Dwangstoornis

naar klachten & ziektes

Dwangstoornis

Wat is dwangstoornis?

Iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis heeft steeds terugkerende gedachten die hij of zij eigenlijk niet wil hebben.

Bij die dwanggedachten horen vaak dwanghandelingen. U moet van uzelf bepaalde handelingen steeds weer doen. Dwanghandelingen noemen we compulsies. De dwanghandelingen moeten volgens vaste regels worden uitgevoerd.

Iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis is bang dat er bepaalde ernstige dingen kunnen gebeuren als hij of zij die dwanghandelingen niet steeds volhoudt.

Voor iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis lijken de dwanghandelingen gevoelens van angst of somberheid te verminderen.

Iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis weet meestal wel dat de dwanghandelingen overdreven zijn, maar hij of zij blijft het toch doen omdat hij of zij de angst en de paniek dan minder voelt.

U kunt veel last hebben van de dwanghandelingen. Ze kunnen uw dagelijks leven erg in de weg zitten en kunnen ook veel tijd kosten.

Kijk voor meer informatie over Dwangstoornis op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik dwangstoornis?

Voorbeelden van dwanghandelingen zijn:

  • Steeds weer controleren of een fotolijstje precies op de goede plek staat;
  • Steeds controleren of een kraan goed dicht zit;
  • Eindeloos handen wassen, steeds maar weer;
  • Op een trap steeds bepaalde treden overslaan;
  • Een bepaalde handeling steeds een vast aantal keer doen, bijvoorbeeld drie keer in uw handen klappen voor u de voordeur opendoet.
  • Alle oude kranten bewaren en netjes op stapeltjes zetten op een vaste plek die nooit mag veranderen.
  • Dingen op een tafel steeds heel netjes en precies naast elkaar leggen;
  • In uw hoofd steeds rijtjes tellen;
  • Voortdurend bidden;

Al dat soort dwanghandelingen worden gedaan om dingen of gedachten te voorkomen zoals:

  • Het onverwacht overlijden van een dierbaar familielid;
  • Het maken van een fout met ernstige gevolgen;
  • Een woede uitbarsting;
  • Besmetting met een ernstige ziekte;
  • Heftige seksuele gedachten;
  • De boosheid van God.

Mensen met een obsessieve-compulsieve stoornis functioneren vaak minder goed op het werk of op school. Voor gezinsleden van iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis kan het moeilijk zijn om er mee om te gaan. Soms kunnen gezinsleden zelfs gedwongen worden om mee te doen aan de dwanghandelingen. Bijvoorbeeld alles extreem netjes op moeten ruimen en recht leggen.

Kijk voor meer informatie over Dwangstoornis op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Voor iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis is het vaak belangrijk om contact te hebben met de huisarts, de praktijkondersteuner (POH-GGZ), een psycholoog of psychiater.

U kunt ook zelf wat doen om uw klachten aan te pakken.

Begin bijvoorbeeld met het bijhouden van een ‘dagboekje’: Schrijf op wat er gebeurt op momenten dat u zich angstig voelt. Welke gedachten spelen er dan door uw hoofd? Waar bent u bang voor? Wat voelt u? Hoe reageert u hierop? En wat doet u dan?

Kijk eens kritisch of uw gedachten wel kloppen en of er echt reden is voor paniek. Bedenk vervolgens welke positieve, geruststellende gedachten u voortaan tegenover uw angstige gedachten kunt zetten.

Schrijf deze positieve gedachten op zodat u ze op moeilijke momenten kunt nalezen. Zoek steun bij mensen die u vertrouwt. Leg aan hen uit waar u last van heeft. De meeste mensen hebben hier begrip voor. Laat hun eventueel deze tekst lezen.

Kijk voor meer informatie over Dwangstoornis op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij dwangstoornis?

Tricyclische antidepressiva
Tricyclische antidepressiva regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en noradrenaline, twee van nature voorkomende stoffen. Ze verminderen de dwanggedachten, zodat de angst afneemt en de neurose vermindert. Voorbeeld is clomipramine.

SSRI antidepressiva
Serotonineheropnameremmers, ook wel SSRI`s genoemd, regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof. Ze verminderen de dwanggedachten, zodat de angst afneemt en de neurose vermindert. Voorbeelden zijn fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine en sertraline.

Haloperidol
Haloperidol is een klassiek antipsychoticum. Het vermindert in de hersenen het effect van de van nature voorkomende stof dopamine. Haloperidol wordt soms gebruikt als antidepressiva niet genoeg helpen. Het vermindert tics en angst.

Risperidon
Risperidon is een atypisch antipsychoticum. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid van twee van nature voorkomende stoffen: dopamine en serotonine. Risperidon wordt soms gebruikt als antidepressiva niet genoeg helpen. Het vermindert tics en angst.

Laatst bijgewerkt NHG: 15-03-2016

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.