Propylthiouracil

Werkzame stof: propylthiouracil

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof propylthiouracil.

naar medicijnen

propylthiouracil

Wat doet propylthiouracil en waarbij gebruik ik het?

Propylthiouracil remt een te snel werkende schildklier af.

Artsen schrijven het voor bij een te snelle werking van de schildklier.

Te snelle schildklierwerking

  • Voor de schildklier

Verschijnselen
Als de schildklier te snel werkt, maakt hij te veel schildklierhormoon aan. Hierdoor ontstaan klachten als hartkloppingen, kortademigheid, transpireren, diarree en vermagering bij een normale eetlust. Een te hoge schildklierwerking wordt ook wel hyperthyreoïdie genoemd. Een te snel werkende schildklier kan verschillende oorzaken hebben.

Aanval van een te snel werkende schildklier (thyreotoxische storm)
Heel zelden veroorzaakt de grote hoeveelheid schildklierhormonen een plotselinge en ernstige toename van de ziekteverschijnselen. Dit wordt een thyreotoxische storm genoemd.
Een thyreotoxische storm moet snel worden behandeld. Behalve medicijnen die de schildklier afremmen, schrijven artsen vaak ook gedurende enkele dagen kaliumjodide voor. Het vermindert de aanmaak en vrijzetting van schildklierhormonen.

Werking
Propylthiouracil remt de aanmaak van schildklierhormoon in de schildklier, waardoor de klachten verminderen of verdwijnen.

Artsen combineren de behandeling met propylthiouracil vaak met het schildklierhormoon levothyroxine. Op deze manier is de werking van de schildklier beter onder controle te houden. Soms schrijft uw arts u in de eerste weken als propylthiouracil nog onvoldoende effect heeft, een hartmiddel voor, zoals propranolol of metoprolol. Deze gaat dan de verschijnselen van de te hoge schildklierwerking, zoals hartkloppