Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Propecia
De werkzame stof in Propecia is finasteride.

Finasteride behoort tot de anti-androgenen. Het vermindert de werking van het mannelijk geslachtshormoon testosteron. In hoge doseringen, van 5 mg, verbetert het de doorstroming van urine door de plasbuis en vermindert klachten als vaak moeten plassen bij mannen met een vergrote prostaat. In lage doseringen, van 1 mg, vermindert het ook de werking van testosteron op de haargroei, waardoor er weer haren gaan groeien op kale plaatsen bij mannen.

Artsen schrijven het voor bij prostaatvergroting en - in lagere doseringen - bij kaalheid.



Prostaatvergroting

Verschijnselen
De prostaat is een klier. Het zit bij mannen vlakbij de blaas rondom de urinebuis. Als de prostaat is vergroot, kan deze gaan drukken op de urinebuis. De afvoer van de urine kan dan minder vlot verlopen. U merkt dit doordat u niet meer krachtig kunt plassen, vaak kleine beetjes moet plassen en soms last heeft van nadruppelen.

Prostaatvergroting kan zich vanaf de leeftijd van dertig jaar ontwikkelen, op tachtigjarige leeftijd hebben negen op de tien mannen een vergrote prostaat. Het is dus een normaal ouderdomsverschijnsel. De helft van deze mannen krijgt op den duur plasproblemen.

Werking
De prostaatklier groeit onder invloed van het krachtig werkende dihydrotestosteron (DHT). Het lichaam maakt dit hormoon uit testosteron. Finasteride remt deze omzetting, het verlaagt de hoeveelheid DHT. Hierdoor krimpt de vergrote prostaat, vermindert de vernauwing van de urinebuis en kan de urine beter doorstromen. Het duurt minstens twee tot zes maanden voor u dit effect kunt merken.

Behandeling
Met eenvoudige leefregels zijn veel problemen te verminderen: op tijd plassen als u aandrang voelt, bij voorkeur zittend plassen, voldoende drinken en niet te veel alcoholische drank gebruiken.

Artsen schrijven in eerste instantie meestal andere middelen voor namelijk de alfablokkers. Deze werken namelijk sneller dan finasteride, het effect daarvan merkt u binnen zes weken. Artsen schrijven finasteride voor als de prostaat sterk is vergroot, als de alfablokkers niet voldoende effect hebben en als u niet een operatie kunt of wilt ondergaan.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij prostaatvergroting.

Kaalheid

Verschijnselen
Naarmate mannen ouder worden, kan de haargroei op het hoofd verminderen. Meestal begint het op de kruin en aan de slapen. De kale plekken kunnen zich langzaam uitbreiden en in sommige gevallen leidt dit tot volledige kaalheid. Deze vorm van kaalheid wordt wel alopecia androgenetica genoemd.

Oorzaak
Haren groeien in de haarzakjes. De werking van de haarzakjes in de hoofdhuid wordt geremd door dihydrotestosteron (DHT). Dihydrotestosteron is een hormoon dat door het lichaam uit testosteron wordt gemaakt.

Effect
Finasteride remt de werking van DHT. Hierdoor kan het haar weer gaan groeien op plekken waar de groei eerder was gestopt. Het is vooral werkzaam op de kale plek op de kruin. bij kaalheid wordt finasteride gebruikt in een lagere dosering dan bij prostaatvergroting.
Na drie tot zes maanden gebruik kunt u enige haargroei bemerken op plekken waar het voor die tijd niet meer groeide. Voor een blijvend effect moet u dit middel continu gebruiken. Als u stopt verdwijnen de nieuw gevormde haren weer na een half tot één jaar.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij kaalheid.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. Dit is het geval bij minder dan tien procent van de mensen. De belangrijkste bijwerkingen zijn seksuele problemen, pijnlijke borst of zaadballen en overgevoeligheidsreacties.

• Impotentie, minder zin in vrijen en stoornissen bij het klaarkomen, zoals niet kunnen klaarkomen of een verminderde hoeveelheid zaadvloeistof. Als u stopt met het gebruik van dit middel gaan deze bijwerkingen meestal weer over.
• Pijnlijke en gezwollen borsten, borstvorming, borstkanker en pijnlijke zaadballen.  
• Overgevoeligheid, dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Gebruik dit middel dan niet meer. Een, zeer zeldzame, ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht. Ga dan onmiddellijk naar een arts. U mag dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor finasteride. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Let op
Prostaatvergroting is een aandoening waarvan uw arts regelmatig zal onderzoeken of de aandoening goedaardig is of zich kwaadaardig ontwikkelt. De hoeveelheid PSA (prostaatspecifiek antigeen) in het bloed kan hiervoor een aanwijzing zijn. Finasteride verlaagt de hoeveelheid PSA met ongeveer de helft. De test kan daardoor onbedoeld lager uitvallen. Vertel uw arts daarom altijd dat u finasteride gebruikt als u aan uw prostaat wordt onderzocht.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?
Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?
U mag het middel innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u een vast tijdstip kiezen, bijvoorbeeld ‘s ochtends, dan vergeet u minder snel een dosis.

Hoe lang?

• Prostaatvergroting

• : uw arts bepaalt hoe lang u dit middel moet gebruiken aan de hand van de resultaten. Het beste is het minstens zes maanden te proberen. Als het na deze periode geen effect heeft, is verder gebruik niet zinvol. Overleg hierover met uw arts.
• Kaalheid: na drie tot zes maanden is het maximale effect van dit middel bereikt. Als het dan bij u onvoldoende effect heeft, is doorgaan met de behandeling niet zinvol. Als dit middel wel effect heeft, moet u het continu blijven gebruiken. Na stoppen van de behandeling is het effect namelijk na een jaar weer verdwenen.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Als u toch een dosis bent vergeten en u gebruikt dit middel één keer per dag: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende tablet normaal inneemt? Neem de vergeten tablet dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten tablet dan over.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
De middelen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn efavirenz en nevirapine, middelen tegen hiv en aids. Als het nodig is, past uw arts de dosering aan of schrijft een ander middel voor.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Dit middel wordt niet gebruikt door vrouwen. Vrouwen die zwanger zijn of willen worden, mogen echter ook niet per ongeluk in aanraking komen met het werkzame bestanddeel. Bijvoorbeeld als een tablet wordt doorgebroken of fijngemaakt. Ook kan bij mannen die dit middel in hoge dosering gebruiken (5 mg per dag), een kleine hoeveelheid van dit middel in het sperma aanwezig zijn. Zwangere partners dienen hier zo min mogelijk mee in aanraking te komen. Het middel finasteride kan namelijk schade toebrengen aan het ongeboren kind.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Ja, u kunt met het gebruik van dit middel zonder meer stoppen, zonder na-effecten. Stop echter alleen na overleg met uw arts.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Finasteride is sinds 1992 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Proscar en Propecia. Het is te verkrijgen in tabletten.

Proscar bevat een hogere dosering finasteride dan Propecia. De hogere dosering in Proscar wordt gebruikt bij prostaatvergroting. De lagere dosering, zoals in Porpecia, wordt gebruikt bij kaalheid.

Klik hier voor meer informatie over : Proscar, Propecia

Laatst gewijzigd: 19-7-2010

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.