Medicijn

Medicijn: Morfine

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Morfine
De werkzame stof in Morfine is morfine.



Morfine is de belangrijkste vertegenwoordiger van de morfineachtige pijnstillers (opiaten). Het heeft een sterk pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij plotselinge hevige pijn, zoals pijn na een operatie, ernstige verwonding, koliekpijn of pijn na een hartinfarct. Ook bij langdurige hevige pijn, zoals pijn bij kanker.

Artsen schrijven het ook voor bij ernstige benauwdheid door hartfalen en in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase).






Pijn

Oorzaak
Een beschadigd deel van het lichaam stuurt via gevoelszenuwen een 'bericht' aan de hersenen. De hersenen reageren hierop door beweging, bijvoorbeeld door de handen weg te trekken van een hittebron, en met emoties, zoals angst. In veel situaties zijn deze reacties nuttig, maar bij ziekte, operaties en eerdere verwondingen is dat vaak niet meer zo.

Pijnbestrijding
Pijnbestrijding gaat meestal via een stappenplan. Pijnstillers als paracetamol en ibuprofen vormen hierin de eerste stap. Deze zijn bij vele soorten pijn effectief en hebben weinig bijwerkingen. Als deze niet voldoende (meer) werken, schrijft de arts sterkere pijnstillers voor. Tweede-stapmiddelen zijn codeïne en tramadol. Derde-stapmiddelen zijn de morfineachtige pijnstillers, zoals morfine.

Als heftige pijn wordt verwacht, zoals na sommige operaties, zal de arts meteen een sterke pijnstiller voorschrijven. Dit wordt dan na enkele dagen afgebouwd en vervangen door een minder sterke pijnstiller.

Werking
Morfine zorgt ervoor dat het 'bericht' in de hersenen niet of minder sterk aankomt. Hierdoor voelt u de pijn minder en reageert u er rustiger op.

Effect
Afhankelijk van het soort toediening is het effect op zijn sterkst:

  • gewone tabletten, capsules en drank: binnen 1 tot 2 uur;
  • injectie vlak onder de huid: binnen 50 tot 90 minuten;
  • injectie diep in een spier: binnen 30 tot 60 minuten;
  • injectie in een ader, of infuus: binnen 20 minuten;
  • via de ruggenmergprik: binnen 6 tot 30 minuten;
  • zetpillen: binnen 20 tot 60 minuten.

De werking van de gewone tabletten, capsules en drank en van de injecties en zetpillen houdt ongeveer 4 tot 7 uur aan. De tabletten en capsules met gereguleerde afgifte (te herkennen aan 'MGA' of 'retard'), geven de werkzame stof langzaam af zodat ze ongeveer 12 uur werken. Ook de injectie in het ruggenmerg werkt langer, ongeveer 24 uur.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij pijn.

Palliatieve zorg

Palliatieve zorg is erop gericht lichamelijke en geestelijke ongemakken in de laatste levensfase bij ongeneeslijk zieke mensen te verlichten.

Morfine wordt gebruikt tegen pijn en benauwdheid, doordat het hart minder goed pompt. Als tabletten, capsules, drank of zetpillen niet meer goed werken, kan de arts injecties geven of een infuus aanbrengen. Het infuus kan via een pomp worden gegeven, waarbij het mogelijk is dat de patiënt zichzelf extra morfine kan geven op momenten van doorbraakpijn.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij palliatieve zorg.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig

  • Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem daarom geen risicovolle activiteiten. Deze bijwerking gaat na enkele dagen tot weken vanzelf over als u gewend bent geraakt aan het medicijn. De rust die optreedt als u geen last meer heeft van pijn, wordt soms verward met sufheid en slaperigheid.
  • Verstopping (obstipatie). Gebruik, als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Meestal schrijft uw arts, als u morfine gebruikt, ook een laxerend middel voor. Raadpleeg uw arts als u door morfine last heeft van verstopping.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid en zelden braken, opkomend maagzuur, buikpijn en minder eetlust. Deze bijwerkingen gaan meestal over als uw lichaam aan dit medicijn gewend is. Als u hier na enkele weken nog steeds last van heeft, raadpleeg dan uw arts.

Zelden

  • Droge mond. Hierdoor ontstaan sneller gaatjes in uw gebit. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker uw gebit controleren als u dit medicijn gedurende meerdere weken gebruikt. Als u veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Het helpt ook als u bij het eten iets drinkt of de voeding vochtig maakt, bijvoorbeeld met jus of vruchtenmoes. 
  • Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit medicijn. Mensen met hartfalen kunnen hier meer last van hebben.
    Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best dan even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Bespreek het met uw arts als u hier last van blijft houden.
  • Niet opmerken van pijn bij andere verwondingen. Omdat morfine pijnstillend werkt, zult u verwondingen minder snel opmerken. Let daarom extra op verwondingen van met name uw voeten, omdat hier vaak problemen bij ontstaan.
  • Koude-gevoel, rillingen, maar ook opvliegers, zweten en koorts. Raadpleeg uw arts als u hier te veel last van heeft.
  • Duizelingen of gevoel te tollen.
  • Hoofdpijn.
  • Spierschokken en spierkrampen. Wanneer u dit merkt, neem dan direct contact op met een arts.
  • Psychische klachten, zoals rusteloosheid, gejaagdheid, verwardheid of nervositeit.
  • Slaapproblemen, zoals slapeloosheid en abnormale dromen, zoals nachtmerries.
  • Huiduitslag, jeuk en, zeer zelden, galbulten. Dit kan wijzen op overgevoeligheid (zie Zeer zelden).

Zeer zelden

  • Bemoeilijkte ademhaling. Dit komt alleen voor bij zeer hoge doseringen. Neem contact op met uw arts, als de ademhaling heel langzaam en oppervlakkig wordt.
    Als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma, copd of longemfyseem, kunt u hier eerder last van krijgen. Vraag uw arts om advies.
    Slaap-apneu, een kortdurende periode van ademstilstand tijdens de slaap. Dit medicijn kan slaap-apneu veroorzaken. Als u al eerder last van slaap-apneu heeft gehad, kunt u hier meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u merkt dat u nachtelijke aanvallen van stokkende ademhaling heeft of wanneer deze verergeren.
  • Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Met name bij toediening van morfine via de ruggenmergprik kan men soms een dag lang niet plassen. Neem contact op met uw arts zodra u plasproblemen bemerkt.
  • Wazig zien.
  • Na langdurig gebruik kan lichamelijke verslaving optreden. Dit komt doordat het lichaam na verloop van tijd went aan morfine. Dit kan geen kwaad. Alleen als het gebruik van morfine plotseling wordt gestopt, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Dit kunt u voorkomen door het gebruik langzaam af te bouwen. Geestelijke verslaving komt bij gebruik als pijnstiller bijna nooit voor.
  • Seksuele stoornissen, zoals minder zin in vrijen en moeilijke erectie. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.
  • Wanneer u lijdt aan de chronische darmontstekingen colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn mag u dit medicijn niet gebruiken, als de colitis ulcerosa opvlamt of als u door de ziekte van Crohn een vernauwing van de darm heeft. Als u dit medicijn wel moet gebruiken, neem contact op met uw arts als u klachten krijgt, zoals een opgezette buik, meer buikpijn en koorts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, jeuk, galbulten, benauwdheid, duizeligheid of flauwvallen. Waarschuw dan een arts.
    Als u overgevoelig bent voor dit medicijn, mag u het niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor morfine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het in de toekomst niet meer krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.


Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Tabletten en capsules met gereguleerde afgifte (te herkennen aan 'MGA' of 'retard'): heel doorslikken met water. Niet kauwen, fijnmaken of breken. De tabletten en capsules zijn zo gemaakt dat ze langzaam oplossen, waardoor ze gedurende 12 uur werken. Bij slikproblemen mag u de capsules eventueel wel openen, maar de korrels moet u dan wel heel doorslikken, eventueel gemengd met wat yoghurt, jam of vruchtenmoes.
  • Gewone tabletten en capsules: deze mag u eventueel wel kauwen.
  • Zetpillen: de zetpil in de anus inbrengen. Het maakt daarbij niet uit of u de zetpil met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren inbrengt. U kunt de zetpil met een beetje water bevochtigen. Hierdoor kunt u hem wat makkelijker inbrengen.
  • Drank: spoel na gebruik van de drank uw mond met water. Dit voorkomt namelijk tandbederf.

Wanneer?
Het maakt niet uit welke tijdstippen u voor dit medicijn kiest. Wel raadt de arts u meestal aan dit medicijn altijd op dezelfde tijden in te nemen en niet te wachten tot de pijn weer toeneemt.

Hoelang?
U kunt het medicijn gebruiken zolang u hevige pijn heeft. Indien uw situatie het toelaat, zal uw arts met u overleggen of afbouwen mogelijk is en of u kunt overgaan naar een minder sterke pijnstiller. Als u dit medicijn gedurende meerdere weken gebruikt, is er een kans dat uw lichaam er gewend aan raakt. U mag dan niet plotseling stoppen met morfine. Als u dit medicijn al enkele weken gebruikt, kunt u beter geleidelijk afbouwen, dan heeft u minder last van ontwenningsverschijnselen.


Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Gebruikt u gewone tabletten, drank, injecties of zetpillen zo nodig tot maximaal 6 keer per dag? Gebruik de vergeten dosis alsnog. Houd daarna een interval van ten minste 4 uur aan voor u weer een volgende dosis gebruikt.

Gebruikt u tabletten en capsules met gereguleerde afgifte (te herkennen aan 'MGA' of 'retard')? En  neemt u deze 2 keer per dag? Neem de vergeten dosis alsnog in. Houd daarna een interval van ten minste 12 uur aan voor u weer een volgende dosis inneemt.


Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals sufheid, verwardheid en duizeligheid. U mag de eerste 2 weken dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden.

Na 2 weken zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen. Als de dosering omhoog gaat, mag u weer 2 weken niet autorijden. U mag na 2 weken weer autorijden, als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit medicijn. Ook als u hier niets meer van merkt, omdat u gewend bent geraakt aan morfine, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.
Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd zeker geen auto als u 2 of meer van dergelijke middelen gebruikt.
  • Lopinavir en ritonavir, medicijnen tegen hiv-infecties. Deze medicijnen verminderen de werking van morfine. Uw arts zal de werkzaamheid van morfine extra controleren.
  • Naltrexon en naloxon. Deze medicijnen gaan de werking tegen van morfine en andere morfineachtige pijnstillers. Het kan juist om deze reden worden gebruikt.
    Naltrexon en naloxon worden ook gebruikt bij mensen die alcoholverslaafd zijn. Mensen die het om die reden gebruiken, moeten er rekening mee houden dat morfineachtige pijnstillers bij hen minder werkzaam zijn. Als u al morfine gebruikt en u krijgt naltrexon of naloxon erbij kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen.
  • De pijnstillers pentazocine, buprenorfine en nalbufine. Deze pijnstillers verminderen de werking van morfine. Als u morfine gebruikt en u krijgt één van deze medicijnen erbij, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Overleg hierover met uw arts. Dit geldt niet voor de pleisters met buprenorfine. Deze pleisters kunt u wel samen gebruiken met morfine bijvoorbeeld in het geval van doorbraakpijn.
  • Het medicijn tegen alcoholverslaving nalmefeen. Dit medicijn maakt morfineachtige pijnstillers  minder werkzaam. Als u al morfine gebruikt en u krijgt nalmefeen erbij kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Overleg hierover met uw arts.
Twijfelt u eraan of één van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
U kunt dit medicijn tijdens de eerste 8 maanden van de zwangerschap kortdurend gebruiken in een zo laag mogelijke dosering, bijvoorbeeld enkele dagen. Dit is niet schadelijk voor het kind. Als u dit medicijn langer moet gebruiken bestaat een kans dat de baby verslaafd raakt en kort na de geboorte ontwenningsverschijnselen krijgt.

Gebruik dit medicijn in elk geval niet na de achtste maand. Het kan namelijk de ademhaling van de baby bemoeilijken na de geboorte. Bovendien vertraagt morfine de bevalling.

Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven, als u dit medicijn kortdurend gebruikt. Het komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht. Het wordt echter al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.
Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Het is meestal niet verstandig in één keer te stoppen. Stop daarom geleidelijk door de dosis langzaam af te bouwen. Overleg hierover met uw arts.

Als  u dit medicijn slechts kort heeft gebruikt, bijvoorbeeld enkele dagen, kunt u wel in één keer stoppen. Neem contact op met uw arts als u last krijgt van een van de volgende ontwenningsverschijnselen: onrust, diarree, hartkloppingen, loopneus, niezen, kippenvel, koorts, zweten, rillen, gapen, verlies van eetlust, misselijkheid en maagkrampen.
Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Morfine is al heel lang internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Kapanol, MS Contin en Oramorph en als het merkloze Morfine en Morfinesulfaat in tabletten, capsules, drank, zetpillen, injecties en infuusvloeistof.
Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Kapanol, MS Contin, Morfine, Morfinesulfaat, Oramorph, Morfine drank FNA, Morfine zetpillen FNA

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:10-2-2015

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Morfine

14 april 2014

Zuuraanval op de tanden met vergrote kans op gaatjes.

4 januari 2014

Ik vraag me af als je een keer 1 tablet ms contin ineemt hoelang het in je bloed zit staat overal niet bij ik voel me wel beter erin met die pijn die ik...

18 februari 2009

mijn moeder heeft per abuis oramorph drank ingespoten gkregen en was daarna erg ziek oa longontsteking. Wat zijn evt blijvende gevolgen van zon fout?

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten