Primperan

Werkzame stof: metoclopramide

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof metoclopramide.

naar medicijnen

metoclopramide

Belangrijk om te weten over metoclopramide

  • Metoclopramide stimuleert de beweging van maag en darmen. Het zorgt ervoor dat voedsel sneller van de maag naar de darm gaat.
  • Bij misselijkheid en braken of om dit te voorkomen (bijvoorbeeld bij behandeling van kanker). Ook bij misselijkheid door migraine.
  • De tabletten en drank werken binnen een half tot 1 uur. De zetpillen werken langzamer.
  • De injectie in een spier werkt binnen een kwartier, injectie in een ader binnen 1 tot 3 minuten.
  • Kinderen hebben meer kans op ernstige bijwerkingen. Zij mogen metoclopramide alleen gebruiken onder toezicht van een arts, bijvoorbeeld bij misselijkheid vlak na een operatie.
  • U kunt slaperig of vermoeid worden en u zwak voelen. Rijd geen auto als u dit middel gebruikt.
  • In zeldzame gevallen ontstaan bewegingsstoornissen, vooral bij langdurig gebruik. Gebruik metoclopramide daarom niet langer dan 5 dagen.

Wat doet metoclopramide en waarbij gebruik ik het?

Metoclopramide stimuleert de bewegingen van de maag en het eerste deel van de darmen en versnelt de passage van voedsel van de maag naar de darmen.

Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken en migraine.

Misselijkheid en braken

Oorzaak
Misselijkheid en braken ontstaan doordat het braakcentrum in de hersenen wordt geprikkeld. De prikkels kunnen ergens vanuit de hersenen afkomstig zijn of van de maag en darmen.

Werking
Metoclopramide opent de doorgang van de maag naar de darmen en stimuleert de bewegingen van de maag en darmen. Hierdoor raakt de maag eerder leeg en komt het voedsel sneller in de darmen terecht. Omdat de maag leeg is, zullen misselijkheid en braakneigingen afnemen. Bovendien blokkeert metoclopramide de prikkeling van het braakcentrum. Ook hierdoor neemt misselijkheid en braakneiging af.

Behandeling
Artsen schrijven metoclopramide voor om misselijkheid en braken te voorkomen, als gevolg van chemotherapie bij kanker. Bij misselijkheid en braken na operaties.En bij hevige klachten van misselijkheid en braken tijdens de zwangerschap. Meestal is dit meclozine, maar soms wordt wel voor korte tijd metoclopramide voorgeschreven.

Bij ernstig braken als gevolg van chemotherapie helpt metoclopramide meestal niet voldoende. Andere, sterker werkzame middelen, zoals ondansetron (Zofran) en granisetron (Kytril) zijn in dergelijke gevallen effectiever.

Geef dit middel niet aan kinderen. Zij zijn extra gevoelig voor de bijwerkingen. Kinderen tussen 1 en 18 jaar mogen metoclopramide alleen onder toezicht van een arts in bepaalde gevallen gebruiken. Bijvoorbeeld bij ernstige misselijkheid en braken na een operatie. Kinderen jonger dan 1 jaar mogen dit middel helemaal niet gebruiken.

Effect
De tabletten en drank beginnen na 30 tot 60 minuten te werken. Zetpillen werken wat trager. Het effect houdt 6 tot 8 uur aan.

Bij een injectie in de spier (intramusculair) begint de werking na 10-15 minuten. Bij toediening in een ader (intraveneus) begint de werking na 1-3 minuten.

Lees meer over misselijkheid en braken

Migraine

Dit middel wordt ook bij migraine voorgeschreven, vaak in combinatie met een pijnstiller. Het gaat de misselijkheid bij een migraineaanval tegen, en verbetert bovendien de opname van de pijnstiller in het lichaam. De pijnstiller werkt daardoor effectiever.

Mocht u al braken, dan kunt u beter een zetpil met metoclopramide gebruiken.De tabletten en drank beginnen na vijftien tot dertig minuten te werken. Zetpillen werken wat trager. Het effect houdt zes tot acht uur aan.

Geef dit middel niet aan kinderen. Zij zijn extra gevoelig voor de bijwerkingen. Kinderen tussen 1 en 18 jaar mogen metoclopramide alleen onder toezicht van een arts in bepaalde gevallen gebruiken. Bijvoorbeeld bij ernstige misselijkheid en braken na een operatie. Kinderen jonger dan 1 jaar mogen dit middel helemaal niet gebruiken.

