Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?

Aambeienzalf
Het werkzame bestanddeel in Aambeienzalf is lidocaïne.

Lidocaïne maakt de huid gevoelloos.

Het wordt gebruikt bij pijn, branderigheid en jeuk, zoals bij insektenbeten, aambeien en scheurtjes in de anus.

Jeuk

Jeuk, zoals bij muggenbeten, galbulten en waterpokken, kan zeer irritant zijn en u uit de slaap houden. Het dwingt tot krabben en wrijven.

Behandeling
Het verdovende middel lidocaïne wordt bij jeuk vaak gebruikt in combinatie met menthol, vanwege zijn verkoelende effect (Lidocaïne-levomenthol gel). De werking van lidocaïne op de huid treedt binnen een kwartier in.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij jeuk.

Pijn

Lidocaïnezalf of crème wordt gebruikt bij een pijnlijke huid. Pijn kan bijvoorbeeld ontstaan bij scheurtjes in de huid van de anus (anaalfissuren). De werking treedt binnen een kwartier in.

Een crème met lidocaïne kan ook worden gebruikt om de huid te verdoven voor een plaatselijke ingreep. Na aanbrengen moet u de huid dan afdekken met een pleister, zodat de crème goed in de huid dringt.

De werking is dan maximaal na een uur, daarom moet u tussen het opbrengen en de ingreep een uur wachten.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij pijn.

Aambeien

In de anus zitten zwellichamen (kussentjes) die ervoor zorgen dat gas en vocht niet naar buiten lekken. De zwellichamen zitten bevestigd met een elastisch weefsel. Als dit weefsel beschadigd raakt of minder elastisch wordt kunnen de zwellichamen uitzakken. We spreken dan van aambeien.

Aambeien kunnen ontstaan door harde ontlasting of verstopping, als u te hard moet persen. Bij ouderen en zwangere vrouwen verslapt het weefsel makkelijk, zodat zij eerder aambeien krijgen.

U merkt een aambei aan irritatie en jeuk aan de anus. Dit komt doordat de anus niet meer goed sluit en vocht de huid van de anus irriteert. U ziet vaak ook een beetje helderrood bloed bij de ontlasting, dat ontstaat door beschadiging van de aambei. De aambei kan aan de binnenkant van de anus zitten, maar ook naar buiten komen. U voelt dan een knobbel aan de buitenkant van de anus. Is de knobbel niet meer naar binnen te duwen en erg pijnlijk dan kunt u het beste contact opnemen met uw arts. Heeft u last van voortdurend bloedende aambeien, raadpleeg dan ook uw arts.

Behandeling
Met de volgende maatregelen kunt u proberen de aambei te genezen en volgende aambeien te voorkomen. Zie hiervoor ook de zelfzorginformatie over aambeien op deze site.

• Ga direct naar het toilet als u aandrang voelt. U voorkomt dan opnieuw harde ontlasting waarbij u moet persen.
• Pers niet te hard. Heeft u harde ontlasting of bent u verstopt, gebruik dan een dieet met veel vezels en drink veel vocht om de ontlasting zachter te maken. Eventueel kunt u tijdelijk een mild laxeermiddel gebruiken.
• Neem voldoende lichaamsbeweging. Dit zet de darmen aan tot activiteit, zodat de ontlasting zacht blijft.
• Gebruik zacht toiletpapier of een natte washand om de anus schoon te maken. U kunt ook met warm water spoelen. Gebruik liever geen zeep of vochtige toiletdoekjes, omdat deze nogal eens kunnen irriteren.
• Draag katoenen ondergoed, dit geeft minder beschadiging van de huid.
• Krab niet, dit verergert de jeuk en irritatie.

Het elastische weefsel dat het zwellichaam op zijn plaats houdt moet vervolgens zelf genezen.

Bij pijn, jeuk en irritatie kunt u Lidocaïne zalf of Lidocaïne vaselinecrème rond de anus smeren, of een lidocaïne zetpil gebruiken. Lidocaïne vermindert de pijn en jeuk en de zalf of crème vormt een beschermend laagje op de huid rond de anus, waardoor de irritatie afneemt.

Effect
De lidocaïne werkt verdovend, waardoor u pijn, jeuk en irritatie minder merkt. Het effect treedt binnen een kwartier in.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij aambeien.

Zenuwpijn

Verschijnselen
Bij zenuwpijn voelt u een zeer scherpe, stekende of constant brandende pijn. Het betreft vaak één specifiek deel van het lichaam, zoals een deel van het gezicht, een deel van de romp of een voet of arm.

Oorzaak
De oorzaak van zenuwpijn ligt bij de gevoelszenuwen. Deze versturen 'berichten' over aanrakingen en verwondingen naar de hersenen. Beschadigde of geïrriteerde zenuwen zullen deze berichten onjuist versturen, waardoor de hersenen heftige pijn voelen, zonder dat er van een verwonding sprake is.

Een beschadiging of irritatie van een gevoelszenuw kan bijvoorbeeld ontstaan na gordelroos (een infectie van een zenuw met een Herpes-virus), maar er zijn ook andere oorzaken mogelijk.

