Hoofdluis

naar klachten & ziektes

Hoofdluis

Wat is hoofdluis?

  • Een hoofdluis is een grijsblauw insect, 2 à 4 millimeter groot. Hij leeft van mensenbloed. Als hij bloed heeft gedronken, is hij roodbruin. Om aan bloed te komen, bijt hij. Daarbij geeft hij wat speeksel af, waardoor het bloed minder snel stolt. Een allergische reactie op dat speeksel veroorzaakt de jeuk.
  • Hoofdluizen zijn parasieten en kunnen niet zonder de mens. Ze blijven het liefst op iemands hoofd zitten. Gescheiden van hun gastheer blijven ze maar 48 tot 55 uur leven.

Een luizenleven
Een volwassen luizenvrouwtje legt 5 à 9 eitjes per etmaal. Dat zijn de neten. Die zitten vastgeplakt aan een haar, vlakbij de hoofdhuid. Na 6 tot 9 dagen komen daar larfjes uit. De lege hulsjes van de neten blijven aan het haar geplakt zitten. Zo`n larve is na 7 à 10 dagen zelf volwassen en kan dan ook weer eitjes leggen.

Hoe krijg je hoofdluis?
Waar kinderen veel contact met elkaar hebben, zoals op school, kan de hoofdluis welig tieren. De beestjes kunnen direct oversteken van het ene hoofd naar het andere, of een omweg nemen via jassen en dassen, knuffels en kammen. Luizen kunnen niet vliegen of springen, maar wel lopen. Natuurlijk kunnen ook volwassenen hoofdluis krijgen.

Wat merk je van die luizen?

Jeuk
De allergische reactie begint niet meteen. Bij een eerste besmetting duurt het soms weken voordat er jeuk optreedt. Wie vaker besmet wordt, krijgt vaak eerder jeuk.

Neten
Gaat u zoeken, dan vindt u soms neten: ovale witte eitjes, kleiner dan een millimeter, vastgeplakt aan een haar. Ze zitten meestal achter de oren of in de nek. 'Verse eitjes' zitten vlak tegen de hoofdhuid aan.

Oudere neten zijn met de groei van het haar verder van de hoofdhuid afgeraakt. Netenhulsjes die 2.5 centimeter van de hoofdhuid afzitten, zijn zeker leeg.

Luizen
De luizen zelf vindt u alleen als u er met een luizenkam naar zoekt. Ze hebben sensoren voor beweging en kunnen u heel handig ontwijken.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Twee dingen: controleren op hoofdluis en de hoofdluis bestrijden.

Controle
Vermoedt u dat uw kind hoofdluis heeft, dan kunt u dat op de volgende manier controleren.

  • Was het haar met shampoo en spoel het uit.
  • Bescherm de ogen met een washandje.
  • Doe crèmespoeling (conditioner) in het haar en spoel deze niet uit.
  • Kam eventuele knopen en klitten uit het haar met een gewone kam.
  • Laat 'de patiënt' het hoofd voorover houden boven een wasbak.
  • Kam het haar van achter naar voren met een luizenkam tegen de hoofdhuid aan.
  • Begin bij het ene oor en schuif steeds een op tot u bij het andere oor bent.
  • Houd een papieren zakdoek of keukenrol bij de hand.
  • Veeg de kam regelmatig af en kijk of u luizen op het papier ziet.
  • Spoel de crèmespoeling uit.
  • Laat 'de patiënt' rechtop zitten en kam het natte haar achterover.
  • Kam dan nog eens met de luizenkam, maar nu van voor naar achter.
  • Kam weer van oor tot oor.
  • Veeg de kam telkens af en kijk of er luizen op papier zitten.

Als iemand in uw gezin hoofdluis heeft, is het verstandig alle gezinsleden op deze manier te controleren. Zolang er op school of bij vriendjes en vriendinnetjes luizen voorkomen, is het nodig te blijven controleren. Als één of twee kinderen in de omgeving luizen hebben, is eens per week genoeg. Zijn er meer kinderen besmet, controleer dan elke avond.

Hoofdluizen leggen hun eitjes 's nachts. Als uw kind overdag is besmet, en u spoort 's avonds de luizen op, kunt u voorkomen dat ze eitjes leggen.

Bestrijding
Er zijn 2 bestrijdingsmethoden:

  • kammen met een luizen- of netenkam;
  • of: een anti-luizenmiddel toepassen.

U kunt kiezen tussen methode 1 of 2. Ze werken ongeveer even goed.

Methode 1: kammen met een luizen- of netenkam
Wie geen anti-luizenmiddel gebruikt, moet 2 weken lang elke dag het haar kammen met een luizen- of netenkam, in combinatie met crèmespoeling. Doe dit op de manier die hierboven staat bij 'Controle'.

Methode 2: een anti-luizenmiddel toepassen
Er zijn verschillende anti-luizenmiddelen te koop. Het beste middel is een als geneesmiddel geregistreerde lotion die dimeticon bevat (XT Luis). Andere middelen bevatten malathion of permetrine.

  • De luizenmiddelen zijn niet geschikt voor kinderen jonger dan 6 maanden. Dimeticon is geschikt voor gebruik als u zwanger bent of borstvoeding geeft, de andere middelen niet.
  • Een anti-luizenmiddel moet 2 keer worden toegepast met een tussenpoos van een week. Houdt u precies aan de gebruiksaanwijzing.
  • Vanaf de eerste behandeling moet het haar 2 weken lang elke dag zorgvuldig worden gekamd met een luizenkam.

Tips

  • Je eigen haar kammen met een luizen- of netenkam lukt niet goed. Het is een lastig en precies karweitje, dat het beste door iemand anders kan worden gedaan.
  • Lang haar kammen met een luizen- of netenkam is een heel gedoe. Door het haar korter te laten knippen, wordt het makkelijker te kammen. Dat moet dan gebeuren ná de eerste behandeling. Overleg wel even met de kapper.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Met hoofdluis hoeft u niet naar de huisarts. Die kan u alleen aanraden wat hierboven staat beschreven. Alleen als er ook een bacteriële besmetting optreedt, heeft het zin naar de huisarts te gaan. Bij zo'n besmetting zijn er korstjes op het hoofd, en wondjes waar pus uit komt.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

  • Een anti-luizenmiddel kunt u kopen bij de apotheek. Het beste middel is een als geneesmiddel geregistreerde lotion die dimeticon bevat (XT Luis). Andere middelen bevatten malathion of permetrine. 
  • Bij de apotheek kunt u ook terecht voor de aanschaf van een luizen- of netenkam.
  • Uiteraard kunt u altijd bij uw apotheek terecht voor informatie en advies.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij hoofdluis?

Anti-luizenmiddelen
Door de hoofdhuid te behandelen met anti-luizen middelen, worden luizen en neten (eitjes van luizen) gedood. De werking houdt enkele dagen aan. Omdat de kans bestaat dat er na de behandeling nog enkele neten in leven zijn, wordt de behandeling na 1 week herhaald. Daarbij moet u dagelijks het haar kammen met een speciale luizenkam gedurende 2 weken vanaf dag 1 tot en met dag 14. Voorbeelden zijn dimeticon, malathion en permetrine.

Laatst bijgewerkt KNMP: 09-12-2014

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.