Prednisolon drank FNA

Werkzame stof: prednisolon

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof prednisolon.

naar medicijnen

prednisolon

Wat doet prednisolon en waarbij gebruik ik het?

Prednisolon is een bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïd genoemd. Natuurlijke bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties en zijn nodig voor het vrijmaken en opslaan van energie, mineralen en zouten.

Prednisolon wordt toegepast bij zeer veel aandoeningen, waarbij ontstekingsverschijnselen een rol spelen, zoals astma, chronisch obstructieve longziekten, reuma, multiple sclerose (MS), lupus erythematodes (LE), bepaalde bloedziekten, de darmziekten colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn, allergische reacties en lepra. Verder werkt het tegen sommige vormen van kanker en tegen de ernstige misselijkheid die kan ontstaan bij chemotherapie.

In combinatie met andere geneesmiddelen wordt het ook vaak toegepast bij het voorkomen van afstotingsreacties na orgaantransplantaties.

Ook wordt het gebruikt als substitutietherapie om een tekort aan lichaamseigen bijnierschorshormonen te vervangen, zoals bij de bijnierziekten de ziekte van Addison, de ziekte van Cushing en het adrenogenitaal syndroom.

Artsen schrijven het meestal voor als stootkuur.

Stootkuur
Een stootkuur is een behandeling van enkele dagen tot twee weken met een hoeveelheid van 30 tot 80 mg prednisolon per dag. Dit is een wat grotere hoeveelheid dan bij de meeste langdurige behandelingen. Bij een stootkuur treden meestal geen ernstige bijwerkingen van prednisolon op.

In een enkel geval schrijft de arts geen tabletten of capsules voor, maar krijgt u injecties met prednisolon. Soms krijgt u één injectie, die dan gedurende enkele dagen blijft werken.

Een stootkuur wordt toegepast bij plotselinge verergeringen van bepaalde aandoeningen. Meestal zijn dit chronische aandoeningen waarbij ontstekingsverschijnselen een rol spelen. Prednisolon geneest de aandoening niet, maar onderdrukt de ziekteverschijnselen, zodat uw lichaam zich makkelijker kan herstellen. Ook is er meer effect van andere geneesmiddelen als uw conditie beter is.

Meestal merkt u de werking binnen enkele uren. Soms is de stootkuur bedoeld om de periode te overbruggen tot u de werking merkt van een ander middel, waarvan het effect langzamer intreedt.

Langdurige behandeling
Een langdurige behandeling duurt enkele maanden of langer en bestaat uit een hoeveelheid van ongeveer 10 mg tot 20 mg prednisolon per dag. U start deze behandeling meestal met een stootkuur van een grote hoeveelheid prednisolon per dag, waarna u de hoeveelheid in enkele dagen tot weken afbouwt tot de onderhoudsdosering. Gedurende de hele behandeling bepaalt uw arts samen met u of de hoeveelheid prednisolon bijgesteld moet worden, zodat u de laagst mogelijk dosering gebruikt die nog goed werkt.

Deze langdurige behandeling wordt toegepast bij ernstige ziekten waarbij ontstekingsverschijnselen een rol spelen in het geval dat andere geneesmiddelen niet of onvoldoende helpen.

Het kan bij deze aandoeningen enkele weken duren voor u het effect van prednisolon merkt.

Onderdeel van een behandeling tegen kanker
In dit geval is er meestal sprake van een dosering prednisolon van 60 mg of meer per dag, in een combinatie met andere medicijnen tegen kanker. U slikt de combinatie dan gedurende enkele dagen, bijvoorbeeld vijf. Enkele weken daarna start u opnieuw met een periode van enkele dagen slikken. Op deze manier wordt prednisolon vaak toegepast bij verschillende soorten kanker, zoals lymfeklierkanker, leukemie, een hersentumor, borstkanker en de ziekte van Kahler.

De werking van prednisolon bij deze aandoeningen is divers. Het verbetert de eetlust, vermindert vermoeidheid en zorgt er vaak voor dat u zich beter gaat voelen. Verder gaat prednisolon de zwelling van tumoren tegen. Het kan daardoor bij tumoren die tegen zenuwen aandrukken de pijn verminderen. Bij de ziekte van Kahler verlaagt prednisolon de hoeveelheid calcium (kalk) in het bloed, dat bij deze ziekte is verhoogd.

Veel medicijnen tegen kanker veroorzaken ernstige misselijkheid. Prednisolon kan deze vorm van misselijkheid verminderen, vooral omdat het uw stemming en eetlust verbetert. U gebruikt het dan vaak samen met een ander middel tegen misselijkheid, zoals metoclopramide, ondansetron, granisetron of domperidon.

Substitutietherapie
Substitutietherapie betekent dat men een tekort aan een lichaamseigen stof aanvult met een medicijn. In dit geval betreft het een tekort aan het lichaamseigen bijnierschorshormoon.

Bij onder andere de volgende aandoeningen wordt prednisolon gebruikt:

Astma

Verschijnselen
Mensen met astma hebben last van aanvallen en periodes van benauwdheid. Deze aanvallen worden uitgelokt door prikkels, zoals koude lucht, rook, stoffen waar u allergisch voor bent, maar ook inspanning kan een aanval veroorzaken. 

Oorzaak
Bij gezonde mensen veroorzaken deze prikkels geen benauwdheid, terwijl mensen met astma hier wel gevoelig voor zijn. Bij hen ontsteken de slijmvliezen in de luchtwegen als ze met deze prikkels in aanraking komen. Als reactie op de ontsteking trekken de luchtwegen samen, waardoor u benauwd wordt.

Behandeling
Als plaatselijke behandeling van de longen met inhalaties niet voldoende helpen, kan de arts een stootkuur met prednisolon voorschrijven. Bijvoorbeeld bij een plotselinge verergering van astma. U krijgt dan tabletten of capsules.

Effect
Prednisolon geneest de aandoening niet, maar onderdrukt de ziekteverschijnselen, zodat uw lichaam zich makkelijker kan herstellen.
Meestal merkt u de werking binnen enkele uren. Soms is de stootkuur bedoeld om de periode te overbruggen tot u de werking merkt van een ander middel, waarvan het effect langzamer intreedt.

Lees meer over astma

Chronische obstructieve longziekten (COPD)

Verschijnselen
COPD is de Engelse afkorting voor chronische obstructieve longziekte. Bij COPD zijn de luchtwegen vernauwd en heeft u last van slijm in de luchtwegen. U moet veel hoesten en bent benauwd. De klachten kunnen af en toe verergeren of juist verbeteren.
De oorzaak van COPD is meestal een beschadiging van de luchtwegen, bijvoorbeeld door roken.

Behandeling
Bij een plotselinge verergering van COPD krijgt u meestal een stootkuur met prednisolon.
Prednisolon geneest de aandoening niet, maar onderdrukt de ziekteverschijnselen, zodat uw lichaam zich makkelijker kan herstellen. Meestal merkt u de werking binnen enkele uren. Soms is de stootkuur bedoeld om de periode te overbruggen tot u de werking merkt van een ander middel, waarvan het effect langzamer intreedt.

Lees meer over chronische obstructieve longziekten (copd)

Reumatoïde artritis

Prednisolon wordt gebruikt bij reumatoïde artritis en bij andere reumatische aandoeningen, zoals reumatische polymyalgie en arteriitis temporalis.

Reumatoïde artritis
Reumatoïde artritis (RA) is een ontsteking van de gewrichten. Het geeft pijn, stijfheid en zwelling in de gewrichten van bijvoorbeeld de handen, polsen, enkels of voeten. Meestal zijn de verschijnselen zowel links als rechts in dezelfde gewrichten aanwezig. Door de ontsteking wordt het gewricht dik en gevoelig, soms ook warm. Op den duur raken de gewrichten beschadigd.
Bij reumatoïde artritis schrijft de arts speciale medicijnen voor, de DMARD's: Disease Modifying Antirheumatic Drugs. Deze medicijnen gaan de oorzaak van de gewrichtsontsteking tegen. Ze werken echter niet meteen, maar pas op de langere termijn.
Artsen schrijven prednisolon voor om de periode totdat de DMARD begint te werken te overbruggen en bij plotselinge verergeringen van de klachten.

Reumatische polymyalgie en arteriitis temporalis
Bij reumatische polymyalgie zijn de gewrichtskapsels ontstoken. Dit veroorzaakt spierpijn en spierstijfheid. Het is onbekend hoe het komt dat het gewrichtskapsel ontstoken raakt. Bij arteriitis temporalis  is er sprake van een ontsteking in een slagader aan de zijkant van het hoofd. Ook hierbij is de oorzaak van de ontsteking onbekend. De ontsteking veroorzaakt hoofdpijn en oogklachten. Veel mensen hebben zowel last van de spierklachten als van de ontstoken slagader.
Prednisolon remt de ontstekingen. De klachten verminderen na enkele dagen gebruik.

Lees meer over reumatoïde artritis

Multiple Sclerose (MS)

Lupus Erythematodes (LE)

Oorzaak en verschijnselen
Lupus erythematodes (ook wel LE genoemd), is een chronische ontsteking van de huid. Behalve de huid kunnen ook gewrichten, nieren, longen en andere organen ontstoken zijn. Dan noemt men het wel ‘systemische LE’ of ‘SLE’.
Het is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het lichaam antistoffen maakt tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de huid, gewrichten, nieren en longen. Hierdoor ontstaan ontstekingen. Het is onbekend waarom het lichaam zich keert tegen de eigen cellen.
De ziekte komt in aanvallen, maar kent ook rustige periodes. Een aanval lijkt op een ernstige griepperiode met koorts, spier- en gewrichtspijn en vermoeidheid. Ook komen er meestal huidafwijkingen voor, zoals rode vlekken in het gezicht en verschillende soorten huiduitslag.

Behandeling
Bij een aanval van SLE kan uw arts een stootkuur met een corticosteroïd voorschrijven (zoals prednisolon). Prednisolon remt de ontstekingen zodat uw lichaam zich makkelijker kan herstellen.

Lees meer over lupus erythematodes (le)

Colitis ulcerosa

Ziekte van Crohn

Verschijnselen
Bij de ziekte van Crohn zijn delen van de darm chronisch ontstoken. De ontsteking veroorzaakt buikpijn, koorts, diarree, moeheid en gewichtsverlies. Periodes met weinig klachten worden afgewisseld met periodes waarin de ziekte opvlamt.

Oorzaak
De oorzaak van de ontsteking is een ‘auto-immuunreactie’. Dat betekent dat het lichaam per vergissing de cellen in de eigen darmwand aanziet voor indringers en deze probeert op te ruimen. Het is dus een ontsporing van het eigen afweersysteem. De precieze oorzaak hiervan is onbekend.
De ontsteking dringt diep door tot de spierlagen van de darmen. Meestal is het laatste deel van de dunne darm en het eerste deel van de dikke darm aangedaan. Door de chronische ontsteking ontstaan verdikkingen in de darm, waar de ontlasting moeilijk langs kan. Ook ontstaan verbindingsbuisjes (fistels) van de darm naar andere organen, zoals de blaas, de vagina en tussen delen van de darm onderling.

Behandeling
Het is belangrijk de ontstekingen zoveel mogelijk te voorkomen en te remmen als ze wel optreden. Hierdoor neemt de buikpijn af en ontstaan er geen nieuwe verdikkingen of fistels.
De ziekte van Crohn wordt in eerste instantie meestal behandeld met een bijnierschorshormoon dat ter plaatse in de darm werkt, zoals budesonide.
Bij ernstiger vormen van de ziekte van Crohn, of als de ontsteking te hoog in de darm zit, stappen artsen over op sterkere bijnierschorshormonen (zoals prednisolon) of op afweerremmende medicijnen.

Effect
Prednisolon remt de ontsteking in de darm. Meestal merkt u binnen een paar uur dat de klachten verminderen. U moet dit medicijn een aantal weken gebruiken om de ziekte weer rustig te krijgen. Als de opvlamming voorbij is kunt u het gebruik weer stoppen.

Lees meer over ziekte van crohn

Allergie

Prednisolon-injecties worden gegeven bij hevige allergische reacties, met flauwvallen en ernstige hartvaat-problemen.

 

Lees meer over allergie

Lepra

Oorzaak
Lepra, ook wel melaatsheid genoemd, is een infectie van de huid en de zenuwen door de bacterie Mycobacterium leprae. De ziekte begint met huidverkleuringen die langzaam verergeren en de huid gevoelloos maken. Af en toe zijn er opvlammingen met zeer heftige ontstekingsverschijnselen, zoals rode bulten op de huid en koorts. Het zenuwweefsel kan dan afsterven, waardoor het gevoel en de tastzin verdwijnen. Als gevolg van de gevoelloosheid ontstaan wonden, het eerst aan de uitstekende lichaamsdelen, zoals vingers en tenen.

Men krijgt lepra door nauw contact met iemand die lepra heeft en die niet met medicijnen wordt behandeld. Iemand met een gezonde weerstand loopt vrijwel geen kans om lepra te krijgen.

Behandeling
Behandeling vindt plaats met een combinatie van antibiotica. Opvlammingen van verschijnselen aan huid en zenuwen worden meestal behandeld met prednison of prednisolon.

Lees meer over lepra

Kanker

Prednisolon wordt vaak toegepast bij verschillende soorten kanker, zoals lymfeklierkanker, leukemie, hersentumor, borstkanker en de ziekte van Kahler. De werking van prednisolon bij deze aandoeningen is divers.
Het verbetert de eetlust, vermindert vermoeidheid en zorgt er vaak voor dat u zich beter gaat voelen.
Verder gaat prednisolon de zwelling van tumoren tegen. Het vermindert op die manier de pijn als tumoren tegen zenuwen aandrukken.
Veel medicijnen tegen kanker veroorzaken ernstige misselijkheid. Prednisolon kan deze vorm van misselijkheid verminderen, vooral omdat het de stemming en eetlust verbetert.

Bij de ziekte van Kahler verlaagt prednisolon de hoeveelheid calcium (kalk) in het bloed. Die is bij deze ziekte verhoogd.
Bij de ziekte van Hodgkin (een lymfeklierkanker) vermindert prednisolon jeuk.
 

Lees meer over kanker

Voorkomen van afweerreacties

In combinatie met andere medicijnen wordt prednisolon toegepast tegen afstotingsreacties na orgaantransplantaties. Het voorkomt dat het lichaam na een orgaantransplantatie het nieuwe orgaan afstoot.

Lees meer over voorkomen van afweerreacties

Bijnierziekten

Cortisol
Prednisolon wordt gebruikt wanneer de eigen bijnierschors geen of te weinig van het bijnierschorshormoon cortisol (=hydrocortison) aanmaakt. Cortisol speelt  een rol bij de afweer (immuunsysteem), inspanning en stress. Het is ook belangrijk voor een goede regeling van de hoeveelheid glucose in het bloed. Prednisolon werkt ongeveer hetzelfde als cortisol.

Een tekort aan cortisol kan het geval zijn bij:

  • Een verminderde werking van de bijnierschors (bijvoorbeeld bij de ziekte van Addison, het adrenogenitaal syndroom of als de bijnieren zijn verwijderd vanwege de ziekte van Cushing).
  • Een verminderde werking van de hypofyse. Dit is een klier in de hersenen die de bijnierschors ‘opdracht’ hoort te geven cortisol te maken. Een verminderde werking van de hypofyse kan onder andere ontstaan door een operatie aan de hypofyse (bijvoorbeeld bij de ziekte van Cushing).

Dagritme
De natuurlijke aanmaak van cortisol vertoont een dagritme: in de vroege ochtend komt veel cortisol vrij en gedurende de dag steeds minder. Bij inspanning, ziekte of stress geeft de bijnierschors juist een grote hoeveelheid in een keer af.
De behandeling met prednisolon moet ook een dergelijk patroon vertonen: daarom moet u `s ochtends meestal meer prednisolon gebruiken dan `s avonds en moet u soms bij ziekte of ernstige stress extra prednisolon innemen.

corticosteroïd-crisis
Bij een plotseling tekort aan cortisol (levensbedreigende corticosteroïd-crisis) moet prednisolon soms per injectie worden gegeven, omdat dat sneller werkt. Bovendien is men tijdens zo’n crisis niet altijd in staat tabletten of capsules te slikken.  

Lees meer over bijnierziekten

Ziekte van Addison

Oorzaak
Bij de ziekte van Addison functioneren de bijnieren niet goed. Het gevolg is een tekort aan cortisol en aan enkele andere hormonen, namelijk sommige mannelijke geslachtshormonen en aldosteron (een hormoon van belang voor de bloeddruk).

Behandeling
De behandeling bestaat meestal uit een combinatie van cortison of hydrocortison met fludrocortison. In plaats van cortison of hydrocortison kan ook prednisolon gebruikt worden.  Fludrocortison dient dan als vervanging voor aldosteron. Mannelijke geslachtshormonen worden soms aangevuld met DHEA (prasteron).

Hierboven, bij Bijnierziekten, leest u hoe prednisolon werkt bij een tekort aan bijnierschorshormoon.
 

Lees meer over ziekte van addison

Ziekte van Cushing

Oorzaak
De buitenkant van de bijnieren (de ‘schors’), maakt onder andere cortisol (hydrocortison),  mannelijke geslachtshormonen en aldosteron (een hormoon van belang voor de bloeddruk).
De ‘opdracht’ om deze hormonen te maken ontvangt het van de hypofyse. De hypofyse is een klier in de hersenen.

Bij de ziekte van Cushing maakt de bijnierschors te veel bijnierschorshormoon aan. Dit komt meestal door een goedaardige tumor in de hypofyse, maar het kan ook komen door een tumor in een van de bijnieren of elders in het lichaam. Een operatie aan de hypofyse of de bijnieren zelf kan dan nodig zijn.

Behandeling
Na een operatie aan de hypofyse kan de hoeveelheid bijnierschorshormoon tijdelijk te laag zijn. Dan moet het bijnierschorshormoon worden aangevuld. Na verwijdering van de bijnieren is het altijd nodig de bijnierschorshormonen aan te vullen.
Prednisolon wordt ook toegepast als slechts één van de bijnieren is verwijderd. Het wordt dan gebruikt totdat de andere bijnier weer voldoende bijnierschorshormoon aanmaakt.

Hierboven, bij Bijnierziekten, leest u hoe prednisolon werkt bij een tekort aan bijnierschorshormoon.

Lees meer over ziekte van cushing

Adrenogenitaal syndroom

Oorzaak
Bij het adrenogenitaal syndroom is de aanmaak van hormonen door de bijnieren gestoord. Ze maken dan bijvoorbeeld te weinig cortisol, te veel mannelijke geslachtshormonen en te weinig aldosteron (een hormoon van belang voor de bloeddruk).

Behandeling
De behandeling bestaat meestal uit de combinatie van hydrocortison, cortison of prednisolon met fludrocortison. Fludrocortison dient dan als vervanging voor aldosteron.
Hierboven, bij Bijnierziekten, leest u hoe prednisolon werkt bij een tekort aan bijnierschorshormoon.

Lees meer over adrenogenitaal syndroom

Ontstoken ogen door andere oorzaken

Prednisolon wordt toegepast bij verschillende soorten ontstekingen van het oog.Het remt de ontstekingsverschijnselen zoals roodheid, zwelling, pijn en jeuk.

Lees meer over ontstoken ogen door andere oorzaken

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De kans op deze bijwerkingen hangt af van uw eigen gevoeligheid voor deze bijwerkingen, de hoeveelheid prednisolon die u gebruikt en de lengte van de behandeling. Vraag uw arts welke bijwerkingen u kunt verwachten.
 

In het algemeen geldt het volgende.

  • Bij een behandeling van een tot twee injecties en bij substitutietherapie heeft u weinig kans op bijwerkingen.
  • Bij een stootkuur gebruikt u gedurende enkele dagen tot weken een hoge dosering van 30 mg tot 80 mg prednisolon. De bijwerkingen die u daarbij ervaart, zijn in het algemeen niet gevaarlijk of schadelijk, soms wel lastig of vervelend.
  • Bij langdurig gebruik gaan de meeste bijwerkingen na enkele dagen tot weken over, als u aan het middel gewend bent geraakt. Na enkele weken gebruik heeft u wel kans op bijwerkingen die optreden bij langdurend gebruik. Dit is ook het geval bij kortdurende behandelingen met doseringen vanaf 30 mg die vaak herhaald worden. Bijvoorbeeld vaker dan vier keer per jaar.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Meteen vanaf het begin van de behandeling

  • Soms: maag- of darmklachten. Wanneer dit is toegestaan, kunt u het middel vlak voor of tijdens de maaltijd innemen om deze klachten te voorkomen. Overleg hierover met uw arts. De maag- en darmwand kunnen gevoeliger zijn, waardoor eerder maag- en darmzweren ontstaan. Overleg voor gebruik met uw arts als u een recent een maag- of darmzweer heeft gehad of die nu nog heeft. Eventueel kan uw arts een maagzuurbeschermend middel voorschrijven.
  • Tijdelijke veranderingen in gevoel en stemming, die per persoon kunnen verschillen. Men kan energieker, prikkelbaar, rusteloos, angstig of agressief worden, maar ook neerslachtig, futloos of vermoeid. Overleg voor gebruik met uw arts als u depressief bent of hiervoor behandeld wordt. Mocht u veel last hebben van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies. Mogelijk kan de dosering enigszins worden verlaagd. Bij slaapproblemen door rusteloosheid kan het helpen het middel in één keer vroeg op de dag in te nemen.
  • Omdat bijnierschorshormonen de aanmaak en afbraak van koolhydraten beïnvloeden, kunnen bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, verschijnselen van diabetes (suikerziekte) ontstaan. Zij merken dit doordat zij veel dorst krijgen en veel moeten plassen. Dit kan vooral optreden bij mensen boven de 75 jaar. Mensen met diabetes kunnen tijdens de behandeling meer insuline of bloedsuikerverlagende tabletten nodig hebben. Meet extra vaak uw bloedglucosegehalte.
  • Slecht genezende wonden en meer kans op infecties met bacteriën, virussen of schimmels. Start de behandeling niet, als het enigzins kan, als u last heeft van aandoeningen die zijn veroorzaakt door infecties van bacteriën, schimmels of virussen. Als de infectie uit de hand loopt heeft u dat niet in de gaten, omdat bijnierschorshormonen ontstekingsverschijnselen, zoals roodheid en zwelling, tegengaan. Mocht zich een infectie tijdens het gebruik voordoen, bespreek dan met de arts wat u moet doen. Neem in elk geval contact op bij plotseling opkomende ontstekingen, bij ontstekingen in of rond het oog en bij een ontstekingen waarvan u weet of vermoedt dat deze door een virus is veroorzaakt.
    • overleg met uw arts als u gevaccineerd moet worden, bijvoorbeeld tegen tropische ziekten. Mogelijk reageert uw lichaam onvoldoende op de inenting.
    • raadpleeg uw arts als u een wond heeft die slecht geneest.
  • Een verhoogde bloeddruk kan ontstaan bij personen die daarvoor gevoelig zijn. Overleg voor gebruik met uw arts als u een hoge bloeddruk heeft of hiervoor behandeld wordt.
  • Een verhoogde oogboldruk kan ontstaan bij personen die daarvoor gevoelig zijn. Overleg voor gebruik met uw arts als u een verhoogde oogboldruk (glaucoom) heeft, terwijl deze niet wordt behandeld door de oogarts.
  • Bij sommige vrouwen blijft de menstruatie uit tijdens de behandeling.
  • U kunt last krijgen van spierzwakte en vermoeidheid. Mensen met de spierziekte myasthenia gravis kunnen extra last van hun aandoening krijgen. Overleg hierover met uw arts.
  • Oedeem. Dit merkt u vooral aan opgezwollen enkels en voeten. Mensen die al last van oedeem hebben, bijvoorbeeld door hartfalen zijn hier extra gevoelig voor. Overleg daarom voor gebruik met uw arts als u hartfalen of oedeem heeft.
  • Stoornisssen in het hartritme. U kunt een licht verhoogd risico op hartritmestoornissen hebben.
  • Als u aan psoriasis lijdt: u kunt meer last krijgen van deze aandoening als u stopt met dit medicijn. Neem contact op met uw arts als u last heeft van rode schilferende of glanzende plekken op de huid, beschadigingen van de huid, jeuk, putjes in de nagels en gewrichtsklachten.

Alleen als u extra gevoelig bent voor één van de bijwerkingen of als u vaker in korte tijd stootkuren gebruikt, kunt u de bijwerkingen ervaren, die we hieronder noemen.

Na gebruik van meer dan drie weken
De volgende bijwerkingen treden meestal niet op bij hoeveelheden van minder dan 7 mg per dag.

  • Sommige mensen worden dikker door de veranderde opbouw en afbraak van vet, door toename van de eetlust en door het vasthouden van vocht. Het is vaak nodig de eetgewoontes aan te passen om het gewicht op peil te houden. Een diëtist kan u daarbij helpen. Vraag uw huisarts om een verwijzing.
  • Regelmatig krijgen mensen een opgezwollen gezicht. Dit is voor velen een belangrijk nadeel van de behandeling. Het is niet altijd mooi en terwijl het niet goed met hen gaat, zien zij er voor hun omgeving juist 'welvarend' uit.
  • De huid wordt vaak dunner, waardoor het de onderliggende weefsels minder goed beschermt. Hierdoor kunt u eerder last krijgen van blauwe plekken en streepvormige littekens (striae). Enige maanden na het stoppen met de behandeling moet de huid weer zijn normale dikte terughebben. De littekens verdwijnen niet meer.
  • Andere effecten op de huid zijn dat wonden minder goed en minder snel genezen en dat er een verhoogde kans is op acne (jeugdpuistjes) en overmatige haargroei, vooral in het gezicht.
  • Vermindering van de werking van de bijnierschors. Hier heeft u tijdens de behandeling geen last van, maar na het stoppen heeft uw bijnierschors tijd nodig om op gang te komen om weer zelf bijnierschorshormonen aan te maken. Dit kan een halfjaar duren. Moet u tijdens of binnen halfjaar na beëindiging van de behandeling een medische ingreep ondergaan? Vertel dan altijd dat u een bijnierschorshormoon gebruikt, of gebruikt heeft. Na operaties heeft uw lichaam extra bijnierschorshormoon nodig. Omdat uw bijnierschors deze op dit moment zelf niet kan aanmaken moet de dosering vaak worden aangepast.

Na enkele maanden gebruik
Dit is een gebruik van enkele maanden of meerdere kortdurende kuren met een hoge dosering achter elkaar. Bijvoorbeeld meer dan vier per jaar. De bijwerkingen kunnen na enkele maanden optreden, of pas na het stoppen met een langdurige behandeling. Ze komen meestal niet voor als u minder dan 7 mg per dag gebruikt.

 

  • Verlies van botweefsel (osteoporose). De botten worden dan brozer, waardoor deze eerder breken. Het gebruik van bijnierschorshormonen versterkt het natuurlijke afbraakproces van de botten, waardoor broze botten ontstaan. Het is daarom belangrijk tijdens het gebruik van de bijnierschorshormonen voldoende kalk te gebruiken (in de vorm van zuivelproducten of eventueel als tabletten). Ook lichaamsbeweging is noodzakelijk voor een actieve opbouw van de botten.
  • Een blijvende vertroebeling van de ooglens (cataract) kan ontstaan. Neem contact op met uw arts als u veranderingen in uw gezichtsvermogen opmerkt. Bij ouderen en mensen met diabetes kan ouderdomsstaar wat eerder ontstaan dan normaal zou gebeuren. Ouderdomsstaar is een blijvende vertroebeling van de ooglens. Neem contact op met een oogarts als u wazig gaat zien en vermeld dan dat u een bijnierschorshormoon gebruikt. Het gezichtsvermogen kan met een bril vaak nog goed worden gecorrigeerd. Mocht na verloop van tijd het gezichtsvermogen te slecht zijn, dan is een lensoperatie nodig.
  • Kinderen kunnen door het gebruik soms minder hard groeien. Het is daarom belangrijk dat een arts regelmatig de lichaamslengte en het lichaamsgewicht controleert. Als blijkt dat inderdaad groeivertraging optreedt, dan kan tijdig worden overwogen de behandeling te stoppen.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

 

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter. Vraag ook uw arts om een duidelijke instructie op papier. De doseringsschema's bij dit middel zijn vaak ingewikkeld, omdat u op- en af moet bouwen.

Hoe?

  • Wanneer dit is toegestaan, kunt u dit medicijn vlak voor of tijdens een maaltijd innemen. U heeft dan minder kans op maagklachten.
  • Sommige mensen vinden dat de tabletten een onplezierige bittere smaak hebben. Wanneer dit is toegestaan, kunt u de tabletten innemen met een lepel vla of yoghurt. Eventueel kunt u uw arts vragen een recept te schrijven voor gelatinecapsules, die de apotheek voor u kan maken. De capsule kunt u in zijn geheel inslikken, waarna hij in de maag oplost. Verwerking in een capsule kan ook prettig zijn als u erg veel tabletten in één keer moet slikken.

Wanneer?

 

  • Zodra u het middel in huis heeft, kunt u het het beste meteen innemen.
  • Soms moet u dit middel in het begin twee tot vier keer per dag innemen, om er zo aan te wennen. Zodra u minder last heeft van de bijwerkingen, zoals misselijkheid, kunt u proberen de hoeveelheid voor één dag in één keer in te nemen. U voorkomt hiermee bijwerkingen op de lange termijn.
  • Als u het één keer per dag inneemt, doe dat dan vroeg in de ochtend. Bijvoorbeeld bij het ontbijt. U beperkt hierdoor het remmende effect op de eigen bijnierschors.

Hoe lang?
Een stootkuur duurt meestal tussen de vijf en tien dagen. Soms moet u de dosis aan het einde van de kuur langzaam afbouwen, bijvoorbeeld door elke dag één tablet of capsule minder te slikken.

Het kan ook nodig zijn dat u prednisolon voor langere tijd moet gebruiken. Soms wel enkele maanden of langer.

 

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

  • Als u dit middel één keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel verschillende keren per dag gebruikt: neem de vergeten dosis zo snel mogelijk alsnog in. Is het alweer tijd voor de volgende dosis? Neem beide doses dan tegelijk in.
  • Als u dit middel één keer in de twee dagen gebruikt: neem de vergeten dosis de volgende ochtend in. Komt u er pas na twee dagen achter als u de volgende dosis alweer moet innemen? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik prednisolon gebruiken met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Pas op met het gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers, zoals acetylsalicylzuur, diclofenac, ibuprofen, naproxen en celecoxib. Ontstekingsremmende pijnstillers hebben als bijwerking maag- en darmzweren. Prednisolon kan de kans op deze bijwerking verhogen. De pijnstiller paracetamol heeft deze bijwerking niet. Deze kunt u wel veilig gebruiken.
  • Ritonavir en lopinavir een middel gebruikt bij hiv-infectie. De hoeveelheid prednisolon in het bloed kan stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen sterker. Raapleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
  • Efavirenz, een middel gebruikt bij hiv-infectie. De hoeveelheid prednisolon in het bloed kan door dit middel dalen. De werking van prednisolon kan verminderen. Uw arts zal daarom de werkzaamheid controleren en eventueel de dosering aanpassen. 
  • Telaprevir en boceprevir, medicijnen tegen hepatitis C. Deze medicijnen mogen niet in combinatie met prednisolon worden gebruikt. Overleg met uw arts.
  • Bepaalde vaccins, zoals het BMR-vaccin, het gelekoortsvaccin en het buiktyfusvaccin. Prednisolon vermindert de werking van deze vaccins. Het BMR-vaccin en het gelekoortsvaccin mag u niet gebruiken als u meer dan twee weken prednisolon gebruikt. Het buityfysvaccin dat u via de mond kunt innemen, mag u ook niet gebruiken. Het is wel mogelijk het buiktyfusvaccin via een injectie te krijgen. Neem hierover contact op met uw arts.
  • Middelen onder andere gebruikt bij epilepsie die een van de volgende bestanddelen bevatten: carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne of primidon en het middel tegen tuberculose rifampicine. Deze middelen kunnen de hoeveelheid prednisolon in het bloed verlagen. Bij stoppen verhogen ze juist de hoeveelheid prednisolon. Overleg hierover met uw arts of apotheker. Dus ook als u met een van deze middelen gaat stoppen.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Een korte stootkuur kunt u soms volgen tijdens zwangerschap of als u zwanger wilt worden. Overleg hierover met uw arts. Over een behandeling van meerdere weken of langer zult u samen met uw arts een afweging moeten maken tussen de voordelen van de behandeling en de risico's voor het kind. De effecten op het ongeboren kind zijn nog niet allemaal bekend, maar duidelijk is dat het kind minder goed kan groeien.

Borstvoeding
Tijdens een stootkuur gedurende tien dagen met een dosering tot 30 mg per dag kunt u borstvoeding geven. Het geeft dan weinig risico voor de baby. Tijdens een behandeling van meerdere weken of langer kunt u beter geen borstvoeding geven. Overleg hierover met uw arts.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Bij ziektes waarbij het lichaam zelf geen of onvoldoende bijnierschorshormonen aanmaakt, zal de bijnierschors niet of nauwelijks meer op gang komen. U moet dit middel daarom levenslang gebruiken.

  • Mag u wel stoppen? En gebruikt u dit middel enkele dagen? Dan kunt u in één keer stoppen zonder dat er ontwenningsverschijnselen ontstaan.
  • Mag u wel stoppen? En gebruikt u dit middel korter dan 3 weken achter elkaar? Meestal kunt u in één keer stoppen, zonder dat er ontwenningsverschijnselen ontstaan. Soms heeft de arts voor u wel een afbouwschema voorgesteld. Vaak is dat om een terugkeer van de aandoening te voorkomen. Bij astma stapt u soms over op inhalaties met een bijnierschorshormoon.
  • Mag u wel stoppen? En gebruikt u dit middel langer dan 3 weken achter elkaar? Bouw dan langzaam af in overleg met uw arts. Bij plotseling stoppen kunt u last krijgen van ernstige ziekteverschijnselen, zoals diarree, misselijkheid, zwakte en vermoeidheid. Die ziekteverschijnselen ontstaan doordat tijdens het gebruik uw eigen bijnierschors minder hormonen aanmaakt. Er is immers al voldoende bijnierschorshormoon in het lichaam aanwezig. Bij plotseling stoppen kan de bijnierschors de hormonen niet ineens weer aanmaken. Het duurt enige weken tot soms meer dan een jaar voor de bijnierschors weer helemaal op gang is.  

Onder welke namen is prednisolon verkrijgbaar?

De werkzame stof prednisolon zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Prednisolon is sinds 1955 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in capsules, drank, tabletten, klysma's en injecties onder de merknaam Di-Adreson-F aquosum en als het merkloze Prednisolon.

Injecties met prednisolon worden ook plaatselijk toegediend in huidaandoeningen of rond ontstoken gewrichten. Lees hiervoor de tekst onder Prednisolon injectie in of rond een gewricht of huidaandoening.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 27-05-2014

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

25 augustus 2015

[Stootkuur 40 mg na 1 week afbouwend met 5 mg per drie dagen. Inname 's avonds.] Eerste nacht 'spastische' hartkloppingen (alsof er een slag wordt overg...

9 augustus 2015

Na 4 dagen prednisol te hebben gebruikt, kreeg ik pijnlijke opgezette klieren in mijn hele lichaam en had ik raar gevoel in de keel en in mijn tong.

15 juli 2015

Na een eerste kuur van 10 dagen is dit nu de 2e kuur van 7 dagen. De eerste keer voelde ik me na 3 dagen weer sterk worden maar een week na de kuur was ik ...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.