Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Trimethoprim
De werkzame stof in Trimethoprim is trimethoprim.

Trimethoprim behoort tot de antibiotica. Trimethoprim werkt tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals blaasontsteking, en luchtweginfecties (zoals longontsteking en acute bronchitis).



Infecties met bacteriën

Werking
Trimethoprim remt de groei van vele soorten bacteriën. Het dringt door in de bacterie en belemmert dat de bacterie eiwitten aanmaakt. De bacterie kan hierdoor niet groeien en sterft.

Na inname verspreidt het middel zich via het bloed in het lichaam; het komt in verschillende weefsels terecht en komt ook via de nieren in de urine. Door de goede opname in de urine wordt het vooral gebruikt bij blaasontstekingen en andere infecties van de urinewegen. Het wordt soms ook gebruikt bij infecties van de luchtwegen.

Effect
De bacterieremmende werking begint enkele uren na inname. Een dosis werkt tien tot vijftien uur.

Na een paar dagen merkt u dat de klachten van de infectie afnemen.

Artsen schrijven trimethoprim onder andere voor bij de volgende infecties met bacteriën.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij infecties met bacteriën.

Blaasontsteking

Bij een urineweginfecties, zoals een blaasontsteking, heeft u klachten als aandrang, vaak en pijnlijk plassen. De urine kan troebel zijn of er kan bloed in zitten. Ook kunt u pijn in de onderbuik hebben.

Dit middel wordt ook wel uit voorzorg toegepast bij mensen met chronische urineweginfecties om te voorkomen dat de infectie steeds weer terugkeert.

Hoe trimethoprim werkt bij een urineweginfectie, kunt u hierboven lezen bij Infecties met bacteriën.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij blaasontsteking.

Luchtweginfecties

Trimethoprim kan worden toegepast bij verschillende soorten luchtweginfecties, zoals longontsteking en acute bronchitis.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij luchtweginfecties.

Longontsteking

Een longontsteking is een infectie van het longweefsel. U voelt zich flink ziek, heeft koorts en moet vaak hoesten. Ook kunt u slijm ophoesten. Het ademen kan pijnlijk zijn en u bent vaak benauwd.

Artsen schrijven trimethoprim voor als andere antibiotica, zoals penicillines en tetracyclines, niet kunnen worden gebruikt.

Hoe trimethoprim werkt bij een longontsteking kunt u hierboven lezen bij Infecties met bacteriën.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij longontsteking.

Acute bronchitis

Bronchitis is een infectie van de luchtwegen. U moet veel hoesten en hoest soms slijm op. Ook kunt u koorts hebben.

Acute brochitis kan worden veroorzaakt door een bacterie of een virus.

Bij ernstige benauwdheid door een infectie schrijft de arts meestal een ander antibioticum voor, zoals een penicilline of een tetracycline. Als deze niet kunnen worden gebruikt, kan de arts trimethoprim voorschrijven.

Hoe trimethoprim werkt, kunt u hierboven lezen bij Infecties met bacteriën.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij acute bronchitis.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn maagdarmklachten, huiduitslag en jeuk, een pijnlijke tong en mond, allergie en bloedafwijkingen.

Soms

• Maagdarmklachten, zoals misselijkheid of braken. Als u hier last van heeft, kunt u het middel met wat voedsel innnemen.
• Huiduitslag en jeuk.
• Hoofdpijn.

Zeer zelden

• Allergie, huiduitslag, benauwdheid, een opgezwollen gezicht of flauwvallen. Stop dan met het gebruik en waarschuw de arts. Blijkt u inderdaad overgevoelig te zijn voor dit middel, meld dat dan altijd aan uw apotheek. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.
• Ontstoken tong of mondslijmvlies.
• Als u porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.

Bij gebruik langer dan twee weken

• Bloedafwijkingen door een verminderde aanmaak van bloedcellen bij langdurig gebruik van een hoge dosering. Als u onverklaarbare koorts, keelpijn of blaren in de mond en keel, plotselinge blauwe plekken of extreme vermoeidheid krijgt, kan dat duiden op bloedafwijkingen. Waarschuw dan uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

• Tabletten: innemen met een glas water.
• Drank: schud de fles voor gebruik. Meet de juiste hoeveelheid af met het maatbekertje of de maatlepel. Drink die hoevellheid op. Spoel het maatbekertje na met wat water en drink dat ook op.

Wanneer?
Gebruikt u het middel een keer per dag, zoals bij een blaasontsteking? U kunt het middel het beste 's avonds voor het slapengaan innemen. Het middel komt in de urine terecht en werkt dan de hele nacht in op de blaas. U heeft er dan het meeste profijt van.

Gebruikt u het middel vaker per dag? Verdeel de doses dan zo goed mogelijk over de dag voor een continu effect.

Hoe lang?
Uw arts bepaalt de duur aan de hand van het soort en de ernst van de infectie. Normaal gesproken duurt een kuur drie tot tien dagen.

Houd er rekening mee dat dit een kuur is die u niet mag onderbreken en geheel moet afmaken. Ook al merkt u van de infectie al voor afloop van de kuur niets meer; dit betekent nog niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
De vergeten dosis moet u alsnog zo snel mogelijk innemen, tenzij het minder dan 4 uur duurt voor de volgende dosis. Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema.

De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëndigt. Maakt u de volledige kuur af, anders bestaat de kans dat de klachten terugkeren.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Hiervoor zijn voor dit middel geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn methotrexaat, lamivudine, fenytoïne, buiktyfusvaccin, afweeronderdrukkende middelen en bloedverdunners.

• Methotrexaat, dit is een middel tegen onder andere psoriasis, reuma en kanker. Trimethoprim versterkt de werking en bijwerkingen van methotrexaat. U zult daarom een ander antibioticum moeten gebruiken. Als dat niet mogelijk is en u toch deze combinatie krijgt, zal uw arts uw bloed moeten laten onderzoeken. In sommige gevallen zal de arts foliumzuur voorschrijven om de effecten op het bloed tegen te gaan.
• Fenytoïne, een middel tegen onder andere epilepsie. Gebruik trimethoprim liever niet samen met dit middel. De bijwerkingen van dit middel kunnen toenemen. Indien de combinatie toch moet worden gebruikt, is controle van het bloed nodig. Bij beven of trillen van de spieren, spraakstoornissen of slaapzucht, moet u de arts waarschuwen.
• De bloedverdunners acenocoumarol en fenprocoumon. Als u een antibioticum moet gebruiken, kan de instelling op de bloedverdunner ontregeld raken. Vertel de trombosedienst dat u een antibioticum gebruikt of heeft gebruikt.
• Dit middel maakt het buiktyfusvaccin (Vivotif) onwerkzaam. Dit is geen probleem wanneer er drie dagen tussen de toediening van het vaccin en trimethoprim zit. Zit er minder dan drie dagen tussen beide middelen, neem dan contact op met uw arts. Het is mogelijk het vaccin via een injectie te krijgen. De wisselwerking treedt dan niet op.
• Ciclosporine, een afweeronderdrukkend middel. De nieren kunnen hierdoor beschadiggen. Gebruik trimethoprim liever niet samen met dit middel. Indien niet anders mogelijk, moet de arts uw nierwerking regelmatig controleren.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
U kunt dit middel veilig gebruiken. Het wordt als jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Nee, u moet de kuur afmaken. Als u de kuur afbreekt, is de bacterie waarschijnlijk nog niet volledig verdwenen en kunt u opnieuw klachten krijgen.

Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen met de kuur. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?
Trimethoprim is sinds 1961 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Monotrim en als het merkloze Trimethoprim. Het is te verkrijgen in tabletten en drank.

Trimethoprim voor gebruik via de mond wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof, onder de merknamen Co-trimoxazol en Bactrimel.

Verder zijn er ook oogdruppels met trimethoprim in combinatie met een andere werkzame stof. Deze tekst gaat alleen over trimethoprim om via de mond in te nemen.

Klik hier voor meer informatie over : Trimethoprim

Laatst gewijzigd: 19-7-2010

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.