Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Symbicort
De werkzame stoffen in Symbicort zijn formoterol en budesonide.

Formoterol behoort tot de groep geneesmiddelen die luchtwegverwijders worden genoemd. Budesonide behoort tot de geneesmiddelen die bijnierschorshormonen of corticosteroïden worden genoemd. Het is een luchtwegbeschermer.

Artsen schrijven deze combinatie voor bij astma en chronische obstructieve longziekten (COPD).



Astma

Verschijnselen
De aanvallen en periodes van benauwdheid bij astma komen door plaatselijke ontstekingen in de luchtwegen. De aanvallen ontstaan door prikkels, zoals koude lucht, rook en stoffen waar u allergisch voor bent. Er zijn periodes waarin u gevoeliger bent voor deze prikkels.

Werking
Formoterol voorkomt aanvallen van benauwdheid. Het werkt binnen drie minuten. De werking houdt ongeveer twaalf uur aan.

Omdat formoterol twaalf uur werkt, wordt het een 'langwerkende luchtwegverwijder' genoemd.

Budesonide remt ontstekingen en beschermt de luchtwegen tegen prikkels die benauwdheid veroorzaken. Het aantal aanvallen van benauwdheid zal dan afnemen.

De combinatie wordt gebruikt om aanvallen van benauwdheid te voorkomen, maar óók om een aanval direct op te heffen.

Effect
De arts zal deze combinatie voorschrijven als de behandeling met luchtwegbeschermers en kortwerkende luchtwegverwijders onvoldoende helpt. De werking begint binnen een dag.

Doordat de conditie van de longen verbetert, merkt u meestal binnen één tot twee weken dat het aantal benauwdheidsaanvallen minder wordt. U moet het wel consequent gebruiken, meestal is dat twee keer per dag.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij astma.

Chronische obstructieve longziekten (COPD)

COPD is de Engelse afkorting voor chronisch obstructieve longziekte. Bij COPD zijn de luchtwegen blijvend vernauwd en heeft u last van slijm in de luchtwegen. U moet daardoor veel hoesten en bent vrijwel altijd benauwd. De klachten kunnen af en toe verergeren of juist verbeteren. De oorzaak van COPD is meestal een beschadiging van de luchtwegen, bijvoorbeeld door roken.

Werking
Formoterol voorkomt aanvallen van benauwdheid. Het werkt binnen drie minuten. De werking houdt ongeveer twaalf uur aan. De meeste andere luchtwegverwijders werken ongeveer even snel maar korter en zijn bedoeld om een acute benauwdheidsaanval te stoppen.

Omdat formoterol twaalf uur werkt wordt het een `langwerkende luchtwegverwijder` genoemd en wordt het gebruikt om benauwdheidsaanvallen te voorkomen.

Budesonide blijkt soms te werken als de vernauwing in de longen veroorzaakt wordt door langdurige astma, overgevoeligheidsreacties of ontstekingen. Budesonide remt ontstekingen en vermindert overgevoeligheidsreacties. De luchtwegen worden hierdoor weer beter toegankelijk, waardoor uw benauwdheidsklachten verminderen. Deze combinatie verbetert dus de conditie van de longen.

Effect
De werking begint binnen een dag. Als het middel bij u werkt, merkt u binnen één tot twee weken dat het aantal benauwdheidsaanvallen afneemt. U moet het wel consequent gebruiken, meestal is dat twee keer per dag.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij chronische obstructieve longziekten (copd).

Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. Het komt echter rechtstreeks in uw luchtwegen terecht en heeft daarom maar weinig bijwerkingen. De belangrijkste bijwerkingen zijn schimmelinfecties in de mond of keel, heesheid en keelpijn.

Soms

• Schimmelinfectie in de mond en keel. Dit ontstaat als budesonide vaak in de mond en keel achterblijft. Een schimmelinfectie in de mond merkt u aan een witte aanslag in de mond. Raadpleeg in dat geval uw arts.
• Heesheid en keelpijn. Ook deze bijwerking kan komen doordat budesonide in de mond en keel achterblijft. Geef de stem rust. Blijft de heesheid, neem dan contact op met uw arts. Vaak helpt het in deze gevallen om anders te inhaleren, zodat minder budesonide in de keel en mond terechtkomt. Vraag uw apotheek of arts om uw manier van inhaleren te controleren. Ook voorkomt u schimmelinfecties, keelpijn en heesheid door na de inhalatie met een slok water uw mond te spoelen en dat vervolgens uit te spugen. Daarna neemt u nog een slok water, gorgelt daarmee en slikt dat door. Als u na het inhaleren gaat eten of uw tanden poetst zal dit effect nog groter zijn.

Zelden

• Trillende handen en hartkloppingen. Deze klachten horen binnen enkele uren na gebruik over te gaan. Na verloop van enkele dagen zult u hier geen last meer van hebben. Heeft u er na twee weken nog altijd last van, raadpleeg dan uw arts.
• Bij kinderen een geringe vertraging van de lengtegroei. De groeivertraging kan veroorzaakt worden door dit geneesmiddel, maar ook door de ziekte zelf. Als de groeivertraging veroorzaakt wordt door het geneesmiddel, dan treedt die vooral op tijdens de eerste drie maanden van het gebruik. Meestal lopen kinderen deze groeiremming op latere leeftijd weer gewoon in. Eventueel zal de arts de groei controleren. Als het nodig is, kan hij de behandeling dan aanpassen. Dit blijkt bijna nooit nodig te zijn.
• Bij mensen met groene staar of glaucoom aan één of beide ogen kan dit middel de oogboldruk verder verhogen. Er kunnen dan klachten ontstaan, zoals wazig zien, minder zien, een rood of opgezwollen oog, hevige pijn aan het oog of aan het gezicht of misselijkheid en braken. Als u merkt dat u last heeft van een of meer van deze klachten, neem dan meteen contact op met uw arts of de spoedeisende hulp. De kans dat u last krijgt van oogklachten is groter als u dit middel langer dan 3 maanden gebruikt of als er per ongeluk wat spray in uw oog komt. Scherm uw ogen af bij gebruik van de spray, zodat er geen spray in uw ogen kan komen.

Zeer zelden

• Als u na inhalatie plotseling last krijgt van gezwollen oogleden, lippen of gezicht, benauwdheid, rode huid, galbulten en/of jeuk bent u misschien overgevoelig voor dit middel. Stop dan met het gebruik en raadpleeg uw arts. Blijkt u inderdaad overgevoelig te zijn, geef dit dan altijd door aan de apotheek. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit (of een verwant) middel niet opnieuw krijgt.
• Een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Gebruik dit middel NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel.
• Hartkramp (angina pectoris), neem dan meteen contact op met uw arts.
• Oedeem. Dit merkt u vooral aan opgezwollen enkels en voeten. Mensen die al last van oedeem hebben, bijvoorbeeld door hartfalen zijn hier extra gevoelig voor. Overleg voor gebruik met uw arts als u ernstig hartfalen of oedeem heeft.
• Veranderingen in uw bloedglucosegehalte. Controleer daarom vaker uw bloedglucosegehalte als u diabetes heeft.
• Psychische klachten, zoals angst, rusteloosheid of hallucinaties. Als u deze bijwerkingen opmerkt, neem dan contact op met uw arts of apotheker.
• Slaapstoornisen gedragsstoornis; bij kinderen onder de 12 jaar komen zelden prikkelbaarheid en hyperactiviteit voor. Neem als u(w kind) hier last van heeft contact op met uw arts of apotheker.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Goed inhaleren vergt veel oefening. De werkzame stof moet diep in uw longen terechtkomen. In de apotheek kunt u een checklist krijgen waarop voor uw inhalatieapparaat alle handelingen staan die nodig zijn bij het inhaleren. Vraag de apotheekmedewerker of arts om het inhaleren voor te doen en oefen een keer in zijn bijzijn. Deze persoon kan dan nagaan of u alle handelingen goed uitvoert. Laat regelmatig, bijvoorbeeld elk jaar, controleren of u nog op de juiste manier inhaleert. Lukt het u niet om goed te inhaleren? Er zijn verschillende typen inhalatieapparaatjes. Mogelijk is een ander type apparaatje geschikter voor u. Vraag uw arts of apotheek om advies.
• Het inhalatiepoeder zit in een apparaatje, de turbuhaler. Elke keer dat u de geribbelde knop draait, valt een dosis poeder in het daarvoor bestemde vakje. Dat gaat alleen goed als u de turbuhaler rechtop houdt bij het draaien. Daarna kunt u het inhaleren. Als alle porties poeder op zijn, heeft u een nieuw apparaatje nodig. U merkt dat het apparaatje bijna leeg is, als in het doorzichtige venster op de zijkant een rode kleur verschijnt. U heeft dan nog ongeveer twintig doses over. U kunt dan op tijd een nieuw apparaatje aanvragen.
• Spoel na het inhaleren uw mond met een slok water en spuug dat vervolgens uit. Daarna neemt u nog een slok water, gorgelt daarmee en slikt dat door. U zorgt er zo voor dat alle budesonide uit uw mond is verdwenen. U voorkomt hiermee heesheid en schimmelinfecties in uw mond. Als u na het inhaleren gaat eten of uw tanden poetst zal dit effect nog groter zijn.

Wanneer?

Astma
Gebruik de inhalaties met regelmatige tussenpozen. Als u twee keer per dag moet inhaleren: ongeveer om de twaalf uur, bijvoorbeeld vóór het ontbijt en vóór het avondeten.

Als u ouder bent dan 18 jaar, mag u bij een aanval van benauwdheid een extra inhalatie nemen. Wanneer de benauwdheid na een paar minuten niet vermindert, mag u nog een extra inhalatie nemen. Per dag mag u maximaal acht inhalaties nemen. Voor een korte periode mag u maximaal twaalf inhalaties per dag nemen. Heeft u meer inhalaties per dag nodig, neem dan contact op met uw arts.

COPD
Gebruik de inhalaties met regelmatige tussenpozen. Als u twee keer per dag moet inhaleren: ongeveer om de twaalf uur, bijvoorbeeld vóór het ontbijt en vóór het avondeten.

Hoe lang?
Binnen ongeveer tien dagen zult u merken dat u minder erg en minder vaak benauwd bent. Pas na een aantal weken is het effect optimaal.

• Als de benauwdheidsklachten verdwenen zijn, is het mogelijk dat uw arts u adviseert over te stappen op een lagere dosering of een lagere sterkte.
• Heeft u astma en is er na drie maanden nog onvoldoende effect? Dan is het mogelijk dat uw arts een hogere dosering voorschrijft.
• Heeft u COPD en merkt u na vier weken nog geen effect? Dan zal uw arts u waarschijnlijk adviseren te stoppen met deze inhalaties. Het middel blijkt niet bij iedereen effect te hebben.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn en u gebruikt dit middel twee keer per dag? Duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende inhalatie normaal gebruikt? Neem hem dan alsnog. Duurt het nog minder dan vier uur? Neem hem dan alsnog in, maar sla de volgende dosis over.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Sommige bètablokkers. Bètablokkers worden gebruikt voor de behandeling van hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk. Als u glaucoom (groene staar) heeft, gebruikt u mogelijk oogdruppels met bètablokkers. Bètablokkers kunnen het effect van formoterol tegengaan. Hierdoor kunt u meer last van benauwdheid krijgen.
• Gebruikt u een bètablokker voor hart- en vaatziekten? Neem contact op met uw arts als u deze combinatie voorgeschreven krijgt. Mogelijk is een ander middel geschikter voor u. De bètablokkers bij hart- en vaatziekten waarbij de wisselwerking optreedt, zijn carvedilol, labetalol, oxprenolol, pindolol, propranolol en sotalol.
• Gebruikt u oogdruppels met een bètablokker? Dan kunt u de wisselwerking voorkomen door na het indruppelen één minuut de traanbuisjes dicht te drukken. Dit doet u door met duim en wijsvinger in de neus te knijpen ter hoogte van de binnenooghoek. U voorkomt hiermee dat de werkzame stof uit de oogdruppel via de traanbuis in uw neus komt en vandaar uit in het bloed wordt opgenomen. De oogdruppels met bètablokkers bij glaucoom waarbij de wisselwerking optreedt, zijn carteolol, levobunolol, metipranolol en timolol.
• Sommige middelen tegen hiv, namelijk lopinavir/ritonavir, ritonavir en tipranavir. De hoeveelheid budesonide in het bloed kan door deze middelen stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen sterker. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden. Zo mogelijk kunt u (tijdelijk) overstappen op een ander middel.

Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven, als u dit middel in de normale dosering gebruikt en na iedere inhalatie uw mond spoelt. Het komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht. Het wordt echter al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Het kan één tot twee weken duren voor u effect van de inhalatie merkt. Stop daarom niet te snel als u twijfelt aan het nut van dit middel.

Als u dit middel al langere tijd gebruikt en u wilt nu stoppen dan kunnen de benauwdheidsklachten terugkomen. Bouw daarom langzaam af in overleg met uw arts.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Formoterol is sinds 1990 en budesonide sinds 1980 internationaal op de markt. Deze combinatie is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Symbicort als inhalatiepoeder.

Klik hier voor meer informatie over : Symbicort

Laatst gewijzigd: 6-8-2009

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.