Medicijn

Medicijn: Oxybutynine

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Oxybutynine
De werkzame stof in Oxybutynine is oxybutynine.



Oxybutynine ontspant de spieren van de blaas en urinewegen.

Artsen schrijven het voor bij urine-incontinentie en bij overmatige transpiratie.



Urine-incontinentie

Bij urine-incontinentie kan men de plas niet ophouden. Een bepaalde vorm van urine-incontinentie heet aandrangincontinentie. Men noemt dit ook wel urge-incontinentie.

Oorzaak
De oorzaak van aandrangincontinentie is een overactieve blaasspier. Deze trekt op willekeurige momenten samen. U voelt dan aandrang, terwijl de blaas nog lang niet vol is. Daardoor moet u vaak plassen, ook 's nachts. Omdat u zo vaak moet plassen, zijn het vaak maar kleine beetjes.

Het blijkt uit onderzoek dat teveel caffeïne (koffie, thee, cola), overgewicht en chronische verstopping een overactieve blaas kunnen veroorzaken. Ook kan de zenuw die de blaas aanstuurt beschadigd zijn, bijvoorbeeld na een baarmoederoperatie, door een vergrote prostaat of na een blaasontsteking.

Behandeling
Door verandering van leefstijl, zoals afvallen en vermindering van coffeïne, kunnen de klachten afnemen. Daarnaast kunt u de blaasspier trainen door elke keer als u moet plassen, te proberen het plassen  5 minuten uit te stellen. Probeer daarbij de tijd geleidelijk op te voeren tot 15 minuten. U kunt hulp krijgen bij de blaastraining door een gespecialiseerde fysiotherapeut, continentieverpleegkundige of huisarts. Met een dagboek waarin u schrijft hoe vaak u moet plassen en hoe veel (mictie-dagboek), kunt u beoordelen of de training voldoende helpt. Als na 3 maanden het effect onvoldoende is, heeft verdere training geen zin.

Artsen schrijven oxybutynine voor als blaastraining niet of onvoldoende helpt.

Ook kunnen artsen oxybutynine voorschrijven aan kinderen bij nachtelijk bedplassen. Oxybutynine wordt dan alleen voorgeschreven wanneer andere behandelingen niet goed genoeg hebben gewerkt.

Werking
Oxybutynine remt de onwillekeurige samentrekking van de blaaswand en ontspant de blaasspier. De blaas kan daardoor meer urine bevatten voordat aandrang ontstaat.

Oxybutynine is zinvol bij mensen met aandrangincontinentie en bij nachtelijk bedplassen. Het is niet bij iedereen even effectief. Als een blaasontsteking of een vergrote prostaat de oorzaak is, helpt oxybutynine niet. Het werkt bovendien niet bij mensen die last hebben van inspanningsincontinentie, waarbij men scheuten urine verliest bij lichte inspanning als hoesten, bukken, tillen of lachen.

Effect
Oxybutynine werkt maar bij een deel van de mensen met de genoemde vormen van urine-incontinentie. Of het bij u werkt weet u na 4-6 weken gebruik.
De werking begint binnen een 0.5 uur na inname en houdt 6 uur aan.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij urine-incontinentie.

Overmatige transpiratie

Oxybutynine wordt soms voorgeschreven bij overmatig zweten. Het kan worden geprobeerd als middelen op de huid niet voldoende werken.

Het is niet bekend hoe het precies werkt. Binnen een paar weken is duidelijk of het bij u werkt en of u niet te veel last heeft van de bijwerkingen, zoals droge mond.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij overmatige transpiratie.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

  • Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond, kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.

Zelden

  • Wazig zien. Overleg hierover met uw arts.
  • Maagdarmklachten, zoals buikpijn, verstopping en misselijkheid. Zeer zelden kunt u last krijgen van gebrek aan eetlust of diarree.
    Verstopping kunt u voorkomen door  vezelrijke voeding te gebruiken en veel te drinken. Heeft u last van misselijkheid? Neem het medicijn dan in met wat voedsel. Dan heeft u er minder last van.
  • Duizeligheid en slaperigheid.
  • Roodheid in het gezicht (blozen).

