liraglutide

naar medicijnen

liraglutide

Belangrijk om te weten over liraglutide

  • Liraglutide verlaagt het bloedglucose. Te veel glucose in het bloed maakt ziek en is schadelijk voor hart- en bloedvaten, ogen, nieren en zenuwen.
  • Bij diabetes mellitus (suikerziekte) en overgewicht.
  • Diabetesverschijnselen (dorst, vaak plassen en een droge mond) verdwijnen meestal binnen een paar dagen. Binnen enkele weken bent u minder moe.
  • U gebruikt liraglutide 1 keer per dag. U moet het injecteren in uw bovenbeen, buik of onderarm.
  • Gebruik liraglutide elke dag. Dan heeft u minder kans op schade door diabetes. Zoals wonden die slecht genezen, zenuwpijn, nierproblemen, hart- en vaatziekten en blindheid.
  • U heeft kans op te weinig glucose in het bloed (hypo). Dit merkt u aan honger, een wisselend humeur, verwardheid, hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, een bleek gezicht, wazig zien, beven, zweten en hartkloppingen. Eet of drink bij een hypo snel iets met (druiven)suiker.
  • Misselijkheid en diarree komen geregeld voor. Blijft u hier last van houden? Overleg dan met uw arts.
  • Andere bijwerkingen: irritatie op de injectieplaats, hoofdpijn, verkoudheid en vermoeidheid.

Wat doet liraglutide en waarbij gebruik ik het?

Liraglutide is een verlager van het bloedglucose. Het behoort tot de incretine-achtige stoffen. Deze zorgen ervoor dat de hoeveelheid insuline na een maaltijd beter op peil is en dat het lichaam minder glucose vrijzet.

Artsen schrijven het voor bij diabetes mellitus (suikerziekte) en overgewicht.

Diabetes mellitus

  • Bij diabetes

Liraglutide wordt gebruikt bij type-2-diabetes. Dit type diabetes werd vroeger ouderdomsdiabetes genoemd.

Verschijnselen
Bij diabetes bevindt zich te veel glucose in het bloed. Dit veroorzaakt dorst, een droge mond, veel plassen, wazig zien, moeheid, lusteloosheid en slecht genezende wonden. Verder is een te hoog bloedglucose schadelijk, voor de ogen, het hart, de nieren en de zenuwen.

Oorzaak
Hoe ontstaat dit teveel aan glucose? Na een maaltijd maakt het lichaam glucose uit koolhydraten, bijvoorbeeld uit suiker, brood en aardappels.

De glucose die zo in het bloed komt, kan worden gebruikt als brandstof, bijvoorbeeld door de hersenen. Ook slaan de lever en spieren glucose op als voorraad voor later.

Hiervoor hebben ze insuline nodig. Insuline wordt in de alvleesklier gemaakt.
Bij type-2-diabetes zijn de lever en spieren minder gevoelig voor insuline. Er is dan meer insuline van de alvleesklier nodig. Soms kan de alvleesklier niet zo veel insuline aanmaken. Het gevolg is dat niet alle glucose wordt opgeslagen en de hoeveelheid glucose in uw bloed stijgt.

Behandeling
Om de hoeveelheid glucose in uw bloed te verlagen, kunt u meer bewegen en minder calorierijk eten. Het lichaam wordt dan weer gevoeliger voor insuline. Hierdoor is er minder insuline nodig om de glucose uit uw bloed op te nemen. Als dit niet voldoende helpt, zal uw arts meestal een glucoseverlagend medicijn voorschrijven.

Meestal schrijft de arts eerst de glucoseverlager metformine voor. Als metformine onvoldoende werkt zal de arts er één of meerdere andere glucoseverlagers bij doen, zoals gliclazide. Als deze combinatie onvoldoende effect heeft en er sprake is van ernstig overgewicht, kan de arts er voor kiezen liraglutide voor te schrijven.

Werking
De darmwand maakt gedurende de dag bepaalde stoffen aan, de zogenaamde incretines. Incretines prikkelen de alvleesklier om meer insuline af te geven en remmen de lever om glucose in het bloed vrij te zetten. Het resultaat is dat de hoeveelheid glucose in het bloed daalt.

Liraglutide heeft een zelfde soort werking als deze incretines en kan er dus ook voor zorgen dat de hoeveelheid glucose in het bloed daalt.

Effect
Liraglutide werkt binnen enkele uren. De werking houdt ongeveer een dag  aan.

De verschijnselen van diabetes nemen geleidelijk af. Dorst, vaak plassen en een droge mond verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Vermoeidheidsklachten verminderen meestal binnen enkele weken. Behalve als uw vermoeidheid door iets anders komt dan door de diabetes.

