Medicijn

Medicijn: Zyban

print
Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Zyban
De werkzame stof in Zyban is bupropion.



Bupropion is een ontwenningsmiddel en een antidepressivum. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid noradrenaline (norepinefrine) en dopamine. Deze lichaamseigen stoffen spelen een rol bij emoties en stemmingen.

Bupropion verbetert de stemming en helpt bij stoppen met roken.

Artsen schrijven het voor bij rookverslaving en bij depressie.





Rookverslaving

Stoppen met roken is voor veel mensen moeilijk, vanwege de ontwenningsverschijnselen. Na stoppen gaat u zich onprettig voelen, u bent bijvoorbeeld prikkelbaar en rusteloos. Deze verschijnselen verdwijnen in een paar weken. Daarna kunt u ook nog last hebben van het feit dat u gewend bent aan roken. Dit heet de geestelijke afhankelijkheid. U heeft behoefte om te roken in bepaalde situaties, bijvoorbeeld bij de koffie, in gezelschap of bij stress.

Werking
Bupropion werkt alleen als u echt zelf stoppen wilt. Het is een hulpmiddel dat de kans dat u van het roken afblijft een beetje verhoogt. Advies en ondersteuning bij het stoppen met roken vergroten de kans op succes. Vraag advies bij uw apotheek, bij uw huisarts of via de stichting STIVORO.

Behandeling
Start een week voor u met het roken wilt stoppen met bupropion. Gebruik het vanaf de zevende dag twee keer per dag. Ergens in de tweede week van het gebruik als het medicijn gaat werken, stopt u met roken.

Effect
Het duurt meestal een week voor dit medicijn gaat werken. Het is niet precies bekend hoe bupropion zijn effect bij rookverslaving bereikt. Mogelijk helpt het de ontwenningsverschijnselen te verminderen en verkleint het uw behoefte om te roken.


Klik voor meer informatie over medicijnen bij rookverslaving.

Depressie

Verschijnselen
Bij depressiviteit is er sprake van een sombere stemming, geen interesse en plezier meer in de dingen van het leven. Iemand die depressief is, voelt zich vaak waardeloos en heeft schuldgevoelens. Ook kunnen depressieve mensen snel geïrriteerd zijn en moeite hebben met inslapen of doorslapen.

Behandeling
Depressieve klachten kunnen worden behandeld met psychotherapie (gesprekken), met medicijnen, of met een combinatie van beide. Uw arts zal samen met u bepalen welke behandeling voor u het beste is.

Het hangt vervolgens van uw persoonlijke situatie af en van het soort depressie, met welk medicijn de arts zal starten. Meestal kiest uw arts pas voor bupropion als andere medicijnen tegen depressiviteit onvoldoende werken.

Effect
Bupropion verbetert deze verschijnselen bij ongeveer zes op de tien mensen. U voelt zich energieker en uw stemming verbetert.

Bupropion vermindert de depressieve klachten bij ongeveer de helft van de mensen. U voelt zich energieker en uw stemming verbetert. Het is belangrijk om het medicijn dan nog ongeveer een halfjaar te blijven gebruiken. Daarmee verkleint u de kans dat de depressie terugkomt. Bij ouderen en mensen die eerder een depressie hebben gehad adviseren artsen vaak om dit medicijn langer te gebruiken.

Werking
Het kan twee tot vier weken duren voor u het effect van bupropion merkt.
De eerste weken kunt u wel last krijgen van de bijwerkingen en angstgevoelens. Stop dan niet met het gebruik, meestal verminderen de bijwerkingen als u gewend bent geraakt aan het medicijn. Vaak verdwijnen ze zelfs.
Klik voor meer informatie over medicijnen bij depressie.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?vraagteken.gif
Uitleg frequenties:

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Venster sluiten

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

Bijwerkingen treden niet bij iedereen op, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn.

De meeste bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het medicijn stopt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

  • Slapeloosheid. Heeft u hier last van, neem het medicijn dan niet vlak voor het slapengaan in. Wanneer u het medicijn één keer per dag gebruikt, neem het dan ’s ochtends in. Wanneer u het medicijn twee keer per dag gebruikt, neem het dan ’s ochtends en aan het einde van de middag in.
  • Droge mond. Hierdoor kunnen zich eerder gaatjes in uw gebit ontwikkelen. Poets en flos daarom extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, verstopping en, zeer zelden, verminderde eetlust of gewichtsverlies. Deze bijwerkingen treden vooral in het begin van de behandeling op. Meestal helpt het als u het medicijn met wat voedsel inneemt. Blijft u er ook na enige dagen last van houden? Neem dan contact op met uw arts.   
  • Hoofdpijn.

Zelden

  • Slaperigheid, een verminderd concentratievermogen, duizeligheid en verwardheid. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten de eerste week van het gebruik en ook niet als u daarna last heeft van deze bijwerkingen. 
  • Oorsuizen. Heeft u hier veel last van, raadpleeg dan uw arts. 
  • Wazig zien. Raadpleeg uw arts als u hier last van blijft houden. 
  • Angst, nervositeit en opwinding. Dit treedt vooral op aan het begin van de behandeling en wordt vanzelf minder. Blijft u hier last van houden, overleg dan met uw arts. 
  • Trillen, koorts en zweten. 
  • Huiduitslag, jeuk en galbulten. Raadpleeg in dat geval uw arts. Mogelijk is er sprake van een allergische reactie op het medicijn. Zeer zelden ontstaat er huiduitslag met blaren, uitgebreide roodheid, loslaten van de huid, koorts, opgezwollen lippen, tong of gezicht, benauwdheid of flauwvallen. Stop dan meteen het gebruik en waarschuw uw arts. Bij allergie mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor bupropion. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden

  • Mensen met epilepsie hebben kans op een toename van het aantal aanvallen. Overleg hierover met uw arts. Ook in de volgende situaties is het risico op een epileptische aanval groter: bij een tumor in het hoofd of ander hoofdletsel, bij mensen die ooit een eetstoornis, zoals anorexia of boulimia gehad hebben en mensen met diabetes, bij wie het bloedglucose niet goed onder controle is. 
  • Coördinatiestoornissen en verminderde spierkracht.
  • Geheugenstoornissen.
  • Smaakstoornissen
  • Hartklachten, zoals hartkloppingen, pijn op de borst, versnelde hartslag of juist een vertraagde hartslag. Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft. 
  • Te hoge of te lage bloeddruk en blozen. Laat uw bloeddruk daarom regelmatig controleren. Raadpleeg uw arts als u last heeft van duizeligheid of flauwvallen.
  • Hallucinaties (dingen zien en horen die er niet werkelijk zijn). Raadpleeg dan uw arts.
  • Leveraandoeningen. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw bij deze klachten uw arts. 
  • Stemmingsverandering, toename van depressieve gedachten, vijandige gevoelens naar zichzelf of anderen, vervreemding van de eigen persoonlijkheid. Dit kan zich uiten in agressie, zelfverwonding of gedachten aan zelfmoord. Neem contact op met uw arts als depressieve gevoelens toenemen of van karakter veranderen of als vijandige gevoelens ontstaan of verergeren. Jongeren (onder de 30 jaar) hebben meer kans op deze bijwerking. Artsen schrijven dit medicijn meestal niet aan jongeren onder de 18 jaar voor.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.


Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Slik de tabletten in hun geheel door. De tabletten niet kauwen of fijnmaken, omdat ze dan onbedoeld al de bupropion gelijk afgeven. Ze zijn namelijk zo gemaakt dat de werkzame stof langzaam vrij komt, zodat ze langer werken.

Wanneer?

  • Gebruikt u het medicijn één keer per dag? Dan kunt u het het beste ’s ochtends innemen. U heeft dan het minst last van de bijwerking slapeloosheid.
  • Gebruikt u het medicijn twee keer per dag? Dan kunt u het het beste ’s ochtends en aan het einde van de middag innemen. U heeft dan het minst last van de bijwerking slapeloosheid. Let u er wel op dat tussen de twee innamen minimaal 8 uur tijd moet zitten.   

