Nederlanders gaan graag op reis. Het hooggebergte is bij veel mensen favoriet voor een pittige sportieve vakantie: klimmen, bergwandelen of skiën.
De omstandigheden in de bergen zijn heel anders dan op zeeniveau: de lucht is ijl en er zijn grote temperatuurverschillen.
Vooral in combinatie met de inspanningen van een zware tocht bestaat er dan kans op hoogteziekte.

Hoogteziekte is het gevolg van een gebrek aan zuurstof. De symptomen van hoogteziekte wijzen erop dat u te snel stijgt en meer tijd moet nemen om te acclimatiseren. Vochtgebrek, te weinig energierijk voedsel en kou kunnen het ontstaan van hoogteziekte bevorderen. De een krijgt sneller last van hoogteziekte dan de ander.

Acute hoogteziekte

De verschijnselen kunnen al optreden op 2500 meter boven zeeniveau. De eerste en meest voorkomende verschijnselen van acute hoogteziekte zijn:

• hoofdpijn
• slapeloosheid
• minder eetlust
• misselijkheid
• kortademigheid
• duizeligheid
• onhandigheid
• vochtophoping rond de enkels

Meestal is het lichaam na een paar dagen aangepast aan de omstandigheden in het hooggebergte. De symptomen gaan dan weer over, of worden minder ernstig.

Ernstige hoogteziekte

Iemand die de verschijnselen van acute hoogteziekte negeert of onderdrukt, kan een ernstige vorm van hoogteziekte krijgen. Er bestaat dan kans op vochtophoping (oedeem) in de longen of hersenen. Beide brengen grote risico`s met zich mee.
De voornaamste verschijnselen van longoedeem zijn:

• kortademigheid
• hoesten
• het ophoesten van roze of wit schuimachtig slijm
• bloedspuwing

De voornaamste verschijnselen van hersenoedeem zijn:

• zware hoofdpijn
• verwardheid
• evenwichtsstoornissen
• abnormaal gedrag
• hallucinaties
• bewustzijnsverlaging
• coma

Om hoogteziekte te voorkomen en te bestrijden, zijn een goede voorbereiding en planning, voldoende eten, drinken en rust het belangrijkste.

Voorkomen

• Zorg voor een goede conditie; ga niet ongetraind de bergen in
• Neem in de planning twee tot zeven rustdagen op om te acclimatiseren op hoogte.
• Stijg boven de 2500 m bij voorkeur niet meer dan 300 meter per dag.
• Drink meer dan normaal, liefst minstens drie liter per dag; u kunt zelf controleren of u genoeg drinkt: uw urine moet helder blijven.
• Eet voldoende koolhydraatrijke voeding.
• Drink geen alcohol en rook niet.

Bestrijden

• Neem rust tot de verschijnselen verdwijnen.
• Daal af tot de hoogte waarop u nog geen klachten waren had; laat u bij ernstige klachten zo mogelijk vervoeren, desnoods per helikopter.
• Gebruik als u niet kunt afdalen een speciale drukzak. Daarin is de luchtdruk hoger dan in de omgeving. Daal daarna alsnog af.

Beschouw geneesmiddelen tegen hoogteziekte als laatste mogelijkheid, als langzaam acclimatiseren of afdalen bij klachten echt niet mogelijk is. Ze bieden namelijk geen garantie dat u geen last van hoogteziekte krijgt en ze maskeren de verschijnselen. Daardoor zou u grotere risico`s kunnen nemen dan verantwoord is. Bovendien hebben veel mensen last van de bijwerkingen van deze geneesmiddelen.

Voorzorg

Mensen die uit ervaring weten dat ze in de bergen last van hoogteziekte krijgen, kunnen als voorzorg medicijnen gebruiken. Daar zijn echter ook nadelen aan verbonden. De eerste symptomen van acute hoogteziekte zijn immers een signaal dat u te snel stijgt en meer tijd moet nemen om te acclimatiseren. Overleg altijd met uw huisarts over eventueel preventief medicijngebruik.

Gebruik de volgende medicijnen alleen in overleg met de voorschrijvende arts. Begin daarmee twee à drie dagen voor aankomst op hoogten boven de 3000 meter met het gebruik van een van deze medicijnen:

• ter voorkoming van hoofdpijn: acetylsalicylzuur
• ter voorkoming van acute hoogteziekte in het algemeen: acetazolamide
• ter voorkoming van longoedeem: nifedipine
• ter voorkoming van hersenoedeem: dexamethason

Behandeling

Grijp ook ter bestrijding van de symptomen van hoogteziekte niet te snel naar de pillenpot. Acclimatiseren en afdalen blijven het beste medicijn. In overleg met uw arts kunt u zo nodig een van de volgende middelen gebruiken:

• Hoofdpijn is te bestrijden met paracetamol of ibuprofen
• Tegen het geheel aan symptomen van acute hoogteziekte werkt acetazolamide het beste
• Nifedipine brengt verbetering bij longoedeem
• Dexamethason bestrijdt hersenoedeem

NB. Gebruik geen slaapmiddelen, ook al hebt u last van slapeloosheid (een van de symptomen van hoogteziekte). U kunt daar ook overdag nog suf van zijn, zodat de kans op een ongeluk groter wordt.

Sommige mensen lopen grotere risico`s dan anderen in het hooggebergte. Overleg eerst met uw arts voordat u de bergen ingaat als u behoort tot de mensen met:

• een te hoge bloeddruk
• hart- en vaatziekten
• longemfyseem, bronchitis of astma
• diabetes
• epilepsie
• sikkelcelanemie (een bloedafwijking)

Let op

Raadpleeg ook uw arts in de volgende gevallen:

• als u betablokkers gebruikt (onder meer tegen hoge bloeddruk)
• als u corticosteroïden gebruikt (onder meer voorgeschreven bij astma, reuma en andere aandoeningen die met ontstekingen gepaard gaan)
• als u zwanger bent. Bij zwangere vrouwen en ook bij kinderen is het soms moeilijker vast te stellen of hun klachten (bijvoorbeeld misselijkheid) door hoogteziekte komen of niet. Zij moeten daarom extra alert zijn op hoogteziekte.

www.lcr.nl
Het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) geeft algemene informatie voor reizigers.