Malaria

naar klachten & ziektes

Malaria

Wat is malaria?

Malaria is een ernstige infectieziekte die in grote delen van Afrika, Azië en Zuid-Amerika voorkomt. Er zijn verschillende soorten malaria. De ziekte kan mild verlopen maar ook levensbedreigend zijn.

Malaria wordt veroorzaakt door de malariaparasiet, een microscopisch klein 'beestje' dat na een steek van de malariamug in uw bloed komt. De malariaparasiet nestelt zich in de lever en in de rode bloedcellen.

Malariamuggen zijn klein en vaak geruisloos. Ze steken tussen zonsondergang en zonsopgang.

Kijk voor meer informatie over Malaria op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik malaria?

De klachten kunnen een week na besmetting met malaria beginnen:

  • U voelt zich grieperig en moe, meestal met koorts, hoofdpijn en/of spierpijn.
  • U kunt ook misselijk worden met overgeven en diarree.
  • De koorts kan hoog zijn, met koude rillingen.

Op de steekplek zit niet altijd een zwelling. Veel mensen met malaria kunnen zich dan ook niet herinneren dat ze gestoken zijn.

Kijk voor meer informatie over Malaria op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Neem de volgende maatregelen om muggenbeten te voorkomen:

  • Draag zoveel mogelijk bedekkende kleding: in ieder geval 's avonds lange mouwen, een lange broek, schoenen en sokken.
  • Smeer onbedekte lichaamsdelen (gezicht, hals, handen en enkels) in met insectenwerende middelen. Middelen waarin DEET (diethyltoluamide) zit helpen het best. Zorg dat u DEET niet in uw mond of ogen krijgt. Smeer daarom bij kinderen geen DEET op de handen. De concentratie DEET van 30%-40% werkt het beste. Voor zwangeren en kinderen onder de 2 jaar geldt een maximale percentage van 30%.
  • Slaap in een muggenvrije kamer (liefst met airco) en onder een geïmpregneerd muskietennet (klamboe). Een geïmpregneerd muskietennet is doordrenkt met een antimuggenvloeistof zoals permethrine of deltamethrine. Na een half jaar, maar ook na vier keer wassen, zijn deze stoffen uitgewerkt. Dat betekent dat u uw muskietennet opnieuw moet impregneren.
Kijk voor meer informatie over Malaria op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij malaria?

DEET
DEET wordt gebruikt om malaria te voorkómen. Muggen kunnen de menselijk huid vinden door te ruiken. DEET ruikt voor deze muggen sterker dan de menselijke geur. Bovendien vinden de muggen deze geur onaangenaam, waardoor zij niet op de huid af komen. U loopt een kleinere kans om gestoken te worden door een besmette mug.

Permetrine op een klamboe
Permetrine wordt wel gebruikt om muskietennetten, klamboes, te impregneren. Permetrine doodt muggen als ze in aanraking komen met de klamboe. Door te zorgen dat de malariamug u niet kan prikken, kunt u een besmetting met malaria voorkomen.

Malariamiddelen om malaria te voorkómen
Malariamiddelen doden malariaparasieten in de lever en het bloed. Ze worden onder andere gebruikt om malaria voorkomen als u op reis gaat naar de (sub)tropen.

Welk middel het geschiktst is om malaria te voorkomen, is onder andere afhankelijk van de reisbestemming en hoe lang u op reis gaat. Informeer daarom voor vertrek bij de GGD of uw huisarts of u malariamiddelen nodig hebt en welke in uw geval het beste zijn. Voorbeelden zijn chloroquine, hydroxychloroquine, mefloquine, proguanil en proguanil in combinatie met atovaquon.

Malariamiddelen om malaria te behandelen
Malariamiddelen doden malariaparasieten in de lever en/of het bloed. In een korte kuur met een hoge dosis, hoger dan bij het voorkomen van malaria, worden ze gebruikt om malaria te behandelen. Voorbeelden zijn kinine, proguanil met atovaquon, chloroquine, mefloquine en artenimol met piperaquine.

Tetracycline-antibiotica
Antibiotica remmen de groei van vele soorten bacteriën. Tetracycline-antibiotica doden ook malariaparasieten en worden gebruikt om malaria te behandelen. Een voorbeeld is doxycycline.

Doxycycline wordt soms ook gebruikt om een aanval van malaria te voorkomen bij mensen bij wie bovenstaande malariamiddelen niet in aanmerking komen.

Clindamycine
Clindamycine verhindert dat de parasiet eiwitten aanmaakt. Een parasiet kan zonder eiwitten niet verder groeien. Bij kleine kinderen kan tetracycline de botten en tanden beschadigen. Bij kinderen onder de 11 kilo schrijft de arts soms clindamycine voor, samen met het medicijn kinine.

Artemether en lumefantrine
Artemether en lumefantrine zijn malariamiddelen. Ze doden de malariaparasieten in het bloed. Beide middelen versterken elkaars werking.

Artemotil
Artemotil is een malariamiddel. Het doodt de malariaparasieten in het bloed

Pyrimethamine
Pyrimethamine remt de groei van bepaalde parasieten, zoals de malariaparasiet. In Nederland schrijven artsen pyrimethamine niet meer voor tegen malaria, omdat de meeste malariaparasieten hier ongevoelig voor zijn geworden.

Laatst bijgewerkt KNMP: 10-04-2015
Laatst bijgewerkt NHG: 05-02-2015

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.