Thema: Alcohol en medicijnen
Glaasje op...

Een wijntje bij het eten, een glas champagne om iets te vieren. Alcohol drinken heeft voor veel mensen iets gezelligs en feestelijks. Maar wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je alchol drinkt? En hoe beïnvloedt alcohol de werking van medicijnen?

Effecten

Iedereen die wel eens alcohol heeft gedronken, kent het gevoel dat drank geeft: je voelt je licht in je hoofd, wordt vrolijker en gaat meer praten. Wat doet alcohol in het lichaam?

Alcohol komt via de slokdarm, de maag en de dunne darm in het bloed. Via het bloed verspreidt het zich over het hele lichaam. Het kan dan ook in het hele lichaam effect hebben. Hoe sterk deze effecten zijn, verschilt per persoon en per situatie, afhankelijk van leeftijd, geslacht, lichaamsgewicht, conditie en of de persoon heeft gegeten.

De lever zorgt ervoor dat alcohol weer uit het lichaam weggehaald wordt. Dit kost tijd: met 1 glas drank is de lever 1-1.5 uur bezig. Als u 's avond veel hebt gedronken, kunt u dus de volgende ochtend nog dronken zijn (aantal gedronken glazen x 1.5 uur). De afbraaktijd kunt u niet verkorten. Een kop zwarte koffie of even een frisse neus te halen, geven misschien een fitter gevoel, maar er zit nog evenveel alcohol in uw bloed.

De belangrijkste effecten die optreden bij normaal alcoholgebruik zijn de volgende.

Verdoving
Verdoving van de hersenen is één van de belangrijkste effecten van alcohol. Uw stemming en gedrag veranderen. U voelt zich na een beetje alcohol eerst misschien ontspannen en vrolijk. Maar ook vermindert uw geheugen, kunt u zich moeilijker concentreren en gaat u minder goed zien. Hoe meer u drinkt, hoe heviger deze effecten zijn.

Als een man meer dan 2 glazen drinkt, gaan zijn reactie- en concentratievermogen achteruit. Bij een vrouw gebeurt dit al na ruim 1 glas. Autorijden is daarom verboden als u te veel alcohol heeft gedronken: de hoeveelheid alcohol in uw bloed mag niet meer dan 0.5 promille zijn. Dit percentage wordt bij de meeste mensen behaald na het drinken van ongeveer 2 glazen alcohol. Voor beginnende bestuurders (gedurende de eerste vijf jaar na het behalen van het rijbewijs) is autorijden verboden bij meer dan 0.2 promille alcohol in het bloed.

Minder trillen
Het trillen van ledematen wordt door alcohol minder. Daarom geldt een beetje alcohol in de schietsport al als doping.

Vaker plassen
Alcohol haalt vocht uit het lichaam, zodat u vaker moet plassen.

Laag bloedsuikergehalte
U kunt een laag bloedsuikergehalte krijgen als u alcohol drinkt en weinig eet. U merkt dit doordat u duizelig wordt, een raar gevoel in de maag krijgt, wazig gaat zien en gaat zweten en trillen.

Meer eetlust
Een drankje voor het eten wekt de eetlust op doordat het de uitscheiding van maagzuur stimuleert. Vandaar dat alcohol wel als aperitief wordt gedronken.

Slapen
Met een glaasje alcohol kunt u beter inslapen. Maar u slaapt er minder diep en lang van. Voor mensen met slaapproblemen is het dan ook geen goed middel. Tot slot kan alcohol snurken verergeren.

Hart- en vaatziekten
Wetenschappers zijn het nog niet eens over het effect van alcohol op hart- en vaatziekten. Waarschijnlijk vermindert een matig gebruik van alcohol (1-2 glazen per dag) het risico op hart- en vaatziekten. Dit gunstige effect geldt alleen voor gezonde mannen boven de 40 jaar en gezonde vrouwen na de overgang.

Bij zwangerschap
Het drinken van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Alcohol verstoort de aanleg van het centraal zenuwstelsel. Af en toe een glaasje kan al schadelijk zijn. Bovendien loopt een zwangere vrouw die regelmatig drinkt een hoger risico op een miskraam of op een vroeggeboorte. Enkele glazen alcohol per dag drinken verhoogt het risico dat het kind een foetaal alcoholsyndroom heeft.

De verschijnselen hiervan zijn:

  • mentale achterstand;
  • groeivertraging;
  • afwijkingen in het gezicht;
  • abnormaal klein hoofd;
  • lage bloeddruk;
  • hyperactiviteit in de kinderjaren.
Medicijnen

Bij sommige medicijnen vindt u op het etiket of in de bijsluiter een waarschuwing voor het gebruik in combinatie met alcohol. Hoe beïnvloeden alcohol en medicijnen elkaars werking?

  • Medicijnen kunnen de afbraak van alcohol vertragen. Hierdoor blijft een giftig afbraakproduct van alcohol langer in het lichaam. Dit kan onaangename effecten geven, zoals een warm en rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, daling van de bloeddruk, duizeligheid en hartkloppingen.
  • Alcohol kan de afbraak van sommige medicijnen vertragen, waardoor deze langer in het lichaam blijven. Dat kan hetzelfde effect hebben als een overdosering van dat medicijn.
  • Alcohol kan de afbraak van sommige medicijnen versnellen. Daardoor kunnen deze medicijnen minder goed werken. 
  • Alcohol kan de werking en bijwerking van sommige medicijnen versterken.

Waarschuwingsstickers
De apotheek waarschuwt u op verschillende manieren voor het gebruik van alcohol in combinatie met medicijnen.

  • Een gele sticker op de verpakking met de tekst 'Dit geneesmiddel kan uw reactievermogen verminderen'. Als u alcohol gebruikt in combinatie met zo`n middel zal uw reactievermogen nog slechter worden. Het is daarom voor uw veiligheid en die van anderen niet verstandig alcohol te drinken als u zo'n medicijn gebruikt.
  • Een etiket met de tekst 'Gebruik geen alcohol bij dit middel'. Als u bij deze medicijnen alcohol drinkt, kunt u last krijgen van onaangename effecten, zoals een warm en rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, daling van de bloeddruk en hartkloppingen.
  • Een etiket met de tekst 'Pas op met alcohol'. Als u bij deze medicijnen alcohol drinkt, zullen bepaalde effecten van het medicijn versterkt worden. Gebruikt u bijvoorbeeld een middel waar u suf van wordt, zoals een kalmeringsmiddel, dan zult u door alcohol te drinken extra suf worden. Als u aan het verkeer wilt deelnemen of andere activiteiten wilt ondernemen waarbij u goed moet opletten, is de combinatie van zo`n medicijn met alcohol dus af te raden.
  • Een etiket met de tekst 'Pas op met alcohol in verband met maagklachten'. Bepaalde medicijnen hebben als bijwerking dat zij het maagslijmvlies irriteren. Alcohol versterkt deze bijwerking, waardoor u eerder last krijgt van uw maag.

Welke medicijnen
Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste medicijnen waarop alcohol effect heeft. U kunt ook op deze site uw eigen medicijn opzoeken. Ga naar het onderdeel ‘Medicijnen`op deze site en zoek uw eigen medicijn op. Bij elk medicijn staat aangegeven of het drinken van alcohol problemen geeft.

Hieronder worden alleen de namen van werkzame stoffen genoemd.

Pijnstillers
Veel pijnstillers hebben als bijwerking dat ze het maagslijmvlies irriteren, waardoor u maagklachten kunt krijgen, onder meer acetylsalicylzuur, ibuprofen, diclofenac en naproxen. In combinatie met alcohol zult u eerder last krijgen van uw maag.

Een bijwerking van bepaalde pijnstillers, zoals actelysalicylzuur, ibuprofen, diclofenac en naproxen, is dat ze het bloed dunner maken, waardoor het langzamer stolt als u een wond heeft. Als u behalve deze middelen alcohol gebruikt, zullen wonden nog langer bloeden. Alcohol verwijdt namelijk de bloedvaten.

Opiatenpijnstillers die afgeleid zijn van morfine verdoven net als alcohol de hersenen. Alcohol versterkt bepaalde bijwerkingen van deze middelen, zoals sufheid, slechte coördinatie en een verminderde ademhaling.

