Thema: Verminderde nierfunctie en medicijnen
Als de nieren minder goed werken, wordt dat verminderde nierfunctie genoemd. Dat kan van invloed zijn op de werking van uw medicijnen. Uw apotheek wil graag weten wat de waarde is van uw nierfunctie om te kunnen nagaan of uw medicatie moet worden aangepast.
Verminderde nierfunctie

Wat is verminderde nierfunctie?
Als de nieren minder goed werken, wordt dat verminderde nierfunctie genoemd. Sommige medicijnen worden dan langzamer uit het bloed verwijderd, waardoor er te veel van in het bloed achterblijft. Hierdoor kunt u (meer) last krijgen van bijwerkingen.

Een verminderde nierfunctie kan ook de werking van medicijnen verminderen. Bijvoorbeeld antibiotica die bij een blaasontsteking worden gebruikt, werken dan minder goed.  

Waardoor gaat uw nierfunctie achteruit?
Bij het ouder worden gaat de nierfunctie geleidelijk achteruit. Er zijn risicofactoren waardoor de nierfunctie sneller achteruitgaat. Diabetes en hoge bloeddruk zijn daarvan de belangrijkste.

Hoe kunt u verminderde nierfunctie herkennen?
Een verminderde nierfunctie geeft in het begin meestal geen klachten. In een latere fase kunnen verschijnselen optreden doordat het bloed niet meer goed wordt gezuiverd.

Voorbeelden zijn vermoeidheid, hoge bloeddruk, hoofdpijn, jeuk, krampen, vergeetachtigheid, slapeloosheid, misselijkheid en verminderde eetlust. Doordat de 'vochthuishouding' is verstoord, kan uitdroging (bijvoorbeeld droge mond en slijmvliezen) of vochtophoping (dikke enkels, gezwollen gezicht) optreden.

Meten van de nierfunctie

Meten van uw nierfunctie
De huisarts of specialist kan een test aanvragen om te laten meten hoe goed of slecht uw nieren werken. Meestal moet u hiervoor bloed laten prikken in het ziekenhuislaboratorium of bij uw huisarts.

Bij mensen met diabetes of hoge bloeddruk is het belangrijk minimaal een keer per jaar de nierfunctie te laten meten.

Bij mensen met een verminderde nierfunctie die bepaalde medicijnen gebruiken, kan het nodig zijn de nierfunctie vaker te bepalen.

Bij mensen vanaf middelbare leeftijd wordt de nierfunctie soms 'meegenomen' bij normale bloedcontroles of als ze nieuwe medicijnen krijgen voorgeschreven.

Nierfunctie bekend?

Waarom wil uw apotheek uw nierfunctie weten?
Het is belangrijk dat de apotheek weet hoe hoog uw nierfunctiewaarde is. Als de nierfunctie is verminderd, moet de hoeveelheid (= dosis) van sommige medicijnen worden verlaagd. Bovendien zijn niet alle medicijnen geschikt voor mensen met een verminderde nierfunctie.

De apotheker heeft specifieke kennis over medicijnen. Als hij de waarde van uw nierfunctie weet, kan hij beoordelen of aanpassing van uw medicatie nodig is en overleggen met de behandelaar (huisarts of specialist). Bijvoorbeeld over een lagere dosis van uw medicijn of over vervanging door een ander medicijn met dezelfde werking.

Hoe komt de apotheek aan deze informatie?
Uw apotheek weet niet automatisch wat uw nierfunctiewaarde is of wanneer deze voor het laatst is gemeten. De apotheker kan uw nierfunctiewaarde opvragen bij de huisarts of het ziekenhuislaboratorium waar deze is gemeten. Hierbij wordt natuurlijk rekening gehouden met uw privacy.

U kunt ook zelf de laatst gemeten uitslag van uw nierfunctie doorgeven aan de apotheek. Deze waarde wordt dan opgenomen in uw patiëntendossier in de apotheek. Bij een nieuw recept kan de apotheker meteen controleren of u dit medicijn veilig kunt gebruiken.

Zelf doen

Voor een goede samenwerking

  • U kunt de laatst gemeten waarde van uw nierfunctie doorgeven aan de apotheker. Die kan daarmee rekening houden als een nieuw recept (of herhaalrecept) binnenkomt.
  • U kunt de apotheker toestemming geven om gegevens over uw medicijnen op te vragen bij andere zorgverleners. Zo kan de apotheker u goed adviseren over veilig gebruik van medicijnen.
  • Als u naar het ziekenhuis moet, kunt u een overzicht meenemen van uw medicijnen. U kunt dat medicatieoverzicht opvragen bij de apotheek. Als uw nierfunctie bekend is, komt deze er ook op te staan. Dit voorkomt onduidelijkheden en fouten.
  • Haal uw medicijnen altijd bij dezelfde apotheek. Zo blijft het medicatieoverzicht compleet.
  • Ook medicijnen zonder recept kunt u het best bij de apotheek kopen. Dan wordt meteen gecontroleerd of u ze veilig kunt gebruiken. Sommige pijnstillers, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac, kunnen namelijk onveilig zijn bij verminderde nierfunctie. Mocht u toch eens medicijnen bij de drogisterij kopen, dan is het belangrijk dit in elk geval door te geven aan de apotheek. Die houdt dan het volledige overzicht van uw medicatie.

Leefstijl

  • Gezond leven helpt voorkomen dat uw nieren snel slechter worden. Dat betekent: stoppen met roken, gezond en gevarieerd eten, zorgen voor voldoende rust en ontspanning, uw gewicht in de gaten houden en voldoende bewegen.
  • Als u diabetes of hoge bloeddruk heeft, is het belangrijk dit goed onder controle te houden. Dit voorkomt snellere verslechtering van de nieren. Daar  kunt u zelf aan bijdragen door uw medicijnen op de juiste manier te blijven gebruiken. Heeft u hier vragen over? U kunt altijd advies vragen bij uw apotheker.
Uw apotheek

Wat kan uw apotheker voor u doen?

Medicatiebewaking

  • Uw apotheker controleert of u voorgeschreven medicijnen veilig kunt gebruiken. Dit heet medicatiebewaking. De apotheker controleert dan of uw medicijnen goed samengaan met andere medicijnen of andere aandoeningen die u heeft.
  • Als u een verminderde nierfunctie heeft, kan de apotheker beoordelen of een bepaald medicijn wel of niet bij u past.
  • Uw apotheek kan u een overzicht geven van uw medicijnen. Daar staat ook uw nierfunctie op als deze bekend is. U kunt het overzicht meenemen naar bijvoorbeeld een afspraak in het ziekenhuis.

Advies en service

  • Bij uw apotheek bent u aan het juiste adres als u vragen heeft over uw medicijnen. Er is ruimte voor een persoonlijk gesprek in de apotheek, maar eventueel ook bij u thuis of telefonisch: het telefoonnummer van uw apotheek staat op het etiket van uw medicijn.
  • Bevalt uw medicijn u minder goed? Heeft u last van vervelende bijverschijnselen? Blijf er niet mee doorlopen maar overleg met uw arts of apotheker.
  • Niet elk medicijn is te gebruiken in combinatie met andere medicijnen die u op recept of zonder recept gebruikt. Twijfelt u? Vraag er naar in uw apotheek.
  • Vindt u het lastig uw medicijnen volgens het voorschrift te gebruiken? Praat erover met uw apotheek. De apotheek heeft voor u tips en hulpmiddelen om dit te verbeteren.
  • De apotheek kan uw medicijnen thuisbezorgen. Heeft u vragen heeft over de afgeleverde middelen? U kunt altijd de apotheek bellen.
Belangrijk
  • Als uw nierfunctie is gemeten, geef dan uw laatst gemeten nierfunctiewaarde door aan uw apotheek. De apotheker zet deze dan in uw patiëntendossier.
  • Als u al uw medicijnen steeds bij dezelfde apotheek haalt, weet de apotheker precies wat u gebruikt. Dit geldt ook voor de medicijnen zonder recept. Als u een verminderde nierfunctie heeft, kan de apotheker beoordelen of een bepaald medicijn wel of niet bij u past.
  • U kunt bij uw apotheek een overzicht opvragen van uw medicijnen. Daar staat ook uw nierfunctie op als deze bekend is. U kunt het overzicht meenemen naar bijvoorbeeld een afspraak in het ziekenhuis.
  • Bij uw eigen apotheek bent u aan het juiste adres als u vragen heeft over uw medicijnen. Er is ruimte voor een persoonlijk gesprek in de apotheek, maar eventueel ook bij u thuis of telefonisch: het telefoonnummer van uw apotheek staat op het etiket van uw medicijn.
  • De apotheek kan uw medicijnen thuisbezorgen. Heeft u vragen heeft over de afgeleverde middelen. U kunt altijd de apotheek bellen.
  • Vindt u het lastig om uw medicijnen volgens het voorschrift te gebruiken? Praat erover met uw apotheek. De apotheek heeft voor u tips en hulpmiddelen om dit te verbeteren.

Vraag over uw medicijnen? www.apotheek.nl

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

  • Gerelateerde thema's
Doe de risicotest Diabetesfonds
Sluiten