denosumab

naar medicijnen

denosumab

Belangrijk om te weten over denosumab

  • Denosumab remt de afbraak van botten en maakt ze steviger.
  • Bij botontkalking (osteoporose) en bij kanker als de botten door het gezwel of door uitzaaiingen broos worden en eerder kunnen breken.
  • Als u dit medicijn gebruikt, heeft u minder kans op botbreuken. Bij osteoporose moet u het minstens 5 jaar gebruiken om de botten stevig genoeg te maken. Bij kanker hangt het van uw ziekte af hoelang u dit moet gebruiken.
  • De Prolia-injectie kunt u eventueel zelf toedienen, eenmaal in de 6 maanden.
    De Xgeva-injectie wordt door een arts of verpleegkundige toegediend, eenmaal in de 4 weken.
  • Mogelijke bijwerkingen: infecties, zoals blaasontsteking of bronchitis, verstopping, staar (cataract), huiduitslag en pijn of een doof gevoel in de benen. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts.
  • Xgeva-injecties zijn sterker werkzaam. Daarbij kunt u ook last krijgen van kortademigheid en diarree.
  • Niet gebruiken als u zwanger bent.

Wat doet denosumab en waarbij gebruik ik het?

Denosumab remt de botafbraak en versterkt de botten.

Artsen schrijven het voor bij botontkalking (osteoporose) en bij sommige vormen van kanker waarbij botverlies optreedt of een verhoogde risico op botbreuken bestaat.

Botontkalking

  • Voor de botten

Verschijnselen
Bij botontkalking (osteoporose) worden de botten brozer. Ze breken eerder en de wervels van de ruggengraat zakken in. U merkt zelf niet dat u botontkalking heeft. De arts kan met een botdichtheidsonderzoek bekijken hoe stevig de botten zijn.

Oorzaken
Botontkalking ontstaat doordat de botten te weinig calcium (kalk) opnemen. Er hoort een voortdurend evenwicht te zijn tussen aanmaak en afbraak van botten. Bij botontkalking (osteoporose) is de afbraak sterker dan de aanmaak.

Wanneer kan botontkalking ontstaan?
Botontkalking kan ontstaan onder verschillende omstandigheden. De belangrijkste zijn de volgende.

  • Oudere leeftijd. Vanaf ongeveer 45-jarige leeftijd is de aanmaak van botten minder dan de afbraak. Dit is het geval bij zowel mannen als vrouwen, maar mannen hebben over het algemeen sterkere botten dan vrouwen, waardoor ze minder snel last hebben van botontkalking.
  • De overgang bij vrouwen. Het lichaam maakt dan minder oestrogenen aan. Oestrogenen zijn vrouwelijke geslachtshormonen die ook zorgen voor een evenwicht tussen de aanmaak en de afbraak van botweefsel. Hoe minder oestrogenen, hoe zwakker de botten.
  • Verwijdering van de eierstokken bij vrouwen, aangezien de eierstokken oestrogenen aanmaken, die meehelpen bij de botopbouw.
  • Gebruik van veel bijnierschorshormonen (corticosteroïden), zoals prednison, gedurende langere tijd of bepaalde medicijnen die gebruikt worden bij borstkanker en prostaatkanker. Deze hebben botontkalking als bijwerking.
  • Te weinig beweging. Beweging stimuleert de botopbouw.
  • Te weinig vitamine D. Vitamine D zorgt dat de botten calcium opnemen. Het wordt onder invloed van zonlicht in de huid gemaakt. Als u weinig in de buitenlucht komt, heeft u kans op te weinig vitamine D.

Werking
Denosumab bindt zich aan de cellen in het bot die de botafbraak verzorgen. Hierdoor worden ze geremd en wordt het bot minder afgebroken. De botten worden hierdoor steviger. Hierdoor heeft u minder kans op botbreuken.  

Artsen schrijven in eerste instantie medicijnen van het type bisfosfonaat voor, zoals alendroninezuur of risedroninezuur, samen met calcium (kalk) en vitamine D om botontkalking te behandelen. Als deze eerste keuze middelen niet voldoende helpen om botbreuken te voorkomen, en er ontstaat een nieuwe botbreuk, dan kan de arts denosumab, samen met calcium en vitamine D, voorschrijven. Het is een injectie die eenmaal in de 6 maanden wordt toegediend.

Lees meer over botontkalking

Kanker

  • Tegen kanker

Dit medicijn wordt gebruik bij bepaalde vormen van kanker, als daarbij botverlies optreedt of een verhoogde kans op botbreuken bestaat.

Prostaatkanker
Bij de behandeling van prostaatkanker zal men vaak de lichaamseigen aanmaak van het mannelijke geslachtshormoon (testosteron) remmen. Testosteron laat een gezwel namelijk groeien, dus het remmen daarvan helpt om kanker tot staan te brengen.

Testosteron heeft een gunstig effect op de botten. Als het wordt geremd verdwijnt dit. Hierdoor ontstaat sneller botontkalking (osteoporose) en kunnen eerder botbreuken ontstaan.

Meestal schrijven artsen bisfosfonaten voor tegen deze botontkalking. Als deze onvoldoende helpen kan de arts denosumab voorschrijven. Het is een injectie die eenmaal in de 6 maanden wordt toegediend.

Kanker met uitzaaiingen naar de botten
Ook uitzaaiingen van bijvoorbeeld borstkanker kunnen zich in de botten nestelen en het botweefsel aantasten. De botten worden brozer, breken eerder en de ruggenwervels zakken in.

Om de botten te verstevigen en de kans op botbreuken te verminderen, kan de arts medicijnen voorschrijven, zoals bisfosfonaten. Als deze onvoldoende werken of niet gebruikt kunnen worden kan de arts denosumab in hoge dosering voorschrijven. Deze injectie wordt eenmaal in de 4 weken toegediend.

Werking
Denosumab bindt zich aan de cellen in het bot die de botafbraak verzorgen. Hierdoor worden ze geremd en wordt het bot minder afgebroken. De botten worden hierdoor steviger. Hierdoor heeft u minder kans op botbreuken.  
 

Lees meer over kanker

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Gebruik bij botontkalking bij vrouwen en bij mannen met prostaatkanker (lage dosering, zoals Prolia®)

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Pijn in armen of benen. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Infecties van de urinewegen of de luchtwegen. Zeer zelden oorinfecties. Raadpleeg uw arts bij buikpijn, pijn bij het plassen, vaak moeten plassen, hoesten, benauwdheid of oorpijn.
  • Maagdarmklachten, zoals verstopping. Gebruik vezelrijke voeding en drink minstens 1.5 liter vocht per dag. Blijft u verstopping houden, raadpleeg dan uw arts. Zeer zelden ontsteking van uitstulpingen van de darmwand (diverticulitis). Raadpleeg uw arts bij buikpijn, braken, een opgezette buik of koorts.
  • Tintelingen of een doof gevoel in de benen (ischias). Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
  • Wazig zien. Dit kan komen door vertroebeling van de ooglens (staar). Waarschuw uw arts, als u dit merkt.
  • Huiduitslag, zeer zelden jeuk, een rode of droge huid of een ernstige huidinfectie (cellulitis). Waarschuw uw arts, als u last krijgt van een gezwollen rode plek, meestal op het onderbeen, die heet en gevoelig aanvoelt.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Te weinig calcium in het bloed. Dit komt vaker voor bij mensen met een verminderde nierwerking. U kunt dit voorkomen door voldoende calcium (kalk) en vitamine D te gebruiken tijdens de behandeling. U merkt deze bijwerking aan tintelingen in lippen, tong, vingers of voeten, verwardheid, spierpijn, spierkramp of stijve spieren, epileptische aanvallen en hartkloppingen. Waarschuw uw arts als u dit merkt.
    Artsen zullen u voor gebruik controleren op de hoeveelheid calcium in uw bloed. Meestal zal u ook calcium en vitamine D erbij moeten gebruiken.
  • Aanhoudende pijn in de kaak, door beschadiging van de kaakbotten. Hierdoor kunnen tanden en kiezen eerder uitvallen. Voor u denosumab gaat gebruiken, moet uw gebit goed worden gecontroleerd. Tijdens het gebruik van denosumab mag u geen tandheelkundige ingrepen te ondergaan, behalve als strikt noodzakelijk. Ook als u al gestopt bent met denosumab kan botbeschadiging van de kaak optreden.
    Poets en flos uw tanden en ga regelmatig voor controle naar de tandarts. Waarschuw meteen uw (tand)arts als u last krijgt van uw mond of gebit, zoals loszittende tanden of kiezen en pijn of zwelling.
  • Nieuwe of ongewone pijn in de dij, heup of lies. Raadpleeg meteen uw arts als u hier last van heeft. U kunt een kleine breuk of scheurtje in het heupbot hebben door dit medicijn, dit moet worden onderzocht. Vaak zal uw arts adviseren te stoppen met dit medicijn in afwachting van de uitslag van het onderzoek.
  • Oorpijn, oorontsteking of loopoor. Als u hier last van heeft raadpleeg dan uw arts. Het kan namelijk wijzen op een beschadiging van het botweefsel van het oor. De kans hierop neemt toe als u dit medicijn langdurig gebruikt.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, jeuk of galbulten. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht, tong of lippen. Ga dan onmiddellijk naar een arts. In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor denosumab. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Gebruik bij kanker met uitzaaiingen naar de botten (hoge dosering, zoals Xgeva®)

De bijwerkingen zoals hierboven genoemd kunnen vaker voorkomen. Bovendien zijn er extra bijwerkingen gemeld.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Kortademigheid.
  • Diarree.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Te weinig fosfaat in het bloed. U merkt dit aan spierzwakte. Raadpleeg uw arts als u dit merkt.
  • Zweten.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Hoe?

Prolia
De injectie kunt u zelf toedienen of door een arts of verpleegkundige laten toedienen. De beste plaats voor de injectie is de bovenkant van uw dijen of uw buik. In de verpakking zit een sticker, die u kunt gebruiken om uzelf eraan te herinneren wanneer het weer tijd is voor de volgende injectie.

Gebruik de injectie alleen als de vloeistof helder is. De injectie moet in de koelkast worden bewaard. Voor gebruik moet u de injectie op kamertemperatuur laten komen.

Xgeva
De arts of verpleegkundige zal de injectie toedienen. De beste plaats voor de injectie is uw dij, buik of bovenarm.

Wanneer?
Prolia: eenmaal in de 6 maanden
Xgeva: eenmaal in de 4 weken

Hoe lang?
De arts zal elke 5 jaar bepalen of voortzetten van de behandeling nog steeds zinvol is.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Dien de injectie zo snel mogelijk toe en verschuif de volgende dosis.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

alles eten, autorijden en alcohol drinken?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik denosumab gebruiken met andere medicijnen?

Van dit medicijn zijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als zwanger bent of u binnenkort wilt worden. In theorie kan dit medicijn het calciumgehalte bij het ongeboren kind verstoren. Dit effect kan nog lang na toedienen van de injectie voortduren. Overleg met uw arts voor u met dit medicijn begint.

Gebruikt u dit medicijn al en heeft u een kinderwens? Overleg dan ook met uw arts. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn.

Borstvoeding
Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft of stop de borstvoeding. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby.

Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander middel voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt op elk moment in één keer met het gebruik van dit medicijn stoppen. Voor een goede bescherming van uw botten is het meestal nodig dat u jarenlang een medicijn tegen botontkalking gebruikt. Overleg met uw arts, als u wilt stoppen met dit medicijn.

Onder welke namen is denosumab verkrijgbaar?

De werkzame stof denosumab zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Denosumab is sinds 2010 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in injectie onder de merknamen Prolia en Xgeva.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 14-11-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

19 oktober 2017

's-middags spuit toegediend gekregen in bovenarm. Vanaf de volgende ochtend hevige pijn in onderrug en beide knieën, alsook in nek. De volgende dag nog ste...

15 oktober 2017

De 2 eerste Prolia inspuitingen waren geen probleem, na de derde zeer hevige gewrichtspijnen aan hals duimen en voeten, krampen in benen en voeten ‘s nacht...

4 oktober 2017

Na eerste spuit, constante zeurende pijn in onderrug, vooral na lang zitten, nu na 3de spuit, verband gelegd met bijwerkingen van prolia. Sedert kort ook z...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.