Middelen tegen allergie
De middelen tegen allergie kunnen als bijwerkingen hebben slaperigheid of een slechter coördinatie- en concentratievermogen. Alcohol versterkt deze effecten. Bijvoorbeeld bij de middelen dexchloorfeniramine, loratadine, terfenadine, cetirizine en fexofenadine.

Middelen tegen epilepsie
Af en toe een glas alcohol heeft geen invloed op het aantal epilepsieaanvallen. Wel kunnen bij carbamazepine, fenytoïne en fenobarbital de volgende bijwerkingen sterker worden als gevolg van alcohol: slaperigheid, verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. Als u hiermee rekening houdt, is het geen probleem af en toe een glas alcohol te drinken.

Bloedsuikerverlagende middelen
Alcohol heeft geen invloed op de werking van insuline en andere bloedsuikerverlagende middelen. Wel moeten diabetespatiënten oppassen met alcohol, omdat het een 'hypo' kan veroorzaken. Probeer het drinken van alcohol daarom eerst met mate. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt.

Als algemene richtlijn geldt voor mannen maximaal 3 glazen per dag en vrouwen maximaal 2 glazen. Het is beter de alcohol op een gevulde maag te drinken, omdat anders het effect op het bloedglucosegehalte te sterk is.

Antidepressiva
Alcohol kan de versuffende werking van antidepressiva versterken. U moet hiermee rekening houden als u deelneemt aan het verkeer of andere werkzaamheden verricht waarbij oplettendheid nodig is. Als u het antidepressivum een tijdje gebruikt, zult u zich minder suf gaan voelen, omdat u went aan het middel. Uw reactievermogen is dan echter nog steeds minder goed en zal verder verslechteren door het gebruik van alcohol.

Antipsychotica
Door alcohol kunnen de volgende bijwerkingen sterker worden: slaperigheid, verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. U moet hiermee rekening houden als u deelneemt aan het verkeer of andere werkzaamheden verricht waarbij oplettendheid nodig is.

Slaap- en kalmeringsmiddelen
Door alcohol kunnen de volgende bijwerkingen sterker worden: slaperigheid, verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. U moet hiermee rekening houden als u deelneemt aan het verkeer of andere werkzaamheden verricht waarbij oplettendheid nodig is.

Antibiotica
Of u alcohol mag drinken tijdens een antibioticumkuur, hangt af van welk antibioticum u gebruikt. Bij de meeste antibiotica gelden geen speciale adviezen.

Gebruikt u het antibioticum metronidazol? Dan mag u geen alcohol drinken tot en met 2 dagen nadat u gestopt bent met metronidazol. De combinatie veroorzaakt de volgende bijwerkingen: daling van de bloeddruk, hartkloppingen, hoofdpijn, een rood en warm gezicht, misselijkheid en zweten. Mogelijk geldt dit ook voor ketoconazol, eem middel tegen schimmelinfecties.

Ontwenningsmiddelen bij alcoholverslaving
Disulfiram wordt toegepast bij mensen die van hun alcoholverslaving af willen komen. Als iemand alcohol drinkt terwijl hij dit middel gebruikt, treden meteen de volgende klachten op: daling van de bloeddruk, hartkloppingen, hoofdpijn, een rood en warm gezicht, misselijkheid en zweten. Vaak wordt de persoon ook angstig en gespannen. Acamprostaat wordt ook gebruikt als ontwenningsmiddel bij alcoholverslaafden. Het vermindert alleen het verlangen naar alcohol.

Links

www.drinktest.nl
Deze site van het Trimbos-instituut is bedoeld voor volwassenen. Het geeft mensen die alcohol drinken informatie en advies. De adviezen worden gegeven op basis van ingevulde antwoorden op een vragenlijst.

www.watdrinkjij.nl
Deze site van het Trimbos-instituut is speciaal voor jongeren. Het is een test die jongeren een advies-op-maat geeft over hun alcoholgebruik. 
 
www.alcoholinfo.nl
Op deze site van eveneens het Trimbos-instituut staat informatie over de gevolgen van alcoholgebruik. Op deze site kunt u ook vragen stellen.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Gerelateerde thema's
  • Vragen over alcohol en medicijnen
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten