Sociale fobie

naar klachten & ziektes

Sociale fobie

Wat is sociale fobie?

Wanneer u altijd erg bang bent voor de reactie of de kritiek van anderen, kunt u een sociale fobie hebben.

U bent bijvoorbeeld bang dat u zich belachelijk maakt als u gaat trillen, blozen of transpireren. Alleen al de gedachte dat u naar een etentje of feestje zou moeten, geeft grote angst. Sommige mensen raken in paniek als ze een presentatie voor een groep mensen moeten geven. We noemen dat podiumvrees.

Vanwege de angst gaat u misschien niet naar feestjes, en geeft u die presentatie niet. Als u wel doorzet, voelt u daarbij een vreselijke angst.

Bij sommige mensen is de angst er alleen in bepaalde situaties. Iemand kan bijvoorbeeld podiumvrees hebben, maar dineren met veel mensen geen probleem vinden. Anderen zijn bang in allerlei sociale situaties. Zo kan zelfs telefoneren al een probleem zijn.

    Waarom sommige mensen een sociale fobie krijgen, is niet duidelijk. In sommige families komen angststoornissen, zoals een fobie, vaker voor. Erfelijkheid lijkt een rol te spelen. Je zou kunnen zeggen dat de een kwetsbaarder is dan de ander.

    We denken dat bepaalde stoffen (neurotransmitters) invloed hebben op iemands gevoeligheid voor angst of paniek. Neurotransmitters zitten bij iedereen in het bloed en in het zenuwstelsel.

    Ook onze opvoeding en ervaringen in ons leven spelen een rol. De manier waarop we met angst omgaan lijkt dus voor een deel ook aangeleerd.

    Sommige mensen hebben meer kans op een angststoornis, zoals een sociale fobie. Bijvoorbeeld:

    • mensen die alleen wonen
    • mensen zonder werk
    • mensen met weinig inkomen
    • mensen met een lagere opleiding
    • mensen die depressief zijn (geweest)
    • mensen met een verslavingsprobleem
    • mensen die een hele heftige gebeurtenis hebben meegemaakt (psychotrauma)

    Het is niet altijd duidelijk of de angststoornis de oorzaak of het gevolg is van de bovenstaande punten. U kunt bijvoorbeeld een sociale fobie krijgen doordat u alleen woont. Maar u kunt ook alleen gaan wonen, omdat u een sociale fobie heeft.

    Kijk voor meer informatie over Sociale fobie op www.thuisarts.nl

    Hoe herken ik sociale fobie?

    Met een sociale fobie weet u dat er geen echt gevaar dreigt. U bent bang om af te gaan of een foutje te maken. U vindt van zichzelf dat u een perfecte indruk moet maken. Daardoor voelt u zich heel erg ongemakkelijk, en wordt u nerveus en gespannen. De angst kan klachten zoals hartkloppingen en benauwdheid veroorzaken. Dit geeft u vervolgens het gevoel dat u de situatie niet aankunt, en u vreest dat anderen dit zullen merken. Dit versterkt de angst nog meer, waardoor u in paniek kunt raken.

    Op momenten dat u erg angstig bent kunt u de volgende klachten krijgen:

    • hartkloppingen, transpireren, koude rillingen, duizeligheid en beven;
    • benauwdheid, een vervelend gevoel in de borst;
    • tintelingen of een doof gevoel in handen en/of voeten;
    • droge mond, misselijkheid, maagpijn, braken of diarree;
    • hoofdpijn, rood worden, flauwvallen;
    • het gevoel niet meer te weten wie of waar u bent;
    • het gevoel dat u de controle over uzelf verliest, gek wordt of doodgaat.

    Zo'n aanval van angst (paniek) kan minuten tot uren duren. Meestal gaan de klachten snel over als de situatie waarvoor u zo bang bent, is verdwenen.

    Iemand met een sociale fobie zal situaties die paniek kunnen geven, meestal proberen te vermijden.

      Kijk voor meer informatie over Sociale fobie op www.thuisarts.nl

      Kan ik er zelf iets tegen doen?

      U kunt zelf veel doen om uw angstklachten te verminderen. Begin bijvoorbeeld met het bijhouden van een ‘dagboekje’:

      • Schrijf op wat er gebeurt op momenten dat u zich angstig voelt. Welke gedachten spelen er dan door uw hoofd? Waar bent u bang voor? Wat voelt u? Hoe reageert u hierop? En wat doet u dan?
      • Kijk eens kritisch of uw angstgedachten wel kloppen en of er echt reden is voor paniek. Bedenk vervolgens welke positieve, geruststellende gedachten u tegenover uw angstige gedachten kunt zetten. Zo voorkomt u dat uw angst de overhand krijgt. Vaak lukt het dan beter de angstige momenten te doorstaan en rustig te blijven tot u zich beter voelt.
      • Schrijf deze positieve gedachten op zodat u ze op moeilijke momenten kunt nalezen.
      • Noteer ook wat u voortaan in angstige momenten kunt doen. Bijvoorbeeld rustig ademen om te ontspannen.
      • Zoek steun bij mensen die u vertrouwt. Leg aan hen uit waar u last van heeft. De meeste mensen hebben hier begrip voor. Laat ze eventueel deze tekst lezen.
      • Ga gelegenheden die u angst aanjagen niet uit de weg. Op de korte termijn lijkt het vermijden van angstige situaties misschien even te helpen. Maar u leert daardoor niet met de angst om te gaan en deze te doorstaan. Uiteindelijk wordt de angst daardoor alleen maar erger.
      • Het is goed om te weten dat angst meestal na 60 tot 90 minuten vanzelf minder wordt. Het geeft u misschien de moed om de situaties waar u bang voor bent niet te vermijden. Als u de moed kunt vinden om een angstige situatie te doorstaan, zult u soms merken dat er niet zoveel reden was om bang te zijn. Zo kan uw angst langzaam uitdoven.
      Kijk voor meer informatie over Sociale fobie op www.thuisarts.nl

      Wat kan de apotheker voor mij doen?

      Algemeen

      Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

      • Receptcontrole

      De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

      • Overzicht van uw medicijnen

      Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

      • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

      Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

      • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

      Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

      • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

      De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

      • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

      Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

      • Medicatiebeoordeling

      Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

      • Zelfzorg

      Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

      • Bezorgservice

      Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

      Welke medicijnen worden gebruikt bij sociale fobie?

      Serotonineheropnameremmers
      Serotonineheropnameremmers, ook wel SSRI`s genoemd, regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Hierdoor nemen angsten af. Voorbeelden zijn paroxetine, escitalopram, fluvoxamine en sertraline.

      Tricyclische antidepressiva
      Tricyclische antidepressiva regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en noradrenaline, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemming en emoties. Hierdoor verminderen de gevoelens van angst. Voorbeelden zijn clomipramine en imipramine.

      Benzodiazepines
      Benzodiazepines werken rustgevend en verminderen angstgevoelens. Hierdoor reageert u minder heftig op voor u sociaal bedreigende situaties. Voorbeelden zijn bromazepam en clonazepam.

      MAO-remmers
      MAO-remmers regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en norepinefrine, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Hierdoor nemen angsten af. Voorbeeld is fenelzine.

      Venlafaxine
      Venlafaxine regelt in de hersenen hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Het vermindert algemene angstgevoelens en gespannenheid. Hierdoor verminderen ook de lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, buikpijn, trillen en zweten, die vaak met angst en spanning gepaard gaan.

      Laatst bijgewerkt NHG: 16-02-2016

      Disclaimer

      De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

      Thuisarts.nl

      De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

      Naar thuisarts.nl

      Vraag het de webapotheker

      Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

      Vraag het de webapotheker

      Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.