Rookverslaving

naar klachten & ziektes

Rookverslaving

Wat is rookverslaving?

Stoppen met roken levert gezondheidswinst op: meer lucht, meer uithoudingsvermogen en een betere bloedcirculatie. Deze gezondheidswinst telt nóg meer als:

  • de roker een aandoening heeft, zoals diabetes, hoge bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte, hart- en vaatziekten, astma of COPD;
  • de roker zwanger is;
  • de roker vader of moeder is van een jong kind;
  • de roker een vrouw is van boven de 35 die de pil gebruikt.

In die gevallen is ophouden met roken heel belangrijk. Want doorgaan met roken verergert ziekteprocessen. Ook brengt roken meer schade toe aan (ongeboren) kinderen dan aan volwassenen. En bij vrouwen boven de 35 die de pil gebruiken, verhoogt roken de kans op een hartinfarct, een beroerte of trombose.

Verslaving overwinnen
Wie wil stoppen, moet eerst iets weten over verslaving. Dat is namelijk het grootste probleem dat overwonnen moet worden.

Bij een verslaving spelen 2 verschillende soorten afhankelijkheid een rol.

  • De lichamelijke afhankelijkheid is de nicotineverslaving. Deze uit zich in de ontwenningsverschijnselen als iemand een poosje niet rookt: hij gaat zich onprettig voelen, is bijvoorbeeld prikkelbaar en rusteloos. Na het stoppen verdwijnt de nicotineverslaving in een paar weken.
  • Maar de geestelijke afhankelijkheid kan na het verdwijnen van de nicotineverslaving nog een tijd een rol spelen. Deze afhankelijkheid omvat het gewend zijn aan roken, de behoefte om te roken in bepaalde situaties, bijvoorbeeld bij de koffie, in gezelschap of bij een lastige taak.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Gewoon zelf, op eigen kracht stoppen is moeilijk, maar het lukt sommigen wel.

Begeleiding
De kans op succes wordt echter groter als er advies of begeleiding is, in een stoppen-met-rokenprogramma, bijvoorbeeld door de huisarts, de GGD, uw ziektekostenverzekering of een thuiszorgorganisatie.

Nicotinevervangers
Nicotinevervangende middelen kunnen helpen de ontwenningsverschijnselen na het stoppen te verlichten. Nicotinevervangers zijn vrij verkrijgbare medicijnen, te koop bij apotheek en drogisterij.

  • Als u per dag 10 of meer sigaretten rookt, kunt u overwegen een nicotinevervanger te gaan gebruiken. U moet dan eerst stoppen met roken. Want wie roken en nicotinevervangers combineert, krijgt te veel nicotine binnen.
  • Nicotinevervangers zijn er in verschillende vormen: pleisters, kauwgom, zuigtabletten, tabletten voor onder de tong, mondspray en inhalator.
  • Kauwgom, tabletten, mondspray en inhalator zijn minder geschikt voor mensen met ontstekingen in mond of keel en mensen met een kunstgebit. De pleister is niet geschikt voor mensen met een huidaandoening.
  • De dosering van de nicotinevervanger hangt af van de hoeveelheid die u rookte. Deze dosering wordt langzaam afgebouwd.
  • De bijwerkingen van nicotinevervangers kunnen zijn: huidirritatie (pleisters), irritatie van mond of keel, lichte maagklachten (kauwgom, tabletten, mondspray en inhalator). Verder kunt u last hebben van klachten als hoofdpijn en slapeloosheid, maar hierbij is het niet duidelijk of dit bijwerkingen zijn of lichamelijke ontwenningsverschijnselen van het roken.
  • Als u zwanger bent of borstvoeding geeft, gebruik dan niet op eigen houtje een nicotinevervanger. Weeg eerst samen met uw huisarts de risico`s tegen elkaar af.
  • Bij sommige hart- en vaatziekten mogen geen nicotinevervangers worden gebruikt. Bijvoorbeeld als u angina pectoris of hartritmestoornissen heeft (gehad). Vraag of uw huisarts u wil begeleiden bij het stoppen.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

In de volgende gevallen is stoppen onder begeleiding van de huisarts aan te raden.

  • Als u al verschillende stoppogingen heeft gedaan zonder blijvend resultaat.
  • Als u zwanger bent of borstvoeding geeft. Stoppen met roken is dan belangrijk, maar u kunt beter niet op eigen houtje medicijnen als nicotinevervangers gaan gebruiken. Het is belangrijk eerst samen met uw huisarts de risico`s af te wegen.
  • Als u medicijnen wilt gebruiken als hulpmiddel bij het stoppen, maar ernstig astma of COPD heeft, een hartaandoening of diabetes.
  • Als u bepaalde medicijnen gebruikt, zoals insuline, theofylline, medicijnen tegen psychosen of flecaïnide. Roken, maar ook het niet meer roken, heeft invloed op de werking van deze medicijnen. Dus moet waarschijnlijk de dosering worden aangepast.
  • Overleg ook met uw huisarts als u een vrouw van boven de 35 bent, de anticonceptiepil gebruikt, en het u niet lukt om te stoppen met roken. Deze combinatie verhoogt namelijk de kans op een hartinfarct, een beroerte of trombose. Daarom u in deze situatie beter een niet-hormonale anticonceptiemethode kiezen, zoals het koperspiraaltje.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Bij de apotheker kunt u terecht voor advies, zeker als u wilt stoppen met roken vanwege ziekte, zwangerschap of medicijngebruik.

  • U kunt altijd met vragen terecht.
  • U kunt een afspraak maken voor een persoonlijk gesprek in alle rust. Over vragen als: kies ik voor een nicotinetherapie en welke vorm, heeft het stoppen met roken gevolgen voor het effect van mijn medicijnen, kan ik nicotinevervangers gebruiken naast andere medicijnen of bij bepaalde aandoeningen en als nicotinevervangers niet geschikt zijn voor mij, hoe kan ik dan stoppen.
  • De apotheker doet aan medicatiebegeleiding. Dat wil zeggen, hij houdt in de gaten of verschillende medicijnen wel te combineren zijn en of na het stoppen met roken de dosering van uw medicijnen omlaag moet. Roken heeft namelijk effect op de werking van bepaalde medicijnen en stoppen met roken dus ook. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij insuline (diabetes), theofylline (astma/COPD), flecaïnide (hartritmestoornissen) en sommige medicijnen tegen psychosen (bijvoorbeeld clozapine en olanzapine). Aanpassen van de dosering gaat altijd in overleg met de arts.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij rookverslaving?

Nicotine
De klachten die optreden als u stopt met roken, ontstaan onder andere doordat uw lichaam gewend is geraakt aan nicotine in sigaretten en tabak. Nicotine kan deze klachten verminderen en daarom een tijdelijk hulpmiddel zijn als u wilt stoppen met roken.

Nicotine is zonder recept te verkrijgen in pleisters, kauwgom, zuigtabletten, tabletten voor onder de tong ('microtabs'), mondspray en inhalator.

Bupropion
Bupropion regelt in de hersenen de hoeveelheid noradrenaline en dopamine, twee natuurlijk voorkomende stoffen. Als u echt wilt stoppen met roken, kan bupropion een hulpmiddel zijn bij het stoppen. Het verhoogt een beetje de kans dat u van het roken afblijft.

Het is niet bekend hoe bupropion zijn effect bij rookverslaving bereikt. Mogelijk helpt het de ontwenningsverschijnselen (lichamelijke en psychische afhankelijkheid) te verminden en verkleint het de behoefte om te roken. Bupropion is alleen op recept verkrijgbaar.

Varenicline
Varenicline blokkeert de werking van nicotine op de hersenen, waardoor de hersenen minder gevoelig zijn voor nicotine. Hierdoor neemt het verlangen naar nicotine af. Bovendien vermindert het de ontwenningsverschijnselen van het stoppen met roken, doordat het enigszins de werking van nicotine nabootst. Het is alleen op recept verkrijgbaar.

Nortriptyline
Het is niet precies bekend hoe nortriptyline werkt bij rookverslaving. Mogelijk helpt het de ontwenningsverschijnselen te verminderen en verkleint het uw behoefte om te roken. Nortriptyline is alleen op recept verkrijgbaar.

Laatst bijgewerkt KNMP: 09-12-2014

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.