Verstopping

naar klachten & ziektes

Verstopping

Wat is verstopping?

Als de ontlasting minder vaak komt dan u gewend bent, heeft u verstopping. Bij verstopping is de ontlasting hard en droog en kost het moeite of pijn om de ontlasting kwijt te raken.

Verstopping wordt ook wel obstipatie, een moeilijke stoelgang of hardlijvigheid genoemd.

Het kan verschillende oorzaken hebben.

  • Te weinig vezelrijk eten.
  • Te weinig drinken
  • Te weinig lichaamsbeweging.
  • Te lang de ontlasting ophouden. Uw darmen gaan de aandrang negeren en worden daardoor 'lui'. De ontlasting droogt dan in en wordt hard. Als u vervolgens gaat persen om de harde ontlasting kwijt te raken, kan dat juist aambeien of een scheurtje in de anus veroorzaken.
  • Spanningen.
  • Ander voedsel of een vreemd toilet.
  • Hormonale veranderingen bij zwangere vrouwen. Bovendien komen de darmen tijdens de zwangerschap een beetje in de verdrukking te zitten. Eén op de drie zwangere vrouwen heeft last van verstopping.
  • Medicijnen met als bijwerking verstopping. Meestal gaat het dan om medicijnen die ijzer bevatten, pijnstillers met morfineachtige stoffen en om sommige medicijnen tegen depressie of psychose.
  • Een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbaredarmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening, kan verstopping veroorzaken.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Tegen verstopping kunt u zelf de volgende maatregelen nemen.

  • Vezelrijke voeding eten. Bijvoorbeeld: volkorenbrood en zilvervliesrijst. Helpt dit onvoldoende, dan kunt u ook zemelen toevoegen aan de voeding, bijvoorbeeld in yoghurt.
  • Veel verse groenten, peulvruchten (bonen, erwten, linzen) en fruit eten. De vezels in deze producten zorgen voor een betere darmwerking en een zachtere ontlasting.
  • Sla het ontbijt niet over; met het ontbijt brengt u de darmen op gang.
  • Drink regelmatig een glas water (6 tot 8 glazen per dag).
  • Neem voldoende lichaamsbeweging (wandelen en fietsen).
  • Houd de ontlasting niet op als u nodig moet. Als u aandrang voelt, neem dan rustig de tijd om naar het toilet te gaan. Maar blijf niet te lang zitten wanneer er niets komt. Dit verslapt namelijk de bekkenbodemspier en hierdoor kunnen aambeien ontstaan.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

  • Als uw klachten na 2 weken niet zijn verbeterd.
  • Als de verstopping voor uw gevoel lang aanhoudt en erger wordt.
  • Als u pijnlijke buikkrampen hebt, een opgeblazen gevoel hebt, misselijk bent en moet overgeven.
  • Als er bloed in de ontlasting zit.
  • Als er, ondanks de verstopping, regelmatig een bruine veeg in de broek of luier zit of als er dunne, waterige ontlasting komt.
  • Als u vermoedt dat de verstopping wordt veroorzaakt door medicijnen.
  • Als u afwisselend verstopping en diarree hebt.
  • Als u bij gebruik van een laxeermiddel niet binnen enkele dagen effect merkt.
  • Als u denkt dat u aambeien of een scheurtje in de anus hebt.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Als u uw voeding aanpast, meer drinkt en meer beweegt, zal waarschijnlijk de verstopping na een paar dagen tot weken over zijn. Heeft u al enkele dagen geen ontlasting gehad en heeft u een opgeblazen gevoel of is de stoelgang pijnlijk, dan heeft uw apotheek verschillende vrij verkrijgbare medicijnen tegen verstopping.

Bij een tijdelijke verstopping

  • Lactulose of macrogol. Een medicijn met lactulose of macrogol houdt vocht vast in de darmen waardoor het volume van de ontlasting groter wordt. Dat stimuleert de darm om harder te gaan werken. Ook wordt de ontlasting zachter. Een medicijn met lactulose of macrogol werkt niet meteen. Pas na een paar dagen merkt u resultaat. U mag deze medicijnen ook gebruiken als u zwanger bent of borstvoeding geeft. Ook ouderen met obstipatie raden we een medicijn met lactulose aan.
  • Bisacodyl in tablet of zetpil. Deze stof prikkelt de darmwand. Daardoor komt er meer vocht in de darm, waardoor de darm harder gaat werken. Bisacodyl in tabletvorm werkt binnen 5 tot 10 uur. De zetpil werkt sneller; binnen 15-60 minuten. Omdat dit medicijn de darmwand prikkelt, kan het soms darmkrampen veroorzaken. U mag een medicijn met bisacodyl niet langer dan 3 dagen achter elkaar gebruiken. Neemt u het langer, dan kan de darm eraan wennen en 'lui' worden. Met als gevolg dat u weer verstopping krijgt omdat de darm niet meer uit zichzelf werkt.

Bij langdurige verstopping
Psylliumvezels, sterculiagom of gezuiverde zemelen. Deze vezelproducten zwellen op in de darm, wat voor meer ontlasting zorgt. Dat prikkelt de darm om harder te gaan werken. Het is belangrijk om bij deze vezelproducten veel te drinken: 1,5 tot 2 liter per dag. Anders kan het middel gaan klonteren in de darm en dit kan verstopping of afsluiting van de darm veroorzaken.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij verstopping?

Laxeermiddelen
Laxeermiddelen worden ook wel laxantia genoemd. Ze zorgen ervoor, elk op hun eigen manier, dat de ontlasting zachter wordt gemaakt, waardoor het poepen makkelijker en minder pijnlijk wordt. Ze worden onderverdeeld aan de hand van de werking van het medicijn:

Vochtaantrekkende laxeermiddelen
Vochtaantrekkende laxeermiddelen worden slecht in het lichaam opgenomen. Ze blijven in de darmen aanwezig en trekken hier water aan. Hierdoor wordt de ontlasting zachter en wordt de darmbeweging van het laatste gedeelte van de dikke darm (colon) bevorderd. Voorbeelden zijn lactitol, lactulose, macrogol met elektrolyten, magnesiumoxide en natriumsulfaat om in te nemen.

Zwelmiddelen of volumevergrotende middelen
Zwelmiddelen of volumevergrotende middelen mengen zich met de darminhoud, nemen water op en maken de ontlasting zacht. Door het grotere volume van de ontlasting wordt de darm geprikkeld en neemt de darmbeweging darm toe. Voorbeelden zijn de vezelproducten psylliumzaad, sterculiagom en zemelen.

Contactlaxantia
Contactlaxantia prikkelen het darmslijmvlies en beïnvloeden opname van water en zouten uit de darmen. Hierdoor neemt de hoeveelheid vocht in de darm toe en wordt de ontlasting zachter. Ook stimuleert het de darmbeweging. Voorbeelden zijn bisacodyl, picozwavelzuur, senna en sennosiden.

Glijmiddelen in een klysma
Glijmiddelen in een klysma hebben een zachtmakende werking op de poep. Voorbeelden zijn natriumfosfaat, natriumdocusaat en natriumlaurylsulfo-acetaat.

Distigmine
Distigmine wordt gebruikt bij een verslapte darm is, zoals bij overmatig laxeermiddelengebruik of na een operatie. Het versterkt de spieren in de darmwand. Hierdoor kan de darm beter werken en komt de ontlasting weer op gang.

Prucalopride
Prucalopride wordt gebruikt bij langdurige verstopping, bij vrouwen bij wie aanpassen van de voeding en laxeermiddelen niet hebben geholpen. Prucalopride werkt in op de darmwand, waardoor deze sneller gaat bewegen.

Laatst bijgewerkt KNMP: 29-09-2015

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.