Hoe lang?

  • Rookverslaving: de eerste week dat u dit medicijn slikt, hoeft u nog niet te stoppen met roken. Stop in de tweede week van de behandeling. Meestal schrijft de arts dit medicijn voor maximaal negen weken voor. Als u na zeven weken gebruik van bupropion nog altijd (evenveel) rookt, heeft verdere behandeling met dit medicijn geen zin.
  • Depressie: als het medicijn na zes weken gebruik geen effect heeft, overleg dan met uw arts. Na verbetering van de klachten moet u het meestal zes maanden of langer blijven gebruiken. Dan heeft u minder kans dat de depressiviteit terugkomt.

Bespreek gedurende de hele behandeling alle veranderingen in uw gedrag of stemming steeds met uw arts. Het kan zijn dat u niet goed of onvoldoende op dit medicijn reageert en misschien meer baat zult vinden bij een ander medicijn.


Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis vergeten:

  • Als u dit medicijn tegen rookverslaving gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn tegen depressie gebruikt: sla de vergeten dosis over en neem uw volgende tablet op het gebruikelijke tijdstip in. Neem geen tablet om een vergeten dosis in te halen.    

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals duizeligheid, verwardheid, moeite met concentreren en wazig zien. U mag de eerste week dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Rijd ook geen auto als de dosering omhoog gaat. Pas nadat u gedurende 1 week dezelfde dosering gebruikt heeft, mag u weer autorijden.
Na een week zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Let op: ook depressiviteit kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol in combinatie met bupropion vergroot de kans op concentratiestoornissen en op epileptische aanvallen. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet. Mensen die overmatig alcohol gebruiken of ontwennen van alcohol mogen geen bupropion gebruiken.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.


Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld het reactievermogen en coördinatievermogen versterken elkaar. Rijd geen auto als u naast bupropion een ander medicijn gebruikt dat het reactievermogen beïnvloedt.
  • Efavirenz, lopinavir, nevirapine en ritonavir, medicijnen tegen hiv en aids. Deze medicijnen verminderen de werking van bupropion. Uw arts zal de werkzaamheid van bupropion extra in de gaten houden.

De volgende wisselwerkingen gelden alleen als u bupropion gaat gebruiken om te stoppen met roken. Roken versnelt de afbraak van diverse medicijnen. Als u stopt met roken, kan de hoeveelheid van die medicijnen in het bloed toenemen. Hierdoor kunnen ze sterker werken of bijwerkingen geven. Als u deze medicijnen gebruikt, overleg dan met uw arts voordat u gaat stoppen met roken.

  • Theofylline, een luchtwegverwijder. Uw arts zal de hoeveelheid theofylline in uw bloed laten controleren.
  • Insuline, gebruikt bij suikerziekte. Als u stopt met roken, heeft u minder insuline nodig. Controleer daarom extra uw glucosespiegel als u gestopt bent.
  • Flecaïnide, een medicijn tegen hartritmestoornissen. Na stoppen met roken kan een dosisverlaging nodig zijn.
  • Hart-vaatmedicijnen van het bètablokker-type, zoals atenolol, bisoprolol, metoprolol en propranolol. Na stoppen met roken kan een dosisverlaging nodig zijn.
  • De antipsychotica clozapine, haloperidol en olanzapine. Na stoppen met roken kan een dosisverlaging nodig zijn.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.


Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap

Bij gebruik tegen rookverslaving
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent. Bij gebruik tijdens de zwangerschap bestaat er namelijk een risico op een aangeboren hartafwijking bij het kind en het kind kan ontwenningsverschijnselen krijgen na de geboorte. Bovendien zijn er niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker wat de risico's zijn voor zwangere vrouwen en hun kind.

Bij gebruik tegen depressie
Gebruik dit medicijn alleen in overleg met uw arts. Bij gebruik tijdens de zwangerschap bestaat er namelijk een risico op een aangeboren hartafwijking bij het kind en het kind kan ontwenningsverschijnselen krijgen na de geboorte. Bovendien zijn er niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker wat de risico's zijn voor zwangere vrouwen en hun kind.