Effect
Bij zenuwpijn die ontstaat na een infectie met het Herpes-virus wordt soms lidocaïne crème, gel, smeersel of heel soms de lidocaïne pleister gebruikt. Lidocaïne maakt de huid plaatselijk gevoelloos en verlicht de pijn.

Klik voor meer informatie over medicijnen bij zenuwpijn.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan dit middel soms bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn huidirritatie en overgevoeligheid.

Soms

• Huidirritatie. Raadpleeg uw arts als dit aanhoudt.

Zelden

• Overgevoeligheid. Dit merkt u aan een verergering van de aandoening, zoals galbulten, zwelling, roodheid of jeuk. Raadpleeg dan uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor lidocaïne. Het apotheekteam kan er op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
• Als u porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Hoe moet ik dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering in de bijsluiter en ook altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Zorg er altijd voor dat dit middel niet in uw oog komt. Wrijf niet in uw oog als u dit middel met een vinger hebt aangebracht. Gebruik bij voorkeur een vingercondoom, dit is een hoesje dat u over de vinger kunt aanbrengen. Het is verkrijgbaar in de apotheek.
• Jeuk en pijn. Smeer het middel dun op de jeukende of pijnlijke plekken. Smeer het alleen op een intacte huid, dus niet op open plekken en wondjes. Het remt namelijk de genezing van wondjes.
• Aambeien en anaalscheurtjes. Maak de anus vooraf schoon, bij voorkeur met een watje olie, om het irriterende vocht te verwijderen. Smeer de crème of zalf dun op de huid rond en in de anus. U kunt hiervoor een hoesje voor over de vinger, een vingercondoom, gebruiken. Dit is verkrijgbaar in de apotheek. De tube is ook leverbaar met een canule (tuitje). U kunt de crème dan wat dieper in de anus brengen.

Wanneer?

• Aambeien. Breng de crème of zalf 's ochtends en 's avonds aan en na na elke ontlasting.
• Voor een ingreep, om de huid te verdoven: (crème of pleister met lidocaïne en eventueel ook prilocaïne): op slijmvliezen de crème vijf tot tien minuten voor de ingreep aanbrengen. Op de huid een uur voor de ingreep aanbrengen. De crème daarna afdekken met een afsluitend verband.

Hoe lang?
Heeft u dit middel langer dan twee weken nodig? Raadpleeg dan uw arts.

Voor de pleister geldt: laat deze niet langer dan 12 uur zitten en wacht daarna weer 12 uur voordat u een nieuwe pleister op plakt. Als er na 2-4 weken geen verbetering optreedt, heeft het geen zin de pleisters nog langer te gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Gebruik het middel dan gewoon.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan...
autorijden en alcohol drinken?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten?
U kunt alles eten. Bij aambeien is het wel verstandig te zorgen voor vezelrijke voeding. Dit maakt de ontlasting zachter, zodat u minder hard hoeft te persen. Vezels zitten vooral in volkorenproducten, groenten en fruit.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?
U kunt dit middel veilig gebruiken in combinatie met andere medicijnen.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
U kunt dit middel veilig gebruiken. Het wordt al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Borstvoeding
U kunt dit middel veilig gebruiken, behalve op de tepels. Lidocaïne kan de mond van de zuigeling gevoelloos maken. Als u dit middel tegen pijnlijke tepels gebruikt, breng het dan direct na de voeding aan en was het voor de volgende voeding weer af, zodat de baby het niet in de mond krijgt.

Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Ja, u kunt op elk moment in één keer met het gebruik stoppen.

Recept nodig en welke toedieningsvormen?

Lidocaïne is sinds 1947 internationaal op de markt.

Lidocaïne is voor op de huid zonder recept verkrijgbaar in crème, gel, spray en zalf. Het is verkrijgbaar onder de merknaam Xylocaïne en als het merkloze Lidocaïne vaselinecrème en Lidocaïnegel en als Aambeienzalf.

Er zijn ook lidocaine pleisters, onder de merknaam Versatis. Deze pleisters zijn officieel niet in Nederland in de handel, maar zijn op speciaal verzoek van de voorschrijvende arts door de fabrikant te leveren. De arts moet in dit verzoek verklaren waarom hij dit middel voor u wil voorschrijven. Dit heet een artsenverklaring. De apotheek heeft de artsenverklaring nodig om het bij de fabrikant te bestellen. U krijgt het dan via de apotheek.

Lidocaïne wordt ook gebruikt in combinatie met andere werkzame stoffen onder de merknamen en Lidocaïne-levomenthol gel, Anaesthetica zetpillen (met zinkoxide en bismuthsubgallaat) en Theranal (met zinkoxide en bismutsubnitraat),  TriAnal (met triamcinolonacetonide) en als het merkloze Lidocaïne/Zinkoxide smeersel FNA.

Klik hier voor meer informatie over : TriAnal, Lidocaïne-levomenthol gel FNA, Unguentum contra haemorrhoides, Lidocaïne vaselinecrème FNA, Lidocaïnegel FNA, Xylocaïne, Aambeienzalf, Lidocaïne/Zinkoxide smeersel FNA, Versatis

Laatst gewijzigd: 14-4-2009

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.