Oxynorm
De werkzame stof in Oxynorm is oxycodon.

Oxycodon behoort tot de groep geneesmiddelen die morfineachtige pijnstillers of opiaten worden genoemd. Het heeft een sterke pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij pijn.

Oorzaak
Een beschadigd deel van het lichaam stuurt via gevoelszenuwen een `bericht` aan de hersenen. De hersenen reageren hier op door beweging, bijvoorbeeld de handen weg te trekken van een hittebron, en met emoties, zoals angst. In veel situaties zijn deze reacties nuttig, maar bij ziekte, operaties en eerdere verwondingen is dat vaak niet meer zo.

Pijnbestrijding
Pijnbestrijding gaat meestal via een stappenplan. Pijnstillers als paracetamol en ibuprofen vormen hierin de eerste stap. Deze zijn bij vele soorten pijn effectief en hebben weinig bijwerkingen. Als deze niet voldoende (meer) werken, schrijft de arts sterkere pijnstillers voor. Tweede-stapmiddelen zijn codeïne en tramadol. Derde-stapmiddelen zijn de morfineachtige pijnstillers, zoals oxycodon.

Werking
Oxycodon zorgt ervoor dat het `bericht` in de hersenen niet of minder sterk aankomt. Hierdoor voelt u de pijn minder en reageert u er rustiger op.

Na inname merkt u dat de pijn door de drank en de capsules na tien tot vijftien minuten vermindert en door de tabletten met gereguleerde afgifte na ongeveer één uur. De werking van de capsules en de drank houdt drie tot zes uur aan. De tabletten met gereguleerde afgifte werken ongeveer twaalf uur. De werking van de injecties houdt ongeveer vier uur aan.

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn sufheid, verstopping, maag- en darmklachten en moeilijk kunnen plassen.

Soms

• Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem daarom geen risicovolle activiteiten. De rust die optreedt als u geen last meer heeft van pijn, wordt soms verward met sufheid en slaperigheid.
• Verstopping (obstipatie). Gebruik, als dit mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Meestal schrijven artsen bij dit middel een laxerend middel voor. Raadpleeg uw arts als u door oxycodon last heeft van verstopping.
• Maag- en darmklachten, zoals misselijkheid en braken. Zelden treden buikpijn en diarree opp. Deze bijwerkingen gaan meestal over als uw lichaam aan het middel gewend is. Als u hier na enkele weken nog steeds last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
• Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts zodra u plasproblemen bemerkt.

Zelden

• Droge mond. Hierdoor kunnen zich eerder gaatjes in uw gebit ontwikkelen. Poets en flos daarom extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker uw gebit controleren als u dit middel gedurende meerdere weken gebruikt.  
• Maskering van andere pijnen. Omdat oxycodon pijnstillend werkt, zult u verwondingen minder snel opmerken. Let daarom extra op verwondingen van met name uw voeten, omdat hier vaak problemen bij ontstaan.
• Jeuk en galbulten. Dit kan wijzen op overgevoeligheid. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor oxycodon. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
• Duizeligheid, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit middel. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het beste even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.

Zeer zelden

• Bemoeilijkte ademhaling. Ademhalingsmoeilijkheden komen alleen voor bij zeer hoge doseringen. Als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma of longemfyseem, kunt u hier eerder last van krijgen. Vraag uw arts om advies.
• Psychische bijwerkingen, zoals neerslachtigheid, hallucinaties en nachtmerries.
• Na langdurig gebruik kan lichamelijke verslaving optreden. Dit komt omdat het lichaam na verloop van tijd went aan oxycodon. Dit kan geen kwaad. Alleen als het gebruik van oxycodon plotseling wordt gestopt, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Dit kan worden voorkomen door het gebruik langzaam af te bouwen. Geestelijke verslaving komt bij gebruik als pijnstiller bijna nooit voor.
• Seksuele stoornissen, zoals minder zin in vrijen en moeilijke erectie. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?
Het maakt niet uit welke tijdstippen u voor dit middel kiest. Wel raadt de arts u meestal aan dit middel altijd op dezelfde tijden in te nemen en niet te wachten tot de pijn weer toeneemt.

Hoe lang?
Gebruik oxycodon zo lang uw arts aangeeft dat dit nodig is. Oxycodon kan jarenlang gebruikt worden bij pijn. Als u dit middel gedurende meerdere weken gebruikt, is er een kans dat uw lichaam er gewend aan raakt. U mag dan niet plotseling stoppen met oxycodon. Om ontwenningsverschijnselen te voorkomen, kunt u beter geleidelijk met oxycodon stoppen.

Als u de capsules, drank of injecties gebruikt (zo nodig tot maximaal zes keer per dag): neem de vergeten dosis alsnog in. Houd daarna een interval van minstens vier uur aan voor u weer een volgende dosis inneemt.

Als u tabletten met gereguleerde afgifte (te herkennen aan 'MGA' of 'retard') gebruikt en u neemt deze twee keer per dag: neem de vergeten dosis alsnog in. Houd daarna een interval van minstens twaalf uur aan voor u weer een volgende dosis inneemt.

autorijden?
Sommige medicijnen hebben invloed op het reactievermogen. Het is dan strafbaar om aan het verkeer deel te nemen. Als u bij een ongeval betrokken raakt terwijl uw rijvaardigheid is beïnvloed, bent u wettelijk aansprakelijk voor de gevolgen. Of dit medicijn de rijvaardigheid beïnvloedt, leest u hieronder.

Of u mag autorijden, is niet alleen afhankelijk van het medicijn maar ook van uw aandoening. Bij bepaalde aandoeningen mag u niet autorijden. Overleg met uw arts of u met uw medicijn en/of aandoening mag autorijden.

Dit medicijn kan bepaalde bijwerkingen veroorzaken en deze kunnen uw rijvaardigheid verminderen. Deze bijwerkingen zijn sufheid, verwardheid en duizeligheid. Door deze bijwerkingen is de invloed van dit medicijn op uw rijvaardigheid in de eerste twee weken van gebruik groter dan na het drinken van twee standaardglazen alcoholische drank. Het drinken van meer dan twee glazen alcoholische drank veroorzaakt een hoeveelheid alcohol in het bloed groter dan 0.5 promille (‰). Bij meer dan 0.5‰ mag u volgens de wet niet meer autorijden. Na gebruik gedurende twee weken, raken de meeste mensen gewend aan deze bijwerkingen en kunnen ze wel weer autorijden. Rijd daarom geen auto gedurende de eerste twee weken dat u dit medicijn gebruikt. Beoordeel na twee weken hoeveel last u van de bijwerkingen heeft. Rijd geen auto als u last van bijwerkingen heeft.

Tips voor als u wilt autorijden na twee weken gebruik

• Meent u dat u kunt autorijden, vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt. Deze persoon kan dan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.
• Rijd niet als u onscherp ziet.
• Rijd niet als u suf, verward of duizelig bent, moeite heeft u te concentreren of  wakker te blijven of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.
• Rijd niet als u alcohol heeft gebruikt. Alcohol versterkt de versuffende bijwerking van dit medicijn in belangrijke mate.
• Rijd niet langer dan één uur achter elkaar, ook al voelt u zich goed.
• Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.

Rijd geen auto als u dit medicijn gebruikt in combinatie met andere medicijnen die uw rijvaardigheid kunnen beïnvloeden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt, omdat u gewend bent geraakt aan oxycodon, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
U mag alles eten.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.
• Naltrexon. Dit is een middel dat de werking van oxycodon en andere opiaten tegengaat. Het kan juist om deze reden worden gebruikt. Mensen die alcoholverslaafd zijn en om die reden naltrexon gebruiken, moeten er rekening mee houden dat morfineachtige pijnstillers bij hen minder werkzaam zijn.

Zwangerschap
In het algemeen zal kortdurend gebruik tijdens de eerste acht maanden van de zwangerschap geen schade toebrengen aan het ongeboren kind. Langdurig gebruik heeft het risico dat de baby verslaafd is en kort na de geboorte ontwenningsverschijnselen krijgt.

Gebruik dit middel in elk geval niet na de achtste maand. Het kan namelijk de ademhaling van de baby bemoeilijken na de geboorte. Bovendien vertraagt het de bevalling.

Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden. Zo mogelijk kunt u (tijdelijk) overstappen op een ander middel.

Borstvoeding
Dit middel komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht. Het kan sufheid en ademhalingsproblemen geven bij het kind. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan uw arts u een ander middel voorschrijven waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Nee, het is meestal niet verstandig in één keer te stoppen. Stop daarom geleidelijk. Overleg hierover met uw arts.

Heeft u dit middel slechts kortdurend gebruikt, dan kunt u eventueel wel in één keer stoppen.

Neem contact op met uw arts als u last krijgt van een van de volgende ontwenningsverschijnselen: onrust, diarree, hartkloppingen, loopneus, niezen, kippenvel, koorts, zweten, rillen, gapen, verlies van eetlust, misselijkheid en maagkrampen.

Oxycodon is sinds 1917 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Oxycontin en Oxynorm en als het merkloze Oxycodon. Het is te verkrijgen in tabletten met gereguleerde afgifte, capsules, drank en injecties.

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.