deze 3 weken betrouwbare anticonceptie gebruiken, bijvoorbeeld de pil en condooms.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.
Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u stopt met dit medicijn, kunnen de klachten weer terugkomen. Overleg met uw arts, als u wilt stoppen.


Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Etanercept is sinds 1998 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Enbrel in injecties.
Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Enbrel

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:22-1-2015

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Etanercept

22 oktober 2014

Ik neem nu 5 jaar enbrel en ben hier heel goed mee. Ondanks de schrik voor nevenwerkingen ben ik eens gestopt maar na 6 weken moest ik kon ik het niet meer...

15 oktober 2014

Fantastisch! Ik heb al twee jaar geen gewrichtsontstekingen meer en relatief weinig bijwerkingen.

18 augustus 2014

Ik heb 3 maanden Enbrel gebruikt en kreeg de een na de andere infectieziekte en veel neurologische problemen. Ik heb er mee moeten stoppen. Ik heb er chro...

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten