Ondansetron

Werkzame stof: ondansetron

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof ondansetron.

naar medicijnen

ondansetron

Belangrijk om te weten over ondansetron

  • Ondansetron vermindert braakneigingen.
  • Bij ernstige misselijkheid en braken of om dit te voorkomen (bijvoorbeeld bij behandeling van kanker). Verder bij jeuk door het gebruik van sterke pijnstillers of door aandoeningen aan lever of galblaas.
  • De injectie werkt binnen een kwartier.
  • Tabletten en drank werken binnen 1 tot 2 uur. Ze werken 6 tot 8 uur lang.
  • De zetpillen werken binnen 5 tot 6 uur en werken een dag lang.
  • U begint meestal met 1 dosis 1 tot 2 uur voor de chemokuur of bestraling. Op de volgende dagen gebruikt u 2 of 3 doses (tabletten, drank) of 1 dosis (zetpillen) per dag. Meestal niet langer dan 5 dagen per chemokuur of bestraling.
  • U kunt hoofdpijn, maagdarmklachten, een gevoel van warmte en opvliegers krijgen. Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.

Wat doet ondansetron en waarbij gebruik ik het?

Ondansetron is een middel tegen misselijkheid en braken veroorzaakt door chemotherapie, door bestraling en na operaties.

Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken. Artsen schrijven het soms voor bij misselijkheid en braken in de laatste levensfase (palliatieve zorg), en bij jeuk.

Misselijkheid en braken

  • Bij misselijkheid en overgeven

Oorzaak
Misselijkheid en braken ontstaan doordat het braakcentrum in de hersenen wordt geprikkeld. De prikkels kunnen ergens vanuit de hersenen afkomstig zijn of van de maag en darmen.

Bij chemotherapie met medicijnen tegen kanker, bij radiotherapie met bestraling en na operaties kunt u last hebben van misselijkheid en braken. Hoe dit precies ontstaat, is niet duidelijk. Mogelijk komen bepaalde stoffen vrij die het braakcentrum kunnen prikkelen.

Werking
Ondansetron blokkeert de prikkeling van het braakcentrum in de hersenen. Bovendien voorkomt het de invloed van de prikkelende stoffen op de zenuwen rond de darm. Hierdoor nemen misselijkheid en braakneiging af.

Behandeling
Artsen schrijven ondansetron voor bij ernstige misselijkheid en braken door chemotherapie of na operaties. Het middel kan ook vóór de behandeling worden gebruikt om misselijkheid te voorkomen.

Effect

  • Injectie: de werking begint binnen een kwartier.
  • Tabletten en drank: de werking begint binnen een tot twee uur en houdt zes tot acht uur aan.
  • Zetpillen: de werking begint binnen vijf tot zes uur en houdt een dag aan.
Lees meer over misselijkheid en braken

Palliatieve zorg

Palliatieve zorg is de verlichting van lichamelijke en geestelijke ongemakken in de laatste levensfase bij ongeneeslijk zieke mensen.
In die laatste levensfase kunnen klachten ontstaan zoals misselijkheid en braken. Als deze misselijkheid het gevolg is van het uitvallen van de nieren, of als andere medicijnen tegen misselijkheid onvoldoende helpen, kan de arts ondansetron voorschrijven. Hierdoor neemt de misselijkheid af.

Lees meer over palliatieve zorg

Jeuk

  • Voor de huid

Verschijnselen
Jeuk is een gevoel op de huid dat u aandrang geeft om te krabben of te wrijven. Soms is de jeuk zo erg, dat men tot bloedens toe krabt.

Oorzaak
Jeuk kan vele oorzaken hebben. In zeldzame gevallen kan het ontstaan door aandoening van de lever of galblaas. Hierdoor is er meer galzuur aanwezig in het bloed en de huid, wat jeuk tot gevolg heeft.

Ook kan in de laatste levensfase hevige jeuk ontstaan door het gebruik van de sterke pijnstiller morfine, vooral als het via een infuus in de wervelkolom wordt toegediend.

Behandeling
Ondansetron blijkt soms jeuk te verminderen. Hoe het precies werkt in niet bekend. Men vermoedt dat het bepaalde lichaamseigen stoffen remt, waardoor de jeukprikkel afneemt.

Lees meer over jeuk

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Hoofdpijn.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Maagdarmklachten, zoals verstopping. Zeer zelden diarree en buikpijn.
  • Warmtegevoel en opvliegers.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Bewegingsstoornissen. Deze worden ook wel extrapyramidale verschijnselen genoemd. Het zijn stoornissen in de aansturing van de spieren. De verschijnselen kunnen lijken op de verschijnselen die optreden bij de ziekte van Parkinson: stijve spieren, beven, moeite met lopen of praten, rusteloosheid en plotselinge spiertrekkingen. Als u dit merkt, waarschuw dan uw arts.
  • Hart- en vaataandoeningen, zoals pijn op de borst (angina pectoris) en hartkloppingen. Ook kan in zeldzame gevallen uw bloeddruk lager worden. U merkt dat aan duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd. Dit kan vaker ontstaan na de injectie in de ader. Indien u hier last van blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Er is ook een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt dan last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het verlengde QTc-interval. Gebruik dit middel NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel.
  • De hik. Indien u hier last van blijft houden, raadpleeg dan uw arts.
  • Psychische klachten, zoals depressieve gevoelens. Overleg met uw arts, als u dit merkt.
  • Overgevoeligheidsreacties. U kunt dan huiduitslag, galbulten of jeuk krijgen. In zeldzame gevallen krijgt u koorts of wordt u ernstige benauwd. Stop dan met het gebruik en raadpleeg uw arts. U mag dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor ondansetron. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.

Bij zetpillen

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Pijnlijk, branderig gevoel na inbrengen. Dit verdwijnt weer snel.

Bij injectievloeistof

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Reacties op de injectieplaats

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Wazig zien, dubbelzien en voorbijgaande blindheid. Deze verschijnselen verdwijnen weer binnen twintig minuten.
  • Hartritmestoornissen.
  • Ernstige huidafwijking met blaren op de huid. Waarschuw dan uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

  • Tabletten: neem de tablet in met een beetje water.
  • 'Zydis' tabletten: druk de tablet niet uit de stripverpakking, want hierdoor kan de tablet stuk gaan. Haal de folie weg aan de achterkant van de strip en haal de tablet uit het vakje. Laat de tablet op de tong smelten en slik dan door.
  • Zetpillen: de zetpil in de anus brengen. Het maakt daarbij niet zo veel uit of u de zetpil met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren inbrengt. Als u zetpil met een beetje water bevochtigt, kunt u hem wat makkelijker inbrengen.
  • Drank: schud de fles voor gebruik. Meet de juiste hoeveelheid af met het maatbekertje of de maatlepel. Drink die hoeveelheid op. Spoel het maatbekertje na met wat water en drink dat ook op.
  • Injectie: de arts of verpleegkundige dient de injectie toe in een ader. Dit kan ook via een infuus.

Wanneer?

Chemokuur
De behandeling kan beginnen met een injectie of infuus direct voordat de chemotherapie start. Dit kan eventueel worden herhaald. De dag erna gaat u over op tabletten, drank of zetpil.

Als de chemokuur niet heel erg veel misselijkheid oproept, kunt u ook starten met tabletten, drank of zetpillen.

  • Tabletten en drank: neem de eerste dosis één tot twee uur voor de chemokuur start. Indien nodig gebruikt u op de volgende dagen twee tot drie doses per dag. Verdeel deze zo goed mogelijk over dag voor een continue effect.
  • Zetpillen: gebruik de eerste dosis twee uur voor de chemokuur start. Indien nodig gebruikt u de volgende dagen een zetpil per dag.

Bestraling (radiotherapie)
De behandeling begint met tabletten of drank (één tot twee uur voor de start van de bestraling) of zetpillen (twee uur voor de start van de bestraling). Indien nodig kunt u de volgende dagen hiermee doorgaan.

Operaties
De behandeling begint één uur voor u de verdoving krijgt of de injectie wordt toegevoegd aan het infuus van de verdoving.

Hoe lang?
U gebruikt dit middel maximaal vijf dagen lang per chemokuur of bestraling.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

  • Als u dit middel 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal neemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal neemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal neemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Meestal heeft dit medicijn geen effect op de rijvaardigheid. Autorijden is dan geen probleem. Maar het kan zijn dat u, als u dit medicijn gebruikt, wat bewegingsstoornissen heeft, duizelig bent of wazig ziet. Heeft u hier last van? Dan kunt u beter niet autorijden.

Let op: ook kanker kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik ondansetron gebruiken met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje `samenstelling`.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Bij combinatie van ondansetron met een van de volgende medicijnen heeft u een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Gebruik de volgende medicijnen NIET samen met ondansetron: amiodaron, anagrelide, arseentrioxide, azitromycine, chloorpromazine, chloroquine, citalopram, claritromycine, disopyramide, domperidon, droperidol, erytromycine, escitalopram, flecaïnide, haloperidol, ibutilide, kinidine, methadon, moxifloxacine, pentamidine, pimozide, sevofluraan, sotalol, sulpiride en vandetanib. Overleg met uw arts. Mogelijk kan hij een ander medicijn voorschrijven.

Twijfelt u eraan of een van bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het in elk geval aan uw arts zodra u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Mogelijk kunt u (tijdelijk) overstappen op een middel dat wel veilig is voor het ongeboren kind.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Het is niet bekend of dit middel in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk is voor de baby. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander middel voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt op elk moment met het gebruik van dit middel stoppen.

Onder welke namen is ondansetron verkrijgbaar?

De werkzame stof ondansetron zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Ondanseron is sinds 1990 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Zofran en Zofran zydis en als het merkloze Ondansetron. Het is te verkrijgen in tabletten, smelttabletten ('zydis'), zetpillen, drank en injectievloeistof.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 01-11-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

11 april 2014

Het is bij mij gebruikt tijdens en na de operatie via een infuus. Bleek dat ik een zeer zelden reactie kreeg. Mijn arm, waar het infuus in zat, zwol op, we...

19 september 2013

Enige medicijn dat mijn misselijkheid deed verdwijnen.

6 juni 2006

ik kreeg van de smaak van de zydistabl braakneigingen, er zit een afschuwelijke smaak aan, erg vervelend als je hem tegen misselijkheid moet gebruiken na c...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.