Thema: Het medicijngesprek
Als je veel medicijnen slikt..

Iedereen heeft wel eens medicijnen nodig, maar sommige mensen moeten er veel gebruiken. Dat kan risico's met zich meebrengen. Bovendien kun je als patiënt het spoor wel eens bijster raken. Ook kunt u misschien wel eens twijfelen over de noodzaak van uw medicijnen.

Kent u dit ook? Dan is een medicijngesprek misschien iets voor u: een gratis gesprek met uw eigen apotheker om alles eens rustig op een rijtje te zetten. Verder worden in dit thema ook andere tips voor een juist medicijngebruik gegeven.

Grootverbruik

Gebruikt u veel medicijnen? Zo veel dat u niet meer weet welk medicijn waarvoor is? 

Sommige mensen hebben geen problemen, al moeten ze wel tien verschillende medicijnen gebruiken. Maar het is ook mogelijk dat de combinatie van drie medicijnen al problemen geeft. Dit kan komen door die speciale combinatie, maar ook door de gevoeligheid van de persoon.

Ook kan het zijn dat u zo veel medicijnen gebruikt, dat het risico's kan opleveren.

Hoe kunnen problemen ontstaan

  • Als u van verschillende artsen medicijnen krijgt voorgeschreven
  • Als u zelf niet meer weet waar al die medicijnen ook al weer voor waren
  • Als u moeite heeft alle medicijnen op tijd en in de juiste dosering te gebruiken
  • Als u medicijnen gebruikt die allemaal op andere tijdstippen moeten worden gebruikt 
  • Als u op leeftijd bent; dan kunnen geneesmiddelen sneller of juist trager werken, en langer in het lichaam blijven, zodat de kans op bijwerkingen toeneemt
  • Als u een of meer chronische ziekten heeft
Risico's bij grootverbruik

Wat kan er fout gaan als u veel medicijnen moet gebruiken?

Bijwerkingen
Bijna elk geneesmiddel kan behalve de beoogde werking ook bijwerkingen hebben. Zo krijgen sommige mensen van pijnstillers zoals ibuprofen maagklachten, en komt duizeligheid voor bij het gebruik van plaspillen. Door het gebruik van meer middelen tegelijk wordt de kans op bijwerkingen groter en kunnen ze ernstiger zijn.

Wisselwerkingen
Medicijnen die tegelijk worden gebruikt, kunnen invloed hebben op elkaars werking. Hoe meer medicijnen u tegelijk gebruikt, hoe groter de kans hierop.

Zo kan een simpel aspirientje (acetylsalicylzuur) de werking van sommige middelen tegen hoge bloeddruk en hartfalen belemmeren. Bij gebruik van medicijnen tegen trombose kan hetzelfde aspirientje juist de werking daarvan versterken.

Bovendien kunnen de bijwerkingen van het ene middel door de invloed van het andere middel toenemen. Het is daarom verstandig altijd naar uw eigen apotheek te gaan voor uw medicijnen. Het apotheekteam heeft dan een volledig overzicht van uw medicijnen en controleert onder andere op wisselwerkingen.

Overdosering of onderdosering
Door verschillende oorzaken kan de dosering van een middel niet (meer) correct zijn. 

  • Vanwege de remmende of versterkende werking van een ander medicijn moet de dosering soms worden aangepast. Als de middelen zijn voorgeschreven door verschillende artsen, is het risico dat ze niet op elkaar zijn afgestemd het hoogst.
  • Wanneer u medicijnen door verschillende artsen voorgeschreven krijgt, is er ook het gevaar dat zij beiden een medicijn aan u voorschrijven voor dezelfde aandoening. U krijgt dan te veel medicijnen voor die aandoeningen. Het is daarom verstandig altijd naar uw eigen apotheek te gaan voor uw medicijnen. Het apotheekteam heeft dan een volledig overzicht van uw medicijnen en controleert onder andere op onderdoseringen en overdoseringen.  

Nog meer medicijngebruik
Langdurig gebruik van een geneesmiddel kan bijwerkingen veroorzaken. Soms schrijft de arts dan iets voor om die bijwerking tegen te gaan. Dat is enerzijds prettig, maar anderzijds is het nóg een medicijn erbij, waarmee ook weer iets fout kan gaan.