  • Krijgt u dit medicijn voor het eerst en wilt u zwanger worden of bent u zwanger? Overleg dan met uw arts voordat u met dit medicijn begint. U kunt dan namelijk beter meteen met een ander medicijn beginnen.  Bijvoorbeeld een medicijn uit de groep serotonineheropnameremmers (SSRI's), zoals fluoxetine. Of een tricyclische antidepressiemiddel (TCA), zoals amitriptyline. Met de medicijnen uit deze groepen is namelijk meer ervaring bij gebruik tijdens zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en wilt u zwanger worden? Overleg dan eerst met uw arts. Misschien kunt u beter overstappen op een ander medicijn. Bijvoorbeeld een medicijn uit de groep serotonineheropnameremmers (SSRI's), zoals fluoxetine. Of een tricyclische antidepressiemiddel (TCA), zoals amitriptyline. Met de medicijnen uit deze groepen is namelijk meer ervaring bij gebruik tijdens zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en bent u zwanger geworden? Overleg dan meteen met uw arts. Stoppen met dit medicijn of overstappen op een ander medicijn wordt meestal niet aangeraden. Terugkeer van de depressieve klachten kan schadelijk zijn voor de moeder en het kind. Samen met uw arts kunt u bespreken wat het risico voor u en de baby is als u doorgaat met het medicijn.  


Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Dit medicijn komt in een kleine hoeveelheid in de moedermelk. Het is niet bekend of dit schadelijk voor de baby is.

Bij gebruik tegen depressie
Misschien kan de arts een medicijn uit de groep SSRI's of een TCA voorschrijven. Met de medicijnen uit deze groepen is namelijk meer ervaring bij gebruik tijdens borstvoeding.


Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Bij gebruik tegen rookverslaving
Bij een gebruik van enkele weken kunt u in één keer stoppen. Soms adviseert de arts om het gebruik geleidelijk af te bouwen, om de kans op ontwenningsverschijnselen zo klein mogelijk te houden.

Bij gebruik tegen depressie
Stop bij voorkeur geleidelijk. Overleg hierover met uw arts. Bij plotseling stoppen, heeft u kans dat ontwenningsverschijnselen ontstaan.

Wees er bovendien op bedacht dat het effect van bupropion pas na zes weken gebruik maximaal is en dat u het medicijn daarna nog minstens zes maanden moet blijven gebruiken. Als u eerder stopt, heeft u meer kans dat de depressie terugkomt.

Als u dit medicijn gebruikt tegen een depressie wordt vaak meerdere maanden afgebouwd, om te voorkomen dat de verschijnselen van de depressie terugkomen.


Recept nodig en welke toedieningsvormen?

Bupropion is sinds 1985 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Wellbutrin en Zyban in tabletten met gereguleerde afgifte.

Wellbutrin is alleen bedoeld voor gebruik bij depressie en Zyban alleen voor gebruik bij rookverslaving.


Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn, lees dan verder in het thema prijzen en vergoedingen van medicijnen.

Klik hier voor meer informatie over : Zyban, Wellbutrin

Persoonlijk advies
Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Breng dan een bezoek aan uw eigen apotheek. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik.
Zoek een apotheek bij u in de buurt:
Heeft u niet gevonden wat u zocht?
Stel een vraag aan de apotheker:
Laatst gewijzigd:17-3-2014

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Ervaringen van andere gebruikers (U verlaat apotheek.nl)

Meldingen over Bupropion

8 april 2014

Ik gebruik Welbutrin voor mijn ADD, en het werkt uitstekend, vooral in de late middag en avond merk ik duidelijk resultaat.

15 maart 2014

Heeft mij goed geholpen.

20 februari 2014

Ik gebruik dit medicijn nu al zo'n 4 jaar en ben meer dan tevreden. Ik heb naast depressies ook een vorm van adhd en een angststoornis. Ik heb verschillend...

  • Gerelateerde klachten & ziektes
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten