Astma bij kinderen

naar klachten & ziektes

Astma bij kinderen

Wat is astma bij kinderen?

Astma is een aandoening van de luchtwegen (in de longen). Normaal zijn de luchtwegen wijd genoeg om gemakkelijk in- en uit te ademen. Bij astma zijn de luchtwegen van tijd tot tijd vernauwd. Er kan minder lucht doorheen, het ademen gaat moeilijker en uw kind wordt benauwd.

Bij astma zijn de luchtwegen overgevoelig voor bepaalde prikkels. Als reactie op deze prikkels trekken de spiertjes rond de luchtwegen samen. Het slijmvlies aan de binnenkant van de luchtwegen zwelt op en produceert meer slijm. Daardoor worden de luchtwegen nauwer.

Bij kinderen met astma reageren de luchtwegen op bepaalde prikkels. Niet ieder kind reageert op dezelfde prikkels. Uw kind kan voor een of meer prikkels overgevoelig zijn. Meestal reageren de luchtwegen direct na de prikkel, maar soms pas na uren.

Er zijn verschillende soorten prikkels:

Allergische prikkels
Prikkels die bij veel kinderen met astma een allergische reactie van de luchtwegen veroorzaken, zijn:

  • huisstofmijt (zit vooral in een stoffig en vochtig huis)
  • huidschilfers van huisdieren (katten, honden, knaagdieren en paarden)
  • stuifmeel (pollen) van bomen, grassen of onkruiden (in het voorjaar en de zomer)
  • schimmels (zitten in een vochtig huis).

Niet-allergische prikkels
Er zijn ook andere (niet-allergische) prikkels die de luchtwegen kunnen irriteren, zoals:

  • koude of vochtige lucht, stoom, mist
  • rook, luchtvervuiling, bak-, verf- of parfumlucht en deodorant
  • lichamelijke inspanning
  • infecties van de luchtwegen, zoals verkoudheid of griep
  • emoties (bijvoorbeeld boosheid, ergernis, verdriet)
  • sommige medicijnen.
Kijk voor meer informatie over Astma bij kinderen op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik astma bij kinderen?

Door astma kan uw kind last hebben van:

  • een piepende ademhaling
  • slijm in de luchtwegen
  • brommende, zagende of pruttelende geluiden bij de ademhaling
  • wekenlang hoesten, vooral ’s nachts
  • veel moeite met ademhalen
  • gauw uitgeput zijn
  • snel vermoeid of kortademig zijn bij inspanning.

Veel jonge kinderen hebben deze verschijnselen. Meer dan de helft van hen blijkt later geen astma te hebben. Bij de meeste kinderen gaan de klachten over voor het 6e jaar. Vaak is pas vanaf het 6e levensjaar goed uit te zoeken of een kind wel of geen astma heeft.

Kijk voor meer informatie over Astma bij kinderen op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Prikkels vermijden
Als u weet voor welke prikkels uw kind allergisch is, kunt u proberen die te vermijden.

  • Bij een allergie voor huisstofmijt betekent dit dat u de kinderslaapkamer zoveel mogelijk stofvrij en droog moet houden.
  • Bloedonderzoek kan aantonen of uw kind allergisch is voor bepaalde prikkels.
  • Soms is het nodig om een huisdier weg te doen. Huidschilfers van een kat kunnen nog wel een halfjaar nadat de kat weg is in uw huis blijven. Uw kind kan dan nog een halfjaar lang klachten houden van benauwdheid door kattenallergie.
  • Merkt u dat uw kind benauwd wordt of gaat hoesten door andere (niet-allergische) prikkels, zoals rook, bak-, verf- of parfumlucht? Probeer die prikkels dan te vermijden.

Niet roken
Rook nooit in de omgeving van kinderen. En zeker niet bij kinderen met astma. Rook nooit in een huis waar een kind met astma woont. Ook al is het kind er op dat moment niet. Een kind met astma moet vooral ook zelf niet roken.

Lichaamsbeweging
Het kan zijn dat uw kind bij inspanning benauwd wordt. Toch is lichaamsbeweging erg belangrijk, juist bij kinderen met astma. Neem uw kind veel mee naar buiten en laat het rennen, fietsen en spelen. Doe uw kind op zwemles en/of op een andere sport.

Kijk voor meer informatie over Astma bij kinderen op www.thuisarts.nl

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Neem direct contact op met uw huisarts:

  • als uw kind ernstig benauwd is
  • als uw kind na het toedienen van luchtwegverwijders benauwd blijft. Meestal werken de luchtwegverwijders binnen 5 tot 10 minuten.

Neem ook contact op met de huisarts:

  • als uw kind 3 keer per week of vaker extra luchtwegverwijdende medicijnen nodig heeft
  • als uw kind problemen heeft met de medicijnen.

Neem de longmedicijnen mee als u naar de huisarts gaat. De huisarts of praktijkverpleegkundige kan dan bekijken hoe uw kind de inhalatieapparaatjes gebruikt. Zo nodig doen zij nog eens voor hoe uw kind de medicijnen moet inhaleren.

Kijk voor meer informatie over Astma bij kinderen op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij astma bij kinderen?

Luchtwegverwijders om te inhaleren
Luchtwegverwijders zijn middelen die de verkramping in de luchtwegen opheffen, zodat u weer makkelijker kunt ademen. Deze middelen moet u inhaleren.

  • Kortwerkende luchtwegverwijders werken binnen enkele minuten en de werking houdt een paar uur aan. Ze zijn bedoeld om een acute aanval van benauwdheid te stoppen. Voorbeelden zijn ipratropium, salbutamol, terbutaline en de combinatie van ipratropium met fenoterol.
  • Langwerkende luchtwegverwijders werken pas na ongeveer een kwartier en de werking houdt ongeveer een halve dag aan. Ze worden gebruikt door mensen die regelmatig last hebben van astma-aanvallen, om een aanval van benauwdheid te voorkomen. Voorbeelden zijn formoterol, salmeterol en tiotropium.

Luchtwegbeschermers om te inhaleren
Luchtwegbeschermers om te inhaleren zijn bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd. Deze middelen werken ontstekingsremmend en beschermen de luchtwegen tegen prikkels die benauwdheid veroorzaken. Hierdoor zal de conditie van de longen verbeteren en zal het aantal aanvallen van benauwdheid afnemen. Voorbeelden zijn beclometason, budesonide, fluticason en mometason.

Bijnierschorshormonen
Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, om in te nemen, worden gebruikt in de vorm van een stootkuur. Dit is een behandeling van enkele dagen tot twee weken bij een tijdelijke verergering van de astma. Bijvoorbeeld prednisolon.

Montelukast
Montelukast beschermt de longen tegen prikkels die benauwdheid kunnen veroorzaken. Hierdoor worden ontstekingreacties en benauwdheid verminderd en voorkomen. De arts schrijft montelukast voor wanneer de behandeling met luchtwegbeschermers en kortwerkende luchtwegverwijders onvoldoende helpen.

Omalizumab
Omalizumab vermindert de kans dat hormonen vrijkomen die de luchtwegen laten samentrekken. Als u in contact komt met prikkels die de benauwdheid veroorzaken krijgt u zo minder snel een aanval. Het aantal aanvallen van benauwdheid neemt dus af.

Anti-allergiemiddelen van het cromonen-type
Anti-allergiemiddelen van het cromonen-type zijn middelen die voorkomen dat er in de luchtwegen stoffen vrijkomen die deze laten samentrekken. Hierdoor zal het aantal aanvallen van benauwdheid afnemen. Ze worden voornamelijk voorgeschreven bij allergische vormen van astma, wanneer behandeling met een luchtwegbeschermer van het corticosteroïd-type niet mogelijk is. Cromonen werken in het algemeen minder goed dan corticosteroïden. Bijvoorbeeld cromoglicinezuur.

Theofylline
Theofylline is een luchtwegverwijder die niet wordt geïnhaleerd. Dit middel wordt nauwelijks meer gebruikt bij astma.

Laatst bijgewerkt KNMP: 11-08-2015
Laatst bijgewerkt NHG: 15-12-2015

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.