Lees meer over migraine

Voortdurende hik

Oorzaak
Bij de hik trekt het middenrif (een spier tussen buik en longen) vanzelf samen. Het kan ontstaan door te snel eten of drinken, niet goed kauwen of door koolzuurhoudende dranken.

Ook alcohol kan de hik veroorzaken. De zenuwen in de keel en het middenrif worden hierdoor geprikkeld en het middenrif gaat samentrekken (krampen).

Soms hebben mensen met een aandoening van de longvliezen of de maag vaak de hik.

Meestal is de hik onschuldig, het gaat in het algemeen na korte tijd weer over. Een enkele keer houdt de hik echter verschillende dagen of langer aan. Dit kan leiden tot pijn in de borst en tot uitputting.

Behandeling
Rustig eten en drinken is de beste manier om hikaanvallen te voorkomen. Bij lang aanhoudende hik helpt metoclopramide soms. Hoe dit middel werkt bij hik is niet bekend. Meestal geeft de arts u eerste een injectie met metoclopramide, waarna u de volgende dagen tabletten, drank of zetpillen gebruikt.

Geef dit middel niet aan kinderen. Zij zijn extra gevoelig voor de bijwerkingen. Kinderen tussen 1 en 18 jaar mogen metoclopramide alleen onder toezicht van een arts in bepaalde gevallen gebruiken. Bijvoorbeeld bij ernstige misselijkheid en braken na een operatie. Kinderen jonger dan 1 jaar mogen dit middel helemaal niet gebruiken.

Lees meer over voortdurende hik

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

  • Slaperigheid.

Zelden

  • Diarree en een gevoel van zwakte.
  • Bewegingsstoornissen. Deze worden ook wel extrapyramidale verschijnselen genoemd. Het zijn stoornissen in de aansturing van de spieren. De verschijnselen kunnen lijken op de verschijnselen die optreden bij de ziekte van Parkinson: stijve spieren, beven, moeite met lopen of praten, rusteloosheid en plotselinge spiertrekkingen. Indien u dit middel langdurig gebruikt, is de kans op deze bijwerkingen groter. U mag dit middel daarom maximaal 5 dagen gebruiken.
    Kinderen zijn extra gevoelig voor deze bijwerking. Daarom mag metoclopramide NIET bij kinderen worden gebruikt. Uitgezonderd in sommige gevallen in het ziekenhuis. Bijvoorbeeld bij ernstige misselijkheid en braken na een operatie. 
    Ook ouderen, mensen met de ziekte van Parkinson en mensen die al bewegingsstoornissen hebben zijn gevoelig voor deze bijwerking. Als u deze bijwerkingen merkt, waarschuw dan uw arts.
  • Stemmingsveranderingen, zoals depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.

Zeer zelden

  • Borstvorming bij mannen en opzwellen van de melkklieren bij vrouwen. Ook kan er melk uit de borsten vloeien en kan de mentruatie ontregeld raken. Deze verschijnselen verdwijnen weer binnen enkele dagen na stoppen met metoclopramide.
  • Overgevoeligheid: huiduitslag, jeuk, galbulten. Zeer zelden ontstaat een ernstige overgevoeligheidsreactie met benauwdheid en/of een opgezet gezicht, tong, lippen en keel. Stop dan het gebruik en waarschuw direct een arts. Blijkt u inderdaad overgevoelig te zijn voor dit middel, meld dat dan altijd aan uw apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit (of een verwant) middel niet opnieuw krijgt.
  • Verwardheid, wanen en verminderd bewustzijn.
  • Epileptische aanvallen. Mensen met epilepsie hebben kans op een toename van het aantal aanvallen. Overleg hierover met uw arts.
  • Een ernstige verstoring van het lichaam. Deze verstoring is te merken aan onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstige zweren. Krijgt u dergelijke verschijnselen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts.
  • Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Vooral mensen met de aangeboren vorm van de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze aangeboren hartritmestoornis heeft.
  • Mensen met het Brugada-syndroom, een erfelijke hartaandoening, hebben mogelijk een grotere kans op hartritmestoornissen. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel. Als u dit middel toch moet gebruiken, zal uw arts u extra controleren.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?

Misselijkheid en braken

  • Tabletten en drank: gebruik dit medicijn 2 tot 4 maal per dag.
  • Zetpillen: gebruik dit medicijn 1 tot 3 maal per dag. De zetpillen kunt u op elk gewenst tijdstip inbrengen. Breng de zetpil het liefst na de ontlasting in, om te voorkomen dat u de zetpil te snel verliest.

Zwangerschapsbraken
Gebruik dit medicijn 1 tot 3 maal per dag.

Migraine
Neem metoclopramide meteen bij de eerste verschijnselen van een migraineaanval. Gebruik dit tegelijk met een pijnstiller. In de Migrafin poeders zit behalve metoclopramide ook een pijnstiller.

Hoe lang?
Gebruik metoclopramide maximaal 5 dagen. Gebruikt u het langer dan 5 dagen? Dan heeft een groter risico op ernstige bijwerkingen, zoals bewegingstoornissen. 

  • Misselijkheid en braken: neem contact op met uw arts als u na een of twee dagen gebruik nog geen verbetering merkt.
  • Zwangerschapsbraken: de arts bepaalt hoe lang u dit medicijn mag gebruiken. U kunt met dit medicijn stoppen wanneer de klachten verminderen.
  • Migraine: gebruik dit middel alleen tijdens een migraineaanval. Deze duurt in het algemeen tussen de 4 en 16 uur. Raadpleeg uw arts als u voortdurend last van hoofdpijn heeft, of als de migraineaanvallen vaker dan 2 keer per maand optreden. U kunt dan misschien beter een middel gebruiken dat migraineaanvallen voorkomt.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het heeft geen zin een vergeten dosis alsnog in te nemen. Sla de vergeten dosis over en hervat uw normale schema.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

Let op: ook kanker kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR

metoclopramide.jpg

Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan dit middel, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
U mag alles eten.

Mag ik metoclopramide gebruiken met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen.

In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Medicijnen tegen de ziekte van Parkinson en metoclopramide gaan elkaars werking tegen. Overleg met uw arts. Als u last heeft van misselijkheid, komt dit misschien door de parkinsonmedicijnen en kan de dosering hiervan worden verlaagd. In aanhoudende gevallen van misselijkheid kan de arts een ander medicijn tegen misselijkheid kiezen dat de deze wisselwerking minder heeft (bijvoorbeeld domperidon). Als u toch metoclopramide moet gebruiken, gebruikt u dit zo kort mogelijk in een lage dosering. 
  • Middelen tegen depressie, namelijk fluoxetine en paroxetine. Deze medicijnen kunnen de werking van metoclopramide versterken, waardoor extrapyramidale verschijnselen kunnen optreden. U kunt dan last krijgen van stijve spieren, beven, moeite met lopen of praten, rusteloosheid en plotselinge spiertrekkingen. Raadpleeg uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel. Als dat niet mogelijk is, waarschuw dan uw arts als u deze verschijnselen merkt.  
  • Atovaquon, een middel tegen infecties. De werkzaamheid van atovaquon kan verminderen als u het tegelijkertijd met metoclopramide gebruikt. Gebruikt u beide middelen al? Stop dan niet plotseling met metoclopramide, omdat atovaquon dan juist bijwerkingen kan geven. Vraag uw apotheek om advies.
  • Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is meestal op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
In de eerste maanden van de zwangerschap kunt u dit middel veilig gebruiken. Het wordt al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Aan het einde van de zwangerschap moet u dit alleen gebruiken na overleg met uw arts. De baby kan in deze periode gevoelig zijn voor de bijwerkingen van dit middel. 

Borstvoeding
Dit middel komt in de moedermelk. Baby's zijn erg gevoelig voor de bijwerkingen van dit middel. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander middel voorschrijven, waarvan bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt u op elk moment in één keer met het gebruik van dit middel stoppen.

Onder welke namen is metoclopramide verkrijgbaar?

De werkzame stof metoclopramide zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Metoclopramide is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Primperan en als het merkloze Metoclopramide. Het is te verkrijgen in tabletten, drank, zetpillen en injectievloeistof.

Metoclopramide wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof, onder de merknaam Migrafin.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 28-05-2015

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

29 juni 2015

Tabletten van pch fabrikant werken sowieso beter dan de goedkope andere medicatie die men vaak krijgt. Deze medicatie werkte prima geen bijwerkingen! Snel...

14 april 2015

Moet 's nachts erg vaak plassen. Denk dat het te maken heeft met dit medicijn.

11 februari 2015

Ben na een dag in overleg met het ziekenhuis onmiddellijk gestopt met dit medicijn. Ik kreeg verschillende bijwerkingen. Suffigheid, misselijkheid met al...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.