Onjuist medicijngebruik

Ook wanneer u weinig medicijnen gebruikt, kunnen problemen ontstaan. Bijvoorbeeld door (onbewust) onjuist medicijngebruik.

Alleen als medicijnen op de juiste manier worden gebruikt, komen ze volledig tot hun recht. Verkeerd medicijngebruik kan vervelende gevolgen hebben voor de gezondheid.

Wat is het precies?
Onjuist medicijngebruik houdt in:

  • voortijdig stoppen met een behandeling;
  • te lang doorgaan met een behandeling;
  • een lagere of juist hogere dosering nemen dan is voorgeschreven;
  • minder vaak of juist vaker dan voorgeschreven is medicijnengebruiken;
  • van tijd tot tijd stoppen met hetgebruik van de medicijnen;
  • op een verkeerd tijdstipgebruiken van de medicatie;
  • zich niet houden aan bijbehorende voedselvoorschriften.

Onjuist medicijngebruik kan tot gevolg hebben dat uw medicijnen niet optimaal werken, uw klachten niet verminderen of zelfs verergeren, er vervelende bijwerkingen ontstaan.

Als u afwijkt van de voorgeschreven behandeling, is het goed mogelijk dat u niet direct iets merkt. De gevolgen worden soms pas op termijn merkbaar. Bespreek met uw arts of apotheker wanneer u twijfels heeft over de noodzaak of de duur van de behandeling.

Het medicijngesprek

Wanneer u vragen heeft over uw medicijngebruik, kunt u een gesprek aanvragen met uw apotheker.

Tijdens dit Medicijngesprek worden uw medicijnen bekeken, en het gebruik en uw ervaringen besproken. Zo nodig bekijkt de apotheek of er wijzigingen in uw medicijnen of het gebruik ervan nodig zijn. De apotheker neemt graag de tijd om uw vragen te beantwoorden, in een spreekkamer waar u meer privacy heeft dan aan de balie.

Wat kunt u zelf doen om het Medicijngesprek tot een succes te maken.

  • Maak een afspraak bij de apotheek.
  • Verzamel al uw medicijnen. Ook de medicijnen die u zonder recept bij apotheek of drogisterij heeft gehaald.
  • Zet uw vragen en twijfels vast op een rijtje, bijvoorbeeld
    • Van dat kleine pilletje heb ik er wel eens per ongeluk twee genomen. Is dat erg? Ik werd daarna een beetje duizelig.
    • Die grote gele capsules krijg ik niet doorgeslikt. Kunnen die niet kleiner?
    • Ik heb geen idee meer wat ik waarvoor moet slikken.
    • Mijn medicijnen moeten in de koelkast worden bewaard. Hoe moet dat in de vakantie?
    • Van die pijnstillers krijg ik pijn in mijn maag. Is daar iets tegen te doen?

De apotheker zorgt ervoor dat hij alle gegevens bij de hand heeft. Hij bekijkt welke medicijnen u gebruikt, of ze in combinatie met elkaar geen probleem opleveren en of de dosering klopt.

U kunt uw vragen en problemen met uw medicijngebruik rustig bespreken. Zo nodig neemt de apotheker contact op met de arts die u de medicijnen heeft voorgeschreven. Maar dit gebeurt alleen als u daar toestemming voor geeft. 

Tijdens het Medicijngesprek krijgt u tips om uw medicijngebruik te verbeteren. Ook zal uw apotheker u vragen naar uw ervaringen met de medicijnen: helpen ze goed, zijn er bijwerkingen, lukt het u, ze allemaal op tijd in te gebruiken.

Overige tips voor juist medicijngebruik

Het hoeft niet altijd extra risico's met zich mee te brengen als u veel medicijnen gebruikt. Als u zelf maar zorgvuldig met het gebruik van uw medicijnen omgaat.

Ook houden uw arts en apotheker uw medicijngebruik natuurlijk zo goed mogelijk in de gaten. Daarbij is het wel van belang dat zij goed op de hoogte zijn van alle medicijnen die u gebruikt. Vertel daarom, als u bij meerdere artsen onder behandeling bent, altijd aan uw arts wat u van een andere arts voorgeschreven krijgt. En ga zo veel mogelijk steeds naar dezelfde apotheek. Ook wanneer u medicijnen zonder recept koopt. Deze kunnen namelijk ook problemen geven wanneer ze tegelijk met bepaalde recept-medicijnen worden gebruikt. 

Zelf bijhouden
Weet wat u slikt! In de bijsluiter van elk medicijn staat voor welke aandoeningen het meestal wordt voorgeschreven. Lees de bijsluiter goed.

Soms kan een medicijn ook worden voorgeschreven voor een aandoening die niet in de bijsluiter staat vermeld. Uw arts of apotheker kan u daar dan meer over vertellen. U kunt bij de apotheek ook vragen om extra informatie over uw medicijn. Vaak kunnen ze u daaraan helpen. Als iets u niet duidelijk is, kunt u het in de apotheek altijd vragen. U kunt ook uw medicijn opzoeken op deze site, in de rubriek Medicijnen. Daar vindt u goed leesbare informatie over verschillende veelgebruikte medicijnen.

Wanneer u medicijnen op recept van uw arts gebruikt, dan is het recept toegespitst op uw persoon en uw aandoening. Een recept-medicijn is alleen voor u zelf. Geef het niet door aan iemand wiens kwaal op de uwe lijkt.

Wanneer u zonder recept een medicijn koopt, is het ook verstandig te overleggen met uw arts of apotheker. Sommige zelfzorgmedicijnen en receptmedicijnen gaan namelijk niet goed samen.

Volgens voorschrift
Gebruik uw medicijnen altijd precies volgens voorschrift. De dosis en eventuele aanwijzingen voor het tijdstip waarop u het moet gebruiken, staan op het etiket als u het medicijn voor het eerst krijgt.

Het kan zijn dat uw voorschrift afwijkt van de dosering die in de bijsluiter wordt genoemd. Houd in die gevallen het voorschrift van uw arts aan, dus de aanwijzingen die op het etiket staan.

Komt u met een herhalingsrecept, dan staat er vaak 'gebruik bekend'. Bent u vergeten hoe u het moest gebruiken of heeft u twijfels? Vraag het even na bij de apotheek. Zij kunnen in uw gegevens nagaan wat voor u het voorgeschreven gebruik moet zijn.

Innameschema en doseerdoos
Vindt u het moeilijk te onthouden wat u wanneer moet gebruiken? Bij uw apotheek kunnen ze een innameschema voor u maken. Daar staat precies op welk middel u wanneer moet gebruiken.

Ook een handig hulpmiddel is de doseerdoos. Dat is een doos met vakjes voor de perioden van de dag en alle dagen van de week. U kunt eens per week uw medicijnen daarin verdelen, of iemand anders vragen dit voor u te doen. Zo kunt u in een oogopslag zien of u uw medicijnen voor die dag of dat tijdstip al hebt gebruikt of nog niet.

Uw eigen medicatieoverzicht
Uw apotheek kan een 'Medicatieoverzicht' uit uw dossier maken. Hierop staan uw naam, geboortedatum, adres en een overzicht van alle medicijnen die u gebruikt. De stofnaam én de merknaam van uw medicijnen staan erin. Ook staan hierin eventuele andere bijzonderheden, bijvoorbeeld als u allergisch bent voor bepaalde medicijnen.

Waarom is dit 'Medicatieoverzicht' handig? Het medicatieoverzicht is handig in verschillende situaties:

  • als u veel verschillende medicijnen moeten gebruiken
  • als u op reis gaat
  • als u bij een andere apotheek komt
  • als u bij verschillende artsen onder behandeling bent
  • als u in het ziekenhuis opgenomen moet worden.

U kunt dan altijd laten zien welke medicijnen u gebruikt. De andere apotheek of de verschillende artsen kunnen hier dan rekening mee houden. Verandert er iets in uw medicijngebruik? Vraag dan of de apotheek uw medicatieoverzicht ook aanpast.

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Gerelateerde thema's
  • Vragen over het medicijngesprek
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten