Een wijntje bij het eten, een glas champagne om iets te vieren.
Alcohol drinken heeft voor veel mensen iets gezelligs en feestelijks.

Iedereen die wel eens alcohol gedronken heeft, kent het gevoel dat drank geeft: je voelt je licht in je hoofd, wordt vrolijker en gaat meer kletsen. Wat doet alcohol in het lichaam?

Alcohol komt via de slokdarm, de maag en de dunne darm in het bloed. Via het bloed verspreidt het zich over het hele lichaam. Het kan dan ook in het hele lichaam effect hebben. Hoe sterk deze effecten zijn, verschilt per persoon en per situatie, afhankelijk van leeftijd, geslacht, lichaamsgewicht, conditie en of de persoon gegeten heeft.
Alcohol is voor het lichaam een vreemde stof. De lever zorgt voor de afbraak van vreemde stoffen. De afbraak kost tijd; met één glas drank is de lever één tot anderhalf uur bezig. Als u `s avond veel gedronken hebt, kunt u dus de volgende ochtend nog dronken zijn (aantal gedronken glazen x anderhalf uur). De afbraaktijd kunt u niet verkorten. Een kop zwarte koffie of even een frisse neus te halen, geven misschien een fitter gevoel, maar er zit nog evenveel alcohol in uw bloed.
De belangrijkste effecten die optreden bij normaal alcoholgebruik zijn:

Verdoving

Verdoving van de hersenen is één van de belangrijkste effecten van alcohol. Uw stemming verandert, u voelt zich suffer, en kunt zich moeilijker concentreren. Als een man meer dan twee glazen drinkt, gaan zijn reactie- en achteruit. Bij een vrouw gebeurt dit al na ruim één glas. Autorijden is daarom verboden als u meer dan 0,5 promille alcohol in uw bloed heeft.

Trillen

Het trillen van ledematen wordt door alcohol onderdrukt. Vandaar dat een beetje alcohol in de schietsport al als doping geldt en wordt aanbevolen bij plankenkoorts!

Plassen

Alcohol onttrekt vocht aan het lichaam, zodat u vaker moet plassen.

Laag bloedsuikergehalte

U kunt een laag bloedsuikergehalte krijgen als u alcohol drinkt en weinig eet. U merkt dit doordat u duizelig wordt, een raar gevoel in de maag krijgt, wazig gaat zien en gaat zweten en trillen.

Meer eetlust

Een drankje voor het eten wekt de eetlust op, doordat het de uitscheiding van maagzuur stimuleert. Vandaar dat alcohol wel als aperitief wordt gedronken.

Slapen

Met een glaasje alcohol kunt u beter inslapen. Maar u slaap er minder diep en lang van. Voor mensen met slaapproblemen is het dan ook geen goed middel. Tot slot kan alcohol snurken verergeren.

Hart- en vaatzaken

Wetenschappers zijn het nog niet eens over het effect van alcohol op hart- en vaatziekten. Waarschijnlijk vermindert een matig gebruik van alcohol (één tot twee glazen per dag) het risico op hart- en vaatziekten.

Bij zwangerschap

Het drinken van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Alcohol verstoort de aanleg van het centraal zenuwstelsel. Daarnaast loopt een zwangere vrouw die regelmatig drinkt een groter risico op een miskraam of een vroeggeboorte. Enkele glazen alcohol per dag drinken vergroot het risico dat het kind een foetaal alcoholsyndroom heeft.
De verschijnselen hiervan zijn:

• mentale achterstand
• groeivertraging
• afwijkingen in het gezicht
• abnormaal klein hoofd
• lage bloeddruk
• hyperactiviteit in de kinderjaren

Bij sommige medicijnen vindt u op het etiket of in de bijsluiter een waarschuwing voor het gebruik in combinatie met alcohol. Hoe beïnvloeden alcohol en medicijnen elkaars werking?

• Medicijnen kunnen de afbraak van alcohol vertragen. Hierdoor blijft een giftig afbraakproduct van alcohol langer in het lichaam. Dit kan onaangename effecten geven, zoals een warm en rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, daling van de bloeddruk, duizeligheid en hartkloppingen.
• Alcohol kan de afbraak van sommige medicijnen vertragen, waardoor deze langer in het lichaam blijven. Dat kan hetzelfde effect hebben als een overdosering van dat medicijn.
• Alcohol kan de werking en bijwerking van sommige medicijnen versterken.

Waarschuwingsstickers

De apotheek waarschuwt u op verschillende manieren voor het gebruik van alcohol in combinatie met medicijnen:

• Een gele sticker op de verpakking met de tekst ‘Dit geneesmiddel kan uw reactievermogen verminderen`. Als u alcohol gebruikt in combinatie met zo`n middel zal uw reactievermogen nog slechter worden. Het is daarom voor uw veiligheid en die van anderen niet verstandig alcohol te drinken als u zo`n medicijn gebruikt.
• Een etiket met de tekst ‘Gebruik geen alcohol bij dit middel.` Als u bij deze medicijnen alcohol drinkt, kunt u last krijgen van onaangename effecten, zoals een warm en rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, daling van de bloeddruk en hartkloppingen.
• Een etiket met de tekst ‘Pas op met alcohol`. Als u bij deze medicijnen alcohol drinkt, zullen bepaalde effecten van het medicijn versterkt worden. Gebruikt u bijvoorbeeld een middel waar u suf van wordt, zoals een kalmeringsmiddel, dan zult u door alcohol te drinken extra suf worden. Als u aan het verkeer wilt deelnemen of andere activiteiten wilt ondernemen waarbij u goed moet opletten, is de combinatie van zo`n medicijn met alcohol dus af te raden.
• Een etiket met de tekst ‘Pas op met alcohol in verband met maagklachten`. Bepaalde medicijnen hebben als bijwerking dat zij het maagslijmvlies irriteren. Alcohol versterkt deze bijwerking, waardoor u eerder last krijgt van uw maag.

Welke medicijnen?

Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste medicijnen waarop alcohol effect heeft. U kunt ook op deze site uw eigen medicijn opzoeken. Ga naar het onderdeel ‘Medicijnen`op deze site en zoek uw eigen medicijn op. Bij elk medicijn staat aangegeven of het drinken van alcohol problemen geeft.

Hieronder worden alleen de namen van werkzame stoffen genoemd. De bijbehorende merknamen kunt u bekijken door op de desbetreffende link te klikken.

Pijnstillers

Veel pijnstillers hebben als bijwerking dat ze het maagslijmvlies irriteren, waardoor u maagklachten kunt krijgen: onder meer acetylsalicylzuur, ibuprofen, diclofenac en naproxen. In combinatie met alcohol zult u eerder last krijgen van uw maag.
Een bijwerking van bepaalde pijnstillers, zoals actelysalicylzuur, ibuprofen, diclofenac en naproxen, is dat zij het bloed dunner maken, waardoor het langzamer stolt als u een wond heeft. Als u naast deze middelen alcohol gebruikt, zullen wonden nog langer bloeden. Alcohol verwijdt namelijk de bloedvaten.
Opiatenpijnstillers die afgeleid zijn van morfine verdoven net als alcohol de hersenen. Alcohol versterkt bepaalde bijwerkingen van deze middelen, zoals sufheid, slechte coördinatie en een verminderde ademhaling.

Middelen tegen allergie

De middelen tegen allergie kunnen als bijwerkingen hebben slaperigheid of een slechter coördinatie- en concentratievermogen. Alcohol versterkt deze effecten. Bijvoorbeeld bij de middelen: dexchloorfeniramine, mebhydroline, loratadine, terfenadine, cetirizine en fexofenadine.

Middelen tegen epilepsie

Af en toe een glas alcohol heeft geen invloed op het aantal epilepsieaanvallen. Wel kunnen bij carbamazepine, fenytoïne en fenobarbital de volgende bijwerkingen sterker worden als gevolg van alcohol: slaperigheid, verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. Als u hiermee rekening houdt is het geen probleem om af en toe een glas alcohol te drinken.

Bloedsuikerverlagende middelen

Alcohol heeft geen invloed op de werking van insuline en andere bloedsuikerverlagende middelen. Wel moeten diabetespatiënten oppassen met alcohol, omdat het een `hypo` kan veroorzaken. Probeer het drinken van alcohol daarom eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. Als algemene richtlijn geldt voor mannen maximaal drie glazen per dag en vrouwen maximaal twee glazen. Het is beter de alcohol op een gevulde maag te drinken, omdat anders het effect op het bloedglucosegehalte te sterk is.

Antidepressiva

Alcohol kan de versuffende werking van antidepressiva versterken. U moet hiermee rekening houden als u deelneemt aan het verkeer of andere werkzaamheden verricht waarbij oplettendheid nodig is. Als u het antidepressivum een tijdje gebruikt zult u zich minder suf gaan voelen, omdat u went aan het middel. Uw reactievermogen is dan echter nog steeds minder goed en zal verder verslechteren door het gebruik van alcohol.

Antipsychotica

Door alcohol kunnen de volgende bijwerkingen sterker worden: slaperigheid, verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. U moet hiermee rekening houden als u deelneemt aan het verkeer of andere werkzaamheden verricht waarbij oplettendheid nodig is.

Slaap- en kalmeringsmiddelen

Door alcohol kunnen de volgende bijwerkingen sterker worden: slaperigheid, verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. U moet hiermee rekening houden als u deelneemt aan het verkeer of andere werkzaamheden verricht waarbij oplettendheid nodig is.

Antibiotica

Bij bijna alle antibiotica is het drinken van alcohol geen probleem. Alleen metronidazol veroorzaakt in combinatie met alcohol een aantal bijwerkingen. Dit middel wordt voorgeschreven bij bepaalde huidinfecties, maagdarminfecties, geslachtsziekten en vaginale infecties. U kunt last krijgen van een verminderde eetlust, misselijkheid, hoofdpijn en soms een rood gezicht. Mogelijk geldt dit ook voor ketoconazol.

Ontwenningsmiddelen bij alcoholverslaving

Disulfiram wordt toegepast bij mensen die van hun alcoholverslaving af willen komen. Als iemand alcohol drinkt terwijl hij dit middel gebruikt, treden meteen de volgende klachten op: daling van de bloeddruk, hartkloppingen, hoofdpijn, een rood en warm gezicht, misselijkheid en zweten. Vaak wordt de persoon ook angstig en gespannen. Acamprostaat wordt ook gebruikt als ontwenningsmiddel bij alcoholverslaafden. Het vermindert alleen het verlangen naar alcohol.

www.drinktest.nl
Deze site van het Trimbos-instituut is bedoeld voor volwassenen. Het geeft mensen die alcohol drinken informatie en advies. De adviezen worden gegeven op basis van ingevulde antwoorden op een vragenlijst.

www.watdrinkjij.nl
Deze site van het Trimbos-instituut is speciaal voor jongeren. Het is een test die jongeren een advies-op-maat geeft over hun alcoholgebruik. 
 
www.alcoholinfo.nl
Op deze site van eveneens het Trimbos-instituut staat informatie over de gevolgen van alcoholgebruik. Op deze site kunt u ook vragen stellen.