Griep

naar klachten & ziektes

Griep

Wat is griep?

Bij griep ('influenza') kunt u zich echt 'doodziek' voelen. In het algemeen overheersen hoge koorts en hevige pijn. Verder kunt u last hebben van een plotseling rillerig gevoel hebben, spierpijn, keelpijn, hoesten, hoofdpijn, verstopte neus en niezen.

Als u zich niet heel ziek voelt en geen koorts heeft, heeft u misschien geen griep, maar verkoudheid. Kijk voor meer informatie bij Verkoudheid.

Griep wordt veroorzaakt door virussen. U kunt besmet raken als u speekseldruppeltjes met een griepvirus inademt. De besmette speekseldruppeltjes komen in de lucht terecht wanneer iemand die griep heeft, hoest of niest.

Natuurlijk kunt u ook worden besmet wanneer u iemand een hand geeft die net zijn neus heeft gesnoten of in zijn hand heeft gehoest.

De verschijnselen van griep verdwijnen vaak binnen 3 tot 5 dagen. Na een echte griep kunt u zich nog een dag of 10 slap of lusteloos voelen.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Preventie van griep (griepprik)
Sommige mensen lopen meer kans op complicaties als ze griep krijgen. Zij kunnen een longontsteking of ernstige bronchitis oplopen. In zeldzame gevallen komen als complicatie van griep ook hersenontsteking, hartontsteking en spierontsteking voor.
 
Mensen die tot een risicogroep behoren, doen er daarom goed aan zich elk jaar tegen griep te laten vaccineren. De griepprik maakt dat uw lichaam antistoffen aanmaakt, zodat het een besmetting met het griepvirus makkelijker kan afslaan.
 
Voor wie?
De risicogroepen die doorgaans een griepprik krijgen, zijn de volgende.

  • Mensen met een hartaandoening
  • Mensen met een longziekte
  • Mensen met diabetes
  • Nierpatiënten
  • Mensen die door een ziekte of door een medische behandeling weinig afweer hebben, bijvoorbeeld bij hiv, kanker, en bij gebruik van afweeronderdrukkende medicijnen na een transplantatie
  • Mensen van 60 jaar en ouder
  • Mensen die in verzorgingshuizen en verpleeghuizen verblijven
  • Kinderen vanaf 6 maanden tot 18 jaar, die langdurig salicylaten gebruiken (bijvoorbeeld bij chronische darmaandoeningen)

Ook mensen die in de gezondheidszorg werken en contact hebben met patiënten, wordt aangeraden een griepprik te halen.
 
Wanneer?
 De huisartsen roepen hun risicopatiënten elk jaar vanaf eind oktober op om een griepprik te komen halen.
 
Waarom elk jaar?
Er zijn verschillende griepvirussen en elk jaar zijn er andere virussen actief. Daarom wordt elk najaar een vaccin samengesteld dat speciaal werkt tegen de virussen die dan actief zijn. Haal dus elk jaar een nieuwe griepprik als u tot een van de risicogroepen behoort.

Hoest
Er zijn verschillende soorten hoest. Hoestklachten kunt u zelf verlichten door een lepel honing in de mond te laten smelten.

Keelpijn
Bij keelpijn heeft u meestal last van een rauw en rasperig gevoel in de keel. Om deze klachten te verminderen, moet de keel worden bevochtigd. Dit kunt u op verschillende manieren doen.

  • Zuigen op een snoepje of dropje (bij voorkeur suikervrij) of een verzachtende keeltablet. Het zuigen stimuleert de keelspieren- en klieren.
  • Een keelspray of hoestdrank blijft minder lang in de keel en stimuleert de keelspieren en -klieren niet en lijkt daarom minder zinvol bij keelpijn.
  • Iets kouds drinken, bijvoorbeeld gekoeld vruchtensap, of zuigen op een waterijsje.
  • Circa 4x per dag gorgelen met een fysiologische zoutoplossing. Die kunt u zelf maken door één afgestreken theelepel zout op te lossen in een glas (250 ml) water. Per keer gebruikt u 20 tot 30 ml zoutoplossing.

Verstopte neus
De ademhaling door uw neus kunt u verbeteren door te stomen boven een kom heet water met een doek over uw hoofd. Er bestaan ook speciale stoombadjes met neus/mondstuk. Aan het water kunt u kamille toevoegen of stoomdruppels. Stomen is niet geschikt voor kinderen vanwege het gevaar voor verbranding.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Kinderen met koorts

  • Jonger dan 3 maanden: dezelfde dag
  • Jonger dan 2 jaar: als er ook andere griepverschijnselen zijn: dezelfde dag
  • Vanaf 3 maanden, als er geen andere griepverschijnselen zijn: na 3 dagen
  • Als het kind suf is en moeilijk wakker te krijgen
  • Als het kind kreunt of huilt en niet te troosten is
  • Als het kind tijdens de koorts huiduitslag krijgt
  • Als het kind benauwd is of sneller of onregelmatig gaat ademen
  • Als het kind bleek, blauw of grauw wordt
  • Als het kind snel steeds zieker wordt
  • Als het kind zieker wordt en gaat overgeven of diarree krijgt
  • Als het kind slecht drinkt (minder dan de helft van normaal)
  • Bij een koortsstuip
  • Als het kind verminderde afweer heeft, of een aandoening waarbij infectie gevaarlijk is
  • Als de koorts na een paar dagen terugkomt

Kinderen met oorpijn

  • Jonger dan 6 maanden, bij wie de oorpijn na 1 dag niet is verbeterd
  • Vanaf 6 maanden, bij wie de oorpijn na 3 dagen niet is verbeterd

Volwassenen met koorts

  • Bij kortademigheid of sufheid
  • Als u erg weinig drinkt of plast
  • Als de koorts langer dan 5 dagen aanhoudt
  • Als de koorts na een paar dagen terugkomt
  • Als u een hart- of longaandoening, diabetes of verminderde nierfunctie heeft
  • Als u een verminderde afweer heeft, of een aandoening waarbij infectie gevaarlijk is
  • Bij plotseling optredende koorts na een verblijf in de tropen (in verband met malaria) 

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Griep gaat in de meeste gevallen vanzelf weer over. Wanneer u last heeft van hoest, keelpijn, hoofdpijn of een verstopte neus, dan heeft uw apotheek een aantal tips om de klachten te verminderen.

Koorts en pijn
Koorts is een temperatuur van meer dan 38 °C. Het is één van de manieren waarop uw lichaam reageert op een infectie. Daarom is het niet altijd nodig koorts te onderdrukken.

In het algemeen verdragen kinderen koorts beter dan volwassenen. Als een kind met koorts normaal reageert, normaal blijft drinken en wil spelen, hoeft u zich geen zorgen te maken. Het is dan niet nodig het kind iets tegen de koorts te geven.

Bij hoge koorts, spierpijn en hoofdpijn kunt u paracetamol gebruiken. Dat wordt in het algemeen goed verdragen, ook door mensen met maagklachten.

Paracetamol levert bij gelijktijdig gebruik met andere medicijnen problemen op en kan incidenteel worden gebruikt tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Paracetamol is geschikt voor kinderen vanaf 3 maanden. Uw apotheker kan u adviseren over de juiste dosering. Als vuistregel geldt dat volwassenen per keer 1 of 2 tabletten van 500 milligram mogen gebruiken. Meestal zijn 2 tot 3 tabletten per dag voldoende. Gebruik in elk geval nooit meer dan 6 tabletten per dag.

Hoest
Er zijn verschillende soorten hoest. Hoestklachten kunt u verlichten door:

  • een verzachtende hoestdrank; 
  • een medicijn te gebruiken dat de hoestprikkel dempt, zoals noscapine.

Kijk voor meer informatie over hoestklachten onder hoest.

Verstopte neus
Neusdruppels of neusspray met xylometazoline, oxymetazoline of tramazoline. Hierdoor slinken de slijmvliezen in uw neus, zodat u weer goed door uw neus kunt ademen. De werking van de neusdruppels of neusspray begint binnen enkele minuten en houdt 6 tot 8 uur aan. Als het lukt, snuit dan u neus voor gebruik van de spray of druppels.

Gebruik deze medicijnen nooit langer dan een week achter elkaar. Bij langdurig gebruik loopt u namelijk het risico dat uw neus juist door de bijwerking van deze medicijnen verstopt raakt.

Neusdruppels of neusspray met fysiologisch zout (natriumchloride). Deze oplossing verdunt het taaie slijm in de neus, waardoor het makkelijker vrijkomt en u beter door uw neus kunt ademen. Deze neusdruppels en neusspray zijn zowel geschikt voor volwassenen als voor kinderen. U kunt de neusdruppels langere tijd gebruiken.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij griep?

Paracetamol
Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend. Bij hoge koorts, spierpijn en hoofdpijn door griep is paracetamol het veiligste medicijn om te gebruiken.

Paracetamol in combinatie met andere medicijnen
Soms wordt paracetamol gecombineerd met coffeïne. Dit versterkt mogelijk het pijnstillende effect en werkt opwekkend. Neem het daarom niet voor het slapengaan. Een combinatie met codeïne werkt behalve tegen de pijn ook tegen de hoest en werkt iets versuffend, waardoor het juist wel geschikt is voor het slapengaan. Verder wordt paracetamol soms gecombineerd met propyfenazon, een andere pijnstiller. Ook zit er soms vitamine C bij. Dit lijkt niet echt iets toe te voegen aan de werking.

Ontstekingsremmende pijnstillers
Ontstekingsremmende pijnstillers, ook wel NSAID`s genoemd werken pijnstillend, koortsverlagend en ontstekingsremmend. Voorbeelden zijn acetylsalicylzuur, carbasalaatcalcium, diclofenac, ibuprofen, ketoprofen en naproxen.

Influenzavaccin
Influenzavaccin wordt ook wel de 'griepprik'genoemd. Het vaccin werkt doordat er hele kleine hoeveelheden van het influenzavirus worden ingespoten. Als reactie hierop maakt het lichaam hier antistoffen tegen. Wanneer u vervolgens wordt  geïnfecteerd met het influenzavirus, zullen de antistoffen dit virus onschadelijk maken. U zult nu veel minder of zelfs geen last hebben van de griep.

Antivirale medicijnen
Antivirale medicijnen remmen de vermeerdering van beide soorten influenzavirussen, namelijk type-A en type-B. Ze verlichten zo de verschijnselen van griep en verkorten de duur van een griepinfectie met gemiddeld anderhalve dag. Bovendien kunnen ze de griep voorkomen als u contact bent geweest met het griepvirus. Voorbeelden zijn oseltamivir en zanamivir.

Laatst bijgewerkt KNMP: 16-12-2014

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.