Zyvoxid

Werkzame stof: linezolid

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof linezolid.

naar medicijnen

linezolid

Belangrijk om te weten over linezolid

  • Linezolid remt de groei van bacteriën (antibioticum). Werkt binnen een paar dagen.
  • Bij infecties van longen (zoals tuberculose) en huid.
  • Neem de tabletten in met een half glas water.
    Krijgt u het per infuus? Dan maakt de verpleegkundige of arts dit klaar.
  • U kunt last krijgen van misselijkheid braken en diarree. Krijgt u ernstige diarree met zware buikkrampen? Raadpleeg dan uw arts.
  • Overige bijwerkingen: hoofdpijn, huiduitslag en een metaalachtige smaak. Verder: schimmel- of gistinfecties in de mond of vagina. Raadpleeg uw arts als u een wit beslag heeft in uw mond of jeuk en witte vloed in de vagina of aan de schaamlippen.
  • Uw bloeddruk kan stijgen door voeding die veel van het aminozuur 'tyramine' bevat. Bijvoorbeeld door oude gerijpte kaas, camembert, brie of zware bieren. Overleg hierover met uw arts. Twijfelt u over wat u wel of niet kunt eten? Raadpleeg dan een diëtist.
  • De kuur duurt meestal 10 tot 14 dagen. Maak de hele kuur af. Ook als de infectie over lijkt, want misschien zijn er nog bacteriën over.

Wat doet linezolid en waarbij gebruik ik het?

Linezolid is een antibioticum. Het remt de groei van veel soorten bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals longontsteking, tuberculose en huidinfecties.

Infecties met bacteriën

  • Bij een infectie

Werking
Linezolid remt de groei van bepaalde soorten bacteriën. Het wordt gebruikt bij:

  • ernstige infecties van longen, huid of bindweefsel, als mensen allergisch zijn voor andere antibiotica, zoals penicillines;
  • infecties van longen, huid of bindweefsel met bacteriën die ongevoelig zijn voor andere antibiotica, zoals de MRSA-bacterie. Deze bacterie komt vooral voor in ziekenhuizen in het buitenland en is voor veel antibiotica ongevoelig. Linezolid helpt dan vaak nog wel.

Effect
De tabletten beginnen na ongeveer 2 uur te werken; het infuus werkt meteen. Eén dosis werkt ongeveer 12 uur. Na een paar dagen merkt u dat de klachten van de infectie afnemen.

Lees meer over infecties met bacteriën

Longontsteking

Verschijnselen
Een longontsteking is een infectie van het longweefsel. U voelt zich flink ziek, heeft koorts en moet vaak hoesten. Ook kunt u slijm ophoesten. Het ademen kan pijnlijk zijn en u bent vaak benauwd.

Behandeling
Een longontsteking wordt meestal behandeld met penicillines, doxycycline of azitromycine.

Linezolid wordt alleen gebruikt als de eerste-keuze antibiotica niet goed werken. Bijvoorbeeld omdat de bacterie ongevoelig is voor deze antibiotica, zoals bij infecties met de MRSA-bacterie. Deze bacterie kunt u in een ziekenhuis in het buitenland oplopen. De MRSA-bacterie is ongevoelig voor veel antibiotica, maar kan nog wel worden bestreden met linezolid.

Linezolid is een ‘reserve’-antibioticum. Dat betekent dat artsen het zo min mogelijk voorschrijven, om te voorkomen dat bacteriën er ongevoelig voor worden. Dan kan het werkzaam blijven bij zeer ernstige infecties, zoals met de MRSA-bacterie.

Effect
De tablet begint ongeveer 2 uur na inname te werken; het infuus werkt meteen. Eén dosis werkt ongeveer 12 uur. Na een paar dagen merkt u dat de klachten van de infectie afnemen.

Lees meer over longontsteking

Tuberculose

Tuberculose is een infectie met de tuberkelbacterie. Iemand die ‘open` tbc heeft, kan door hoesten, niezen of spreken de bacterie in de lucht verspreiden. Door inademen van deze lucht kan men besmet worden.

Verschijnselen
Als u voldoende afweer heeft, kunt u een lichte longontsteking krijgen. Deze geneest meestal binnen enkele weken. Vaak verloopt de infectie zo licht, dat u deze niet eens opmerkt. De bacterie kan echter wel aanwezig blijven en soms jaren later weer de kop opsteken.

Als uw weerstand onvoldoende is, kunnen de longen ontstoken blijven. Soms in een 'gesloten' (niet besmettelijke) vorm, soms in een open wond, de 'open' (besmettelijke) tbc. Via de lymfe en het bloed kan de ontsteking zich uitbreiden naar andere plaatsen in het lichaam, bijvoorbeeld de klieren, botten en hersenvliezen.

Behandeling
Als u ('gesloten of 'open') longtuberculose heeft, moet u gedurende minstens 6 maanden een combinatie van antibiotica gebruiken. Als de tuberculose ook in andere organen zit, of als u een verminderde weerstand heeft, kan de kuur een jaar of langer duren. Deze lange kuur is nodig om alle achtergebleven bacteriën te bestrijden.

Meestal schrijft de arts een combinatie van antibiotica voor bij tbc. Bijvoorbeeld rifampicine, isoniazide, ethambutol en pyrazinamide. Als deze combinatie onvoldoende effectief is, kan de arts linezolid voorschrijven.

Lees meer over tuberculose

Huidinfectie

  • Bij een infectie

Door beschadiging van de huid, zoals bij eczeem en bij wonden, kunnen bacteriën de huid binnendringen en een ontsteking veroorzaken. Vooral mensen met diabetes hebben veel kans op dergelijke infecties, bijvoorbeeld aan de voeten. Ook mensen met een verminderde doorbloeding van de benen hebben vaker infecties aan hun onderbenen. Verder hebben mensen met een verminderde weerstand of mensen die afweeronderdrukkende medicijnen moeten gebruiken sneller een huidinfectie.

Bij een huidinfectie wordt de huid rood, warm, gezwollen en pijnlijk. Ook ontstaat pus en zijn er soms blaasjes op de huid.
Als ook het onderliggende bindweefsel mee gaat doen, noemen we het wondroos. Soms krijgt u koorts en voelt u zich ziek. Vooral mensen met diabetes of hartfalen kunnen ernstig ziek worden van een huidinfectie.

Behandeling
Bij licht geïnfecteerde schaaf-­ of snijwonden en blaren is een antibioticum meestal niet nodig. Het is voldoende de aangedane huid goed te wassen en te ontsmetten. Het lichaam zorgt dan zelf voor het opruimen van de bacterie en het helen van de wond.

Als de infectie dieper ligt of erg uitgebreid is en er bovendien sprake is van koorts, kan de arts kiezen voor een antibioticum om in te nemen, bijvoorbeeld een penicilline, claritromycine of azitromycine. Als deze niet gebruikt kunnen worden of niet helpen, kan de arts linezolid voorschrijven. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een huidinfectie met de MRSA-bacterie. Deze bacterie kan men in een ziekenhuis in het buitenland oplopen. De MRSA-bacterie is ongevoelig voor veel normale antibiotica, maar kan nog wel worden bestreden met bijvoorbeeld linezolid.

Lees meer over huidinfectie

Wondroos

Wondroos wordt ook wel belroos of erysipelas genoemd. Het is een plotseling opkomende ontsteking diep in de huid, veroorzaakt door een bacterie.

Verschijnselen
De ontsteking zit vaak in en rond een zwakke plek in de huid, zoals een wond, een doorligplek of een insectenbeet.

De ontstoken plek is rood, dik, warm en pijnlijk. Bovendien kunt u zich flink ziek voelen, met koorts, koude rillingen, misselijkheid en hoofdpijn.

Behandeling
De bacterie die wondroos veroorzaakt, kan worden bestreden met een antibioticum, bijvoorbeeld een penicilline, claritromycine of azitromycine. Wanneer deze onvoldoende werken of niet gebruikt kunnen worden, kan uw arts een ander antibioticum voorschrijven, zoals linezolid.

 

Lees meer over wondroos

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, diarree of verstopping. Zeer zelden maagpijn, brandend maagzuur en oprispingen. Diarree gaat meestal binnen enkele dagen over. In zeldzame gevallen ontstaat een ernstige diarree. Neem contact op met uw arts als u meermalen per dag waterdunne ontlasting heeft en daarbij moet overgeven en koorts heeft.
  • Ontstoken slijmvliezen van mond en mondhoeken, keelholte, vagina of anus. Het betreft meestal een candida-infectie (schimmel) van de slijmvliezen. Dit ontstaat doordat het normale evenwicht tussen schimmels en bacteriën is verstoord. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
    Zeer zelden andere klachten van de mond: ontstoken gezwollen tong, ontstoken tandvlees, droge mond, dorst, tandverkleuring en verkleuring van de tong. Heeft u hier veel last van? Raadpleeg dan uw arts.
  • Metaalachtige smaak.
  • Hoofdpijn.
  • Huidklachten, zoals jeuk en huiduitslag en zeer zelden roodheid, jeuk, schilfering en galbulten. Deze verschijnselen kunnen wijzen op overgevoeligheid, maar dat hoeft niet (zie Zeer zelden: overgevoeligheid).

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Bij het infuus: pijn rond de plaats van de naald. In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ontsteking van de ader op de plaats van het infuus. Waarschuw uw arts als u merkt dat de plaats rood en gezwollen wordt en warm aanvoelt.
  • Griepachtige verschijnselen, zoals koude rillingen, koorts, zweten en vermoeidheid.
  • Duizeligheid, slapeloosheid, oorsuizen.
  • Haaruitval. Dit verdwijnt weer als u stopt met dit medicijn.
  • Hoge bloeddruk. Deze bijwerking treedt vooral op als u ook voedsel of drank met veel van het aminozuur tyramine gebruikt. Tyramine zit vooral in oude gerijpte kaas, camembert, brie, biergist, marmite, witbier, zware bieren zoals Belgisch bier en tapbier, champagne en chiantiwijn. Kleine hoeveelheden van dit eten of drinken verhogen de bloeddruk nauwelijks. Overleg hierover met uw diëtist. Uw diëtist kunt u een compleet voedingsadvies geven.
  • Vaak moeten plassen.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U kunt dit merken aan huiduitslag, galbulten of jeuk. Raadpleeg dan uw arts.
    Ook kunt u duizelig of benauwd worden; u kunt ook flauwvallen. In zeer zeldzame gevallen krijgt u een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Ook komt voor een ernstige huidreactie met blaren op de huid en slijmvliezen. Waarschuw in al deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst.
    Als u overgevoelig bent, mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef dit daarom aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden, bij gebruik langer dan enkele weken

  • Minder rode of witte bloedcellen, en minder bloedplaatjes. Dit kunt u merken aan extreme vermoeidheid, bleke huid, onverklaarbare koorts, keelpijn of blaasjes in de mond en keel, plotselinge blauwe plekken of bloedneuzen. Waarschuw dan uw arts. Bij een behandeling van meer dan twee weken zal uw arts uw bloed wekelijks op deze bijwerking controleren.
  • Zenuwaandoeningen, vooral van de ogen. Raadpleeg uw arts meteen als u opeens minder scherp of wazig ziet, kleuren anders waarneemt, of wanneer gedeeltes van uw gezichtsveld wegvallen.
    Ook de huidzenuwen kunnen zijn verstoord, waardoor u minder voelt of juist kriebelingen en tintelingen heeft. Raadpleeg ook dan uw arts.
  • Hartkloppingen of een onregelmatige of snelle hartslag. Ook kunt u aanvallen van pijn op de borst krijgen. Waarschuw uw arts als u hier last van heeft.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Tabletten: innemen met een half glas water.
  • Infuus: uw arts of verpleegkundige zal het infuus aanbrengen in een ader. Het infuus duurt een half tot 2 uur.

Wanneer?
Tabletten: u mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Hoelang?
De kuurduur hangt af van het soort infectie en de ernst van de infectie. Normaal gesproken duurt een kuur 10 tot 14 dagen. Bij sommige infecties langer, bijvoorbeeld enkele maanden.
Houd er rekening mee dat u de kuur niet mag onderbreken en dat u hem helemaal moet afmaken. Ook al merkt u van de infectie vóór afloop van de kuur niets meer. Dit betekent namelijk niet dat alle bacteriën verdwenen zijn.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

  • Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in. Neem de volgende dosis een dag later op het gebruikelijke moment. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt.
  • Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: neem de vergeten dosis alsnog zo snel mogelijk in. Duurt het minder dan 4 uur voor u de volgende dosis moet innemen? Sla dan de vergeten dosis en hervat uw normale schema. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt.
  • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in. Duurt het minder dan 2 uur voor u de volgende dosis moet innemen? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden en alcohol drinken?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten?
U mag niet veel voedsel of drank met het aminozuur tyramine gebruiken. U kunt dan een te hoge bloeddruk krijgen. Tyramine zit in oude gerijpte kaas, camembert, brie, biergist, marmite, witbier, zware bieren zoals Belgisch bier en tapbier, champagne en chiantiwijn. Een kleine hoeveelheid hiervan kan geen kwaad. Overleg hierover met uw diëtist. Uw diëtist kan u een compleet voedingsadvies geven.

Mag ik linezolid gebruiken met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • De antistollingsmedicijnen acenocoumarol en fenprocoumon. Linezolid kan de bloedstolling ontregelen. Vertel de trombosedienst dat u linezolid gebruikt of heeft gebruikt.
  • Buiktyfusvaccin-capsules. Linezolid maakt het buiktyfusvaccin in de capsules onwerkzaam. Gebruik daarom beide middelen niet samen. Als tussen beide medicijnen minimaal 3 dagen zit, is er geen probleem.
    Wilt u capsules met buiktyfusvaccin gebruiken? Wacht dan minimaal 3 dagen na afloop van de kuur met linezolid. Of vraag uw arts om een injectie tegen buiktyfus. De wisselwerking treedt dan niet op.
    Heeft u minder dan 3 dagen geleden capsules met buiktyfus-vaccin gebruikt en moet u nu starten met linezolid? Neem dan contact op met uw arts.
  • Claritromycine, een antibioticum. Claritromycine versterkt de werking, maar ook de bijwerkingen van linezolid. Als u beide medicijnen gebruikt bij tuberculose, is er geen probleem. Uw arts controleert dan regelmatig op bijwerkingen van beide medicijnen.
    Als u het niet bij tuberculose gebruikt: gebruik deze medicijnen dan niet samen. Overleg met uw arts.
  • Bepaalde medicijnen tegen depressie, namelijk citalopram, duloxetine, escitalopram, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine, sertraline, venlafaxine en vortioxetine en het medicijn tegen te snelle zaadlozing dapoxetine.
    Deze medicijnen kunnen in combinatie met linezolid een ernstige bijwerking veroorzaken: het serotoninesyndroom. U merkt deze bijwerking aan trillen, beven, bewegingsdrang, spiertrekkingen, opgewondenheid, verwardheid, angst, koorts, zweten, versnelde hartslag en een verminderd bewustzijn. Overleg met uw arts als u deze combinatie krijgt voorgeschreven.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Er zijn niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker wat de risico's van dit medicijn zijn voor zwangere vrouwen en hun kind. Misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan bekend is dat het wel veilig is tijdens de zwangerschap.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Het is niet bekend of het in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby. Misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u stopt heeft u kans dat niet alle bacteriën verdwenen zijn. De infectie blijft dan bestaan of keert terug. Maak dus altijd de kuur af, volgens de aanwijzingen van uw arts.

Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Onder welke namen is linezolid verkrijgbaar?

De werkzame stof linezolid zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Linezolid is sinds 2000 internationaal op de markt. Het is op recept verkriijgbaar in tabletten en infuus onder de merknaam Zyvoxid en als het merkloze Linezolid.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 05-07-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

Geen ervaringen gevonden.

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.