Het is belangrijk dat u dit medicijn uw leven lang elke dag gebruikt. Op de lange termijn zult u dan minder kans hebben op oogschade, nierproblemen, slecht genezende wonden en zenuwpijn.

Verder is het belangrijk een gezonde levensstijl te houden: niet roken, voldoende bewegen en een gezond dieet.

Lees meer over diabetes mellitus

Overgewicht

Verschijnselen
Bij overgewicht (obesitas) gaat het om de verhouding tussen gewicht en lengte. Dit noemen we de Body Mass Index (BMI, ook wel de Quetelet-index genoemd). Uw BMI kunt u berekenen door uw gewicht in kg te delen door het kwadraat van uw lengte in meter.

Bijvoorbeeld: 72 (kg)/1.702 (m2) = 25. U kunt uw BMI ook hier berekenen.

Bij een BMI boven de 25 is sprake van overgewicht, boven de 30 van ernstig overgewicht. Bij overgewicht heeft u meer kans op schade aan uw gezondheid, zoals aandoeningen van hart en vaten. Door overgewicht te verminderen, verlaagt u de kans op dergelijke aandoeningen.

Behandeling
De beste manier om overgewicht tegen te gaan, is minder energierijk, dus minder calorieën, te eten en meer te bewegen. Heeft u erg veel overgewicht, dan kunt u daarbij liraglutide gebruiken.

Artsen schrijven liraglutide voor als uw BMI boven een bepaalde grens ligt. Namelijk 27 of hoger als u een aandoening heeft die door overgewicht kan verergeren, zoals hoge bloeddruk, verhoogd vetgehalte in het bloed of diabetes mellitus. 

Als u verder nergens last van heeft, schrijft de arts dit middel pas voor bij een BMI van 30 of hoger.

Werking
Liraglutide verhoogt het gevoel van verzadiging en zorgt ervoor dat u zich minder hongerig voelt.

Lees meer over overgewicht

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken en diarree. Deze bijwerking verdwijnt meestal als u gewend raakt aan het middel. Raadpleeg uw arts als u hier last van blijft houden. In zeldzame gevallen kunt u last van uitdroging krijgen, bijvoorbeeld als u vaak moet braken of veel last van diarree heeft. Het is belangrijk om voldoende te drinken, om uitdroging te voorkomen. U kunt uitdroging merken aan dorst, hoofdpijn, een droge mond, vermoeidheid, weinig plassen en zeer donkere urine. Als u last krijgt van deze verschijnselen, raadpleeg dan uw arts.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Verminderde eetlust, buikpijn, verstoorde spijsvertering, buikgriep, zuurbranden, winderigheid, verstopping en een opgezwollen buik. Neem contact op met uw arts als u hier te veel last van heeft.
  • Hoofdpijn, vermoeidheid en zich onwel voelen.
  • Roodheid en irritatie op de injectieplaats.
  • Verkoudheidsverschijnselen.
  • Wazig zien in het begin van de behandeling. Ook kan uw gezichtvermogen de eerste maanden veranderen. Dit komt doordat uw ogen aan de veranderingen in het bloedglucose moeten wennen. Wacht dus liefst nog een aantal weken met het aanmeten van een (nieuwe) leesbril.
  • Te laag bloedglucose (hypo). Dit ontstaat vaker bij combinatie met andere glucoseverlagers.
  • Droge mond. Als u last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Schildklieraandoeningen, zoals een te trage of te snelle werking van de schildklier. Overleg met uw arts als u last heeft van een te trage of te snelle schildklier. Mogelijk moeten uw schildklierwaarden extra worden gecontroleerd. Een te snelle schildklierwerking kunt u merken aan nervositeit, gewichtsverlies, diarree, warme of vochtige huid, overmatig transpireren, uitpuilende ogen, pijn in of achter de ogen, hartkloppingen en trillen. Een te traag werkende schildklier is te herkennen aan traagheid, vermoeidheid, gewichtstoename, depressiviteit, droge, koude en bleke huid, opgeblazen gezicht, haaruitval en veranderingen van de stem.
    Neem bij deze verschijnselen contact op met uw arts.
  • Ontsteking van de alvleesklier. Waarschuw uw arts bij zeer hevige aanhoudende buikpijn.
  • Overgevoeligheid. Dit uit zich in huiduitslag, galbulten en jeuk op de injectieplaats. Zeer zelden is sprake van een ernstige allergische reactie met zwelling van gezicht, lippen, tong en keel, waardoor benauwdheid kan ontstaan. Stop dan met het gebruik en bel meteen een arts. In de toekomst mag u dit soort middelen niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor liraglutide. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere soortgelijke middelen niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Dit medicijn moet u vlak onder de huid injecteren, in uw bovenbeen, buik of bovenarm. Meestal heeft u geleerd om uzelf te injecteren of doet een bekende of familielid dat.

Wanneer?
U gebruikt dit medicijn één keer per dag. Doe dit altijd rond hetzelfde tijdstip. Mogelijk denkt u er het beste aan als u het altijd bij het ontbijt gebruikt.

Hoe lang?
De duur van het gebruik hangt af van de klachten waarvoor u dit medicijn gebruikt. Als dit medicijn uw bloedglucose voldoende naar beneden brengt, moet u het waarschijnlijk uw leven lang gebruiken.

Bij overgewicht hoort u minstens 5 procent te zijn afgevallen binnen drie maanden nadat u met dit middel bent begonnen. Is dit niet het geval, dan werkt dit middel bij u onvoldoende en heeft verdere behandeling met dit medicijn geen zin.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit medicijn consequent te gebruiken. Mocht u toch een dosis vergeten zijn en duurt het nog meer dan twaalf uur voor u de volgende dosis normaal gebruikt? Gebruik de vergeten injectie dan alsnog. Duurt het nog minder dan twaalf uur? Sla de vergeten dosis dan over. Neem nooit een dubbele dosis.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Omdat u kans heeft op een hypo kan het gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen. U mag daarom alleen autorijden als u doorgaans een hypo goed voelt aankomen. U kunt hier dan op een goede manier op reageren. Overleg hierover met uw arts.

Let op: ook diabetes kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Hiervoor gelden bepaalde keuringseisen. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR. Op deze website kunt u ook de brochure 'Diabetes mellitus en het rijbewijs' vinden.

Mag u wel autorijden?
Houd dan rekening met de volgende adviezen:

  • Rijd alleen als u zich goed voelt.
  • Meet altijd voor u vertrekt uw bloedglucose.
  • Zorg dat u druivensuiker of suikerklontjes in de auto bij de hand heeft.
  • Heeft u tijdens het autorijden een (dreigende) hypo?
    - Zoek een veilige plek en breng de auto daar tot stilstand.
    - Eet wat druivensuiker of suikerklontjes.
    - Controleer uw bloedglucose en rijd pas verder als deze hoger is dan 6
    mmol/liter.

alcohol drinken?
Alcohol kan een 'hypo' veroorzaken en uw lichaam herstelt hier trager van. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. Als algemene richtlijn geldt niet meer dan twee glazen alcoholhoudende drank per dag. Drink de alcohol wel op een gevulde maag, anders is het effect op het bloedglucose te sterk.

alles eten?
Houd bij wat en hoeveel u eet. Bij diabetes is een goed gewicht erg belangrijk. Als u overgewicht heeft is het daarom aan te raden om af te vallen. Raadpleeg eventueel een diëtist.

Verder is het belangrijk dat u de koolhydraten in uw eten zo veel mogelijk over de dag verspreidt. Koolhydraten zitten vooral in voedingsmiddelen als brood, rijst, aardappelen, fris, koek, snoep en chips.

Mag ik liraglutide gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Als u zwanger bent of binnenkort wilt worden, zult u meestal (tijdelijk) over moeten stappen op een insuline. Overleg hierover met uw arts.

U moet tijdens uw zwangerschap onder strikte controle blijven. Grote schommelingen in uw bloedglucose kunnen schadelijk zijn voor u en voor de groei en ontwikkeling van uw kind. Neem daarom contact op met uw arts zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Meestal zult u moeten overstappen op insuline of een ander medicijn waarvan bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u stopt met dit medicijn, zal uw bloedglucose waarschijnlijk weer stijgen. Stop daarom alleen als uw arts dat adviseert, bijvoorbeeld omdat u overstapt op een andere glucoseverlager.

Bij ernstige ziekte en als u moet worden geopereerd, kan uw bloedglucose te sterk stijgen of te veel variëren. Dit medicijn voldoet dan niet. U moet dan tijdelijk overstappen op insuline. Overleg met uw arts wat u in dit specifieke geval moet doen.

Onder welke namen is liraglutide verkrijgbaar?

De werkzame stof liraglutide zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Liraglutide is sinds 2009 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in injecties onder de merknaam Victoza.

Liraglutide wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof, onder de merknaam Xultophy.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 15-02-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

31 augustus 2015

Let op er staat een fout in de inleiding. Er staat dat je moet injecteren in de buik, het bovenbeen of onderarm. Onderarm mag echter NOOIT. Verder in de te...

19 juni 2015

Helemaal niks afgevallen. Wel lagere bloedsuiker.

19 maart 2015

Twee jaar zonder problemen gebruikt, daarna deed het middel helemaal niets meer. Bloedsuikers stegen weer, kreeg ze niet meer onder controle en moest terug...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.