Zeer zelden

  • Droge huid, doordat u minder zweet dan normaal. Bij warm weer kunt u eerder bevangen raken door de hitte. Zoek daarom bij warm weer de koelte op en blijf niet onnodig in de zon.
  • Droge ogen. Mensen met contactlenzen kunnen eerder last krijgen van irritatie door de lenzen. Houd ze in dat geval minder lang in of gebruik bevochtigende oogdruppels (kunsttranen).
    Als u het syndroom van Sjögren heeft, een aandoening waarbij de slijmvliezen van onder andere ogen en mond droger zijn dan normaal: u kunt meer klachten krijgen. Dit medicijn vermindert de aanmaak van traanvocht en speeksel. Neem contact op met uw arts als u meer last heeft van oogirritatie of een droge mond. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.
  • Rusteloosheid, verwardheid, hallucinaties, angst en problemen met oriëntatie. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
  • Moeilijk plassen. Waarschuw dan uw arts. Mannen met een vergrote prostaat hebben hier meer kans op. Overleg bij prostaatklachten daarom voor gebruik eerst met uw arts.
  • Hoofdpijn en vermoeidheid.
  • Hartritmestoornissen, hartkloppingen en een versnelde hartslag. Hartritmestoornissen merkt u soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Raadpleeg dan uw arts.
  • Epilepsieaanval. Kinderen kunnen hiervoor gevoeliger zijn dan volwassenen.
  • Impotentie (erectiestoornis). Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
  • Plotselinge hevige pijn in het oog door een toename van de oogboldruk. Neem onmiddellijk contact op met een arts bij plotselinge hevige oogpijn, een rood oog en het zien van kringen rondom lichtpunten. 
  • Opkomend maagzuur. Mensen met slokdarmontsteking door opkomend maagzuur moeten overleggen met hun arts als hun klachten verergeren of terugkeren.
  • Overgevoeligheidsreacties. U merkt dit aan huiduitslag, galbulten of jeuk. Ook kan dit medicijn uw huid gevoeliger maken voor zonlicht. Een ernstige overgevoeligheid kan zich uiten in 'angio-oedeem': een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als het ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-Hulpdienst gaan. U mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor oxybutynine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.


Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Tabletten
De tabletten innemen met een glas water. Bij maagklachten kunt u het ook innemen tijdens de maaltijd of met een glas melk.

Wanneer?

Tabletten en drank
  • Gebruikt u het medicijn 2 keer per dag? Neem het dan 's ochtends bij het ontbijt en 's avonds bij de avondeten of voor het slapengaan in.
  • Gebruikt u het medicijn 3 keer per dag? Neem het dan bij elke maaltijd in.
  • Gebruikt u het medicijn 4 keer per dag? Neem het dan bij elke maaltijd en voor het slapengaan in.
Hoe lang?
Hoe lang u dit medicijn moet gebruiken hangt af van  het effect en of u veel last heeft van bijwerkingen. Het beste is het 4 weken te proberen. Als het na 4 weken geen effect heeft, is verder gebruik niet zinvol.
Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn.
  • Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 4 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 1 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 1 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Dit  medicijn vermindert de rijvaardigheid door de bijwerkingen, zoals slaperigheid, vermoeidheid, duizeligheid, verwardheid en wazig zien. Hierdoor heeft u een grotere kans op een verkeersongeval.

Het is strafbaar aan het verkeer deel te nemen als uw rijvaardigheid is verminderd. Als u bij een ongeval betrokken raakt, kunt u aansprakelijk zijn.

Of en wanneer u mag autorijden, hangt af van de dosering, van de tijd die is verstreken na de laatste inname en hoe lang u last blijft houden van de bijwerkingen.

Rijd geen auto aan het begin van het gebruik en zolang de dosering wordt verhoogd van dit medicijn. Nadat u gedurende vier dagen op dezelfde dosering bent ingesteld, kunt u beoordelen hoeveel last u heeft van de bijwerkingen.
Na verloop van tijd raken de meeste mensen gewend  aan de bijwerkingen en kunnen ze weer autorijden. Iedereen reageert echter anders. Rijd nog niet als u wel last heeft van de hierboven genoemde bijwerkingen.

Tips voor als u na een paar dagen wilt autorijden

  • Rijd niet als u onscherp ziet.
  • Rijd niet als u slaperig, duizelig of verward bent, last heeft van vermoeidheid of moeite heeft wakker te blijven. Een aanwijzing dat u niet alert was, is bijvoorbeeld als u zich niet meer herinnert  langs welke route u naar een bestemming bent gereden.
  • Drink geen  alcohol als u gaat rijden. Alcohol versterkt de bijwerkingen, zoals slaperigheid.
  • Rijd niet langer dan één uur achter elkaar, ook al voelt u zich goed.
  • Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.
  • Bedenk dat het u voor uzelf moeilijk te merken is als u minder goed rijdt. Een medepassagier kan dat vaak beter inschatten. Bijvoorbeeld omdat u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers. 
alcohol drinken?
Alcohol kan de slaperigheid en duizeligheid versterken. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u hier veel last van krijgt.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.
Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
Bepaalde middelen tegen psychose en tegen depressie kunnen de bijwerkingen van oxybutynine versterken. U kunt dan meer last krijgen van een droge mond, slaperigheid, verstopping en problemen met plassen. Overleg hierover met uw apotheker.
Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Er zijn niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker wat de risico's zijn voor zwangere vrouwen en hun kind.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Het komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht. Het is niet bekend of dit schadelijk kan zijn voor de baby. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.
Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen.
Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Oxybutynine is sinds 1975 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Dridase en als het merkloze Oxybutynine in tabletten en drank.

Dit medicijn is ook verkrijgbaar als pleister onder de merknaam Kentera, zie hiervoor de tekst oxybutynine pleisters. Deze tekst gaat alleen over de tabletten en de drank.
Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Dridase, Oxybutynine

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:6-8-2013

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Oxybutynine

11 mei 2014

Hou extra veel oedeem vast in aangedaan been, na hersenbloeding.

11 maart 2014

Brandende pijn bij het urineren, enorme aandrang.

9 maart 2008

Hallucinaties, extreme angst, nachtmerries

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten