naar medicijnen

Belangrijk om te weten over glucagon

  • Glucagon wordt in de alvleesklier (pancreas) gemaakt. Het verhoogt de hoeveelheid glucose in het bloed.
  • Bij diabetes mellitus (suikerziekte), om een te laag glucose ('hypo') te behandelen. De injectie wordt gebruikt als (druiven)suiker, limonade of een boterham niet voldoende helpt of als de patiënt al zo suf is dat deze niets meer kan eten of drinken.
  • Meestal merkt u binnen 10 minuten verbetering: minder sufheid, hongergevoel, bleekheid, beven, zweten, wazig zien, verwardheid, vermoeidheid en hoofdpijn.
  • De apotheek zal u uitleggen hoe de injectie gebruikt moet worden. U heeft hem snel nodig als u het bewustzijn dreigt te verliezen. Laat een huisgenoot het ook leren.
  • De belangrijkste bijwerking is misselijkheid. Dit trekt vanzelf binnen enkele uren weg.
  • Bent u diabetespatiënt? Wees dan altijd bedacht op een hypo. Neem dus altijd wat druivensuiker mee. Als u niet meer aanspreekbaar bent: zorg dat een ander glucagon kan spuiten en een arts bellen.

Wat doet glucagon en waarbij gebruik ik het?

Glucagon verhoogt het bloedglucose.

Artsen schrijven glucagon voor om te injecteren bij een te laag bloedglucose ('hypo') bij mensen met diabetes mellitus (suikerziekte).
De injectie met glucagon kan worden gegeven als u niet meer in staat bent de hypo op te heffen door iets te eten of te drinken.

Artsen gebruiken glucagon ook in het ziekenhuis om de darmbewegingen te onderdrukken. Bijvoorbeeld bij een onderzoek aan de darmen. En verder bij onderzoek naar de werking van de alvleesklier.

Deze tekst gaat alleen over het gebruik van glucagon bij een hypo door diabetes mellitus.

Diabetes mellitus

  • Bij diabetes

Bij diabetes mellitus (suikerziekte) is er te veel glucose in het bloed. Dat komt omdat de alvleesklier te weinig of geen insuline aanmaakt, of omdat de spieren of de lever ongevoelig zijn voor de werking van insuline. Het hormoon insuline is nodig voor de cellen om glucose uit voedsel (koolhydraten, suikers) als energiebron te gebruiken. Insuline zorgt er voor dat de cellen glucose opnemen en dat een te veel aan glucose in de lever en spieren wordt opgeslagen (als voorraad).

De behandeling van diabetes is erop gericht om de hoeveelheid glucose in het bloed te verlagen. Hierdoor verdwijnen de klachten, zoals dorst en moeheid. Door de behandeling is de kans kleiner dat op den duur hart- en bloedvaten, zenuwen, nieren en ogen beschadigd worden. Maar een te laag bloedglucose is ook niet goed. Dan kan een hypoglykemie (hypo) ontstaan. Een hypo moet snel worden behandeld omdat u anders bewusteloos kunt raken.

Verschijnselen hypo
Een hypo is te herkennen aan hongergevoel, bleekheid, beven en zweten, wazig zien, verwardheid, vermoeidheid, hoofdpijn en uiteindelijk bewusteloosheid. U kunt uw eigen bloedglucose meten met een bloedglucosemeter. Als de bloedglucosewaarde lager is dan 3 mmol per liter, is er sprake van een hypo.

Oorzaken
Een hypo kan ontstaan als u te weinig koolhydraten hebt gegeten, of als u meer glucose heeft verbruikt, bijvoorbeeld met sporten. Een hypo kan ook ontstaan als bijwerking van de medicijnen tegen diabetes. Bijvoorbeeld als u meer insuline heeft gespoten dan u op dat moment nodig heeft. Ook sommige tabletten tegen diabetes kunnen een hypo veroorzaken.

Behandeling van een hypo
U kunt de verschijnselen van een hypo opheffen door iets te eten of te drinken, bij voorkeur druivensuiker (dextrose, 6 tabletten), of eventueel suikerklontjes ( 4 tot 6), een lepel honing, extra zoete limonade of een sportdrank. Houd daarom altijd een van deze voedingsmiddelen bij de hand. Kunstmatige zoetstoffen hebben geen effect, dus neem bij een hypo geen 'light' drankje. Daarna moet u een boterham eten met zoet beleg. Dit zorgt ervoor dat het bloedglucose op peil blijft nadat de druivensuiker zijn werk heeft gedaan.
Zeer zelden kan 's nachts een ‘hypo’ ontstaan. Zorg er daarom altijd voor dat u wat suiker bij de hand heeft als u in bed ligt, bijvoorbeeld druivensuikertabletten op uw nachtkastje.

Als u al suf wordt en het bewustzijn dreigt te verliezen, kunt u niet meer eten of drinken.  In dat geval kan de hypo worden opgeheven als iemand u glucagon injecteert.

Effect
Glucagon zorgt dat de hoeveelheid glucose in het bloed toeneemt. Hierdoor verdwijnen de verschijnselen van een hypo.  De werking begint binnen 10 minuten. Binnen 20 minuten moet u weer volledig bij bewustzijn zijn. Na 1 tot 2 uur is de bloedglucose meestal weer normaal.

Lees meer over diabetes mellitus

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Misselijkheid en zeer zelden braken of buikpijn. Deze bijwerkingen gaan binnen een paar uur over.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dat aan roodheid, huiduitslag en jeuk. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid, overmatig zweten, snelle hartslag, een opgezwollen gezicht of flauwvallen. Dan moet u onmiddellijk naar een arts of naar de Eerste-hulpdienst. In deze gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor glucagon. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Meestal kunt u bij een hypo niet meer zelf glucagon toedienen. U zult iemand uit uw omgeving moeten vragen om u te injecteren als u een hypo heeft. Laat daarom mensen in uw omgeving zien hoe zij moeten inspuiten, zodat zij u kunnen helpen als u zelf buiten bewustzijn bent.

Vraag hen ook altijd zo snel mogelijk een arts te waarschuwen als u buiten bewustzijn raakt. Als 10 minuten na de injectie nog geen effect merkbaar is, zal een arts glucose per injectie of infuus moeten toedienen.

Gebruiksaanwijzing

  • Een GlucaGen-verpakking bevat een flesje met glucagonpoeder en een flesje of spuitje met water. Heeft u een verpakking met een flesje met water en een losse injectiespuit? U moet dan eerst het water uit het flesje opzuigen in de injectiespuit.
  • Verwijder de plastic dop van het flesje met poeder.
  • Prik de naald van de spuit door het rubberen dopje van het flesje met poeder en spuit het water in het flesje. Laat de spuit in het flesje zitten.
  • Zwenk het flesje enkele malen om, totdat het poeder is opgelost en de oplossing helder is. Haal de naald daarbij NIET uit het flesje.
  • Controleer of de zuiger van de spuit helemaal is ingedrukt.
  • Houd het flesje op zijn kop. Zuig daarna de vloeistof weer in de spuit door de zuiger naar beneden te trekken. Pas op dat u niet de zuiger uit de spuit trekt.
  • Houd de spuit met de naald naar boven. Druk de luchtbel die bovenin zit uit de spuit. Soms moet u even tikken tegen de spuit om de luchtbelletjes boven in de spuit te verzamelen.
  • Spuit de vloeistof in. Dat kan in een spier of onder de huid. Bijvoorbeeld in het bovenbeen, maar het kan ook in de bil, buik of bovenarm.
  • Leg de bewusteloze persoon op zijn of haar zij omdat deze zo het makkelijkst kan ademhalen.
  • Zodra de persoon bij bewustzijn komt moet hij of zij glucose innemen (bij voorkeur in de vorm van druivensuiker (6 tabletten 'Dextro') of een groot glas aangelengde limonadesiroop. Als er geen glucose of limonadesiroop voorhanden is, kunt u ook uitwijken naar bijvoorbeeld vijf suikerklontjes, een eetlepel suiker opgelost in water, een paar biscuitjes, een snee brood of een groot glas vruchtensap.

Geef NOOIT voedsel of drank aan een bewusteloos persoon: het kan per ongeluk in de luchtpijp komen en zo verstikking of longontsteking veroorzaken!

Bewaar GlucaGen in een koelkast. Controleer regelmatig de uiterste gebruiksdatum, zodat u altijd een bruikbare spuit in huis heeft.

Wanneer?
Het is belangrijk bij een hypo snel te handelen. Glucagon moet worden toegediend als de persoon met de hypo geen suiker of ander voedsel meer tot zich kan nemen of als verwacht wordt dat het effect hiervan te lang op zich zal laten wachten.

Mag ik glucagon gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend, als het wordt gebruikt bij een hypo.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
U kunt dit medicijn veilig gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Het is niet schadelijk voor het kind.

Borstvoeding
Na gebruik van dit medicijn mag u tijdelijk GEEN borstvoeding geven. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Overleg hierover met uw arts.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Onder welke namen is glucagon verkrijgbaar?

De werkzame stof glucagon zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Glucagon is sinds 1965 in Nederland op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in injecties onder de merknaam GlucaGen.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 07-12-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

Geen ervaringen gevonden.

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.