Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Roaccutane
De werkzame stof in Roaccutane is isotretinoïne.

Isotretinoïne stimuleert de deling van de cellen van de bovenste huidlaag. Oude cellen verdwijnen. Ook vermindert het de talgproductie en remt ontstekingen.

Artsen schrijven dit middel voor bij ernstige acne en bij ernstige rosacea, indien de gebruikelijke medicijnen hiertegen onvoldoende effect hebben.



Acne

Bij acne zijn poriën in de huid van het gezicht, de rug, schouders of borst verstopt. De talgkliertjes die zich in de huid bevinden produceren talg, een vet waarmee de huid zichzelf beschermt. De verstopping ontstaat vaak door een overmatige groei van de buitenste huidlaag.

Hormoonveranderingen, zoals in de pubertijd, laten de buitenlaag van de huid sterker groeien en zorgen dat er meer talg wordt geproduceerd. Hierdoor kunnen poriën verstopt raken, hoopt de talg zich op en ontstaan mee-eters. Soms raken de poriën geïnfecteerd met de acnebacterie (propionibacterium acnes).

Door woekering van deze bacterie barst de porie open, gaat de plek ontsteken en ontstaan pukkels en puistjes. In ernstige gevallen vloeien de puisten en abcessen samen tot grote oppervlakken. Dit komt vooral voor bij mannen en wordt acne conglobata genoemd. Ook kan een vorm van acne optreden waarbij sprake is van veel cystes. Deze vorm heet acne cystica.

Behandeling
Meestal schrijven artsen benzoylperoxide of salicylzuur voor bij acne. Wanneer dit bij ernstige acne onvoldoende helpt, kan de arts besluiten om een andere behandeling te proberen. Capsules met isotretinoïne zijn daarbij een van de laatste opties, als andere middelen niet voldoende helpen. Isotretinoïne wordt vaak wel als eerste keuze gebruikt bij acne conglobata en acne cystica.

Kinderen jonger dan 12 jaar mogen dit middel niet gebruiken.

Effect
Isotretinoïne stimuleert de aanmaak van losse cellen in de hoornlaag. De huidcellen laten daardoor los en hopen zich niet op in de poriën. De poriën raken hierdoor minder snel verstopt. Bovendien maken de talgklieren door isotretinoïne minder talg aan.

De acneverschijnselen kunnen soms de eerste week verergeren. Het effect op de acne is pas na enkele weken te merken. Een maximaal effect treedt na enkele maanden op.

Meestal zijn één of twee kuren van vier tot zes maanden voldoende om definitief van de acne af te zijn.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij acne.

Rosacea

Rosacea, officieel acne rosacea genoemd, is een ontsierende huidaandoening in het gezicht. Het opvallendst is de felrode kleur van de wangen, de neuspunt, het midden van het voorhoofd en de kin. Er kunnen ook puistjes ontstaan.

Rosacea lijkt wat op acne, maar komt op latere leeftijd voor, meestal niet voor het dertigste jaar. Vooral vrouwen van middelbare leeftijd hebben er last van.

Oorzaak
De oorzaak is niet bekend, maar de verschijnselen kunnen verergeren door het drinken van alcohol, het gebruik van bepaalde geneesmiddelen, het klimaat en het gebruik van allerlei crèmes, reinigingslotions en shampoos.

Behandeling
De huid moet zo min mogelijk worden geïrriteerd. Probeer zo min mogelijk middeltjes op de huid te gebruiken en pas op met alcohol en scherpe kruiden. Meestal schrijft uw arts u bij rosacea in eerste instantie een gel met metronidazol voor. Deze brengt u plaatselijk aan. Mocht dat niet helpen dan zijn middelen mogelijk met andere antibiotica, zoals tetracycline, doxycycline of minocycline. Isotretinoïne wordt alleen gebruikt als deze middelen onvoldoende effect hebben.

Kinderen jonger dan 12 jaar mogen dit middel niet gebruiken.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij rosacea.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen betreffen de huid en slijmvliezen van neus, mond en ogen. Huid en slijmvliezen worden namelijk teer door het gebruik van isotretinoïne.

Regelmatig

• Spontane abortus of ernstige afwijkingen aan de ongeboren baby, zelfs na een enkele dosis. Als u zwanger bent of zwanger raakt tijdens de behandeling of binnen een maand na het laatste gebruik is de kans op deze afwijkingen zeer groot.
  • Vrouwen: u mag het middel daarom NIET GEBRUIKEN bij zwangerschap of als daar kans op is. Vanaf een maand voor de behandeling tot en met een maand na de behandeling kunt u zich het best onthouden van geslachtsgemeenschap of ten minste twee methoden van anticonceptie tegelijk gebruiken, zoals de pil en condooms. Voor, tijdens en tot een maand na het laatste gebruik zal regelmatig een zwangerschapstest worden gedaan.
  • Mannen: voor mannen bestaan geen beperkingen.

• Droge slijmvliezen, dit is te merken aan droge lippen, ogen en neus. Draagt u contactlenzen, dan kunt u deze vaak door de droge ogen minder goed verdragen. Vet de lippen regelmatig in met lippenbalsem. Heeft u last van droge ogen, dan kunt u kunsttranen gebruiken. Raadpleeg hiervoor uw arts.
• Irritatie van de huid, vooral van handpalmen en voetzolen: u heeft dan last van roodheid, branderig gevoel, jeuk, uitdroging, schilfering, kloven en een dunner wordende huid. Deze bijwerking moet in de eerste weken overgaan. Is dit niet het geval, neem dan contact op met uw arts. Vet de huid regelmatig in met vochtinbrengende crème of zalf om zo uitdroging van de huid te voorkomen.
• Uw huid kan gevoeliger worden voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Gebruik een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor en blijf bij fel zonlicht tussen 12.00 en 15.00 uur uit de zon.

Zelden

• Bij een hoge dosering: haaruitval. Als u met de behandeling stopt, komt de haargroei weer terug.
• Spierpijn, gewrichtspijn of rugpijn.

Zeer zelden

• Depressieve gevoelens. Vooral mensen die eerder een depressie (ernstige neerslachtigheid) hebben gehad, kunnen hier last van krijgen. Raadpleeg uw arts als u depressieve gevoelens opmerkt.
• Slechter zien in het donker. Raadpleeg dan uw arts.
• Verhoging van de bloeddruk in het hoofd. Dit merkt u aan zeer ernstige hoofdpijn, misselijkheid en braken en stoornissen in het gezichtsvermogen. Raadpleeg dan direct een arts.
• Hogere cholesterol- of glucosespiegels. Dit is alleen van belang voor mensen met een erfelijk verhoogd cholesterolgehalte of mensen met diabetes (suikerziekte).

• Verminderde aanmaak van rode en witte bloedcellen en van bloedplaatjes. Hierdoor ontstaan bloedarmoede (te merken aan extreme vermoeidheid), een verminderde afweer tegen infecties en een verhoogde kans op bloedingen, zoals bloedneuzen.

Raadpleeg uw arts als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

U mag tijdens de behandeling en tot een maand na beëindiging van de kuur geen bloed geven.

Gedurende de kuur en tot een half jaar er na de huid niet ‘peelen' of ‘scrubben', ontharen met een hars of grondig epileren. De huid is namelijk erg teer door de behandeling.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd in de bijsluiter of op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
Vrouwen: in het algemeen raadt men aan om de kuur te beginnen op de tweede of derde dag van een menstruatie, omdat dan minder kans is dat men zwanger is. Toch blijft ook een zwangerschapstest nodig.

Neem de capsule in tijdens of vlak na een maaltijd. Het middel wordt dan beter in het lichaam opgenomen.

Hoe lang?

• Acne: de kuur duurt meestal vier tot zes maanden. Mocht er een tweede kuur nodig zijn, dan moet u daar eerst twee maanden mee wachten. De acne kan namelijk nog verder verbeteren tot twee maanden nadat u bent gestopt.
• Rosacea: uw arts zal bepalen hoe lang u dit middel het beste kunt gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

• Als u dit middel één keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel drie keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

alcohol drinken
Tijdens de behandeling met dit middel wordt het gebruik van alcohol ontraden.

alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen zijn antibiotica van het tetracycline-type en ritonavir.

• Antibiotica van het tetracycline-type. Deze bevatten één van de volgende stoffen: doxycycline, demeclocycline, minocycline of tetracycline. In combinatie met isotretinoïne kunnen deze medicijnen de bloeddruk in het hoofd gevaarlijk verhogen. Gebruik deze middelen daarom niet samen.
• Ritonavir (Norvir), een middel gebruikt bij HIV-infectie. De hoeveelheid isotretinoïne in het bloed kan stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen sterker. Raapleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
• Als u isotretinoïne gebruikt is een goede anticonceptie belangrijk. U mag namelijk absoluut niet zwanger worden tijdens het gebruik. Het middel is schadelijk voor ongeboren kinderen. De minipil (Cerazette) is niet voldoende als anticonceptie, omdat de minipil minder betrouwbaar is dan andere anticonceptiepillen. Pas daarom een andere vorm van anticonceptie toe als u isotretinoïne gebruikt.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Gebruik dit middel NIET als zwanger bent of binnenkort zwanger wilt worden. Het kan een spontane abortus veroorzaken. Bovendien is het schadelijk voor de baby en zal het blijvende afwijkingen bij de baby veroorzaken.

De arts zal 24 uur voor aanvang, vervolgens elke maand en een maand na beëindiging van de behandeling een zwangerschapstest uitvoeren.

Ook nadat u met de behandeling bent gestopt, mag u nog een maand niet zwanger worden, omdat het middel nog enige tijd in het lichaam achterblijft. U moet tijdens het gebruik en tot en met een maand na stoppen van het gebruik twee vormen van een betrouwbare anticonceptie gebruiken, bijvoorbeeld de pil en condooms.

Borstvoeding
Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft, of stop de borstvoeding. Het is niet bekend of dit middel in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan de arts u een ander middel voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit middel stoppen.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Isotretinoïne is sinds 1983 internationaal op de markt. Het is met een recept verkrijgbaar in capsules onder de merknaam Roaccutane en als het merkloze Isotretinoïne.

Vanwege spontane abortus of ernstige bijwerkingen op de ongeboren baby kan het voorschrijven, afleveren en gebruik van isotretinoïne alleen als aan strenge regels van de Inspectie voor de Gezondheidszorg is voldaan.

Voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd zijn de regels als volgt.

• De arts heeft de verplichting de patiënt te informeren over de risico's van het middel op de ongeboren baby. Hij schrijft per recept voor niet meer dan een maand voor. Indien de behandeling wordt gestopt, neemt hij de overgebleven tabletten van de patiënt in beslag.
• De patiënt moet op de hoogte zijn van de risico's van het gebruik van dit middel, met betrekking tot zwangerschap. Gedurende de behandeling en tot en met 1 maand na het laatste gebruik mag de patiënt geen bloeddonor zijn. De patiënt is verplicht:
  • het recept binnen zeven dagen na het uitschrijven door de arts bij de apotheek in te leveren.
  • zich te houden aan de adviezen over het voorkomen van zwangerschap.
  • het middel uitsluitend zelf te gebruiken, niet aan anderen te geven en zo te bewaren dat anderen er niet bij kunnen.
  • het restant van de tabletten aan de arts te overhandigen.

• De apotheek mag uitsluitend recepten accepteren die korter dan zeven dagen geleden zijn uitgeschreven en mag het middel niet meegeven op een herhalingsrecept.

Voor mannen en vrouwen in de niet-vruchtbare leeftijd zijn de regels als volgt.

• De arts heeft de verplichting de patiënt te informeren over de risico's van het middel op de ongeboren baby. Indien de behandeling wordt gestopt, neemt hij de overgebleven tabletten van de patiënt in beslag.
• Gedurende de behandeling en tot en met 1 maand na het laatste gebruik mag de patiënt geen bloeddonor zijn.
• De patiënt mag het middel uitsluitend zelf gebruiken, niet aan anderen geven en zo bewaren dat anderen er niet bij kunnen.

Klik hier voor meer informatie over : Isotretinoïne, Roaccutane

Laatst gewijzigd: 2-6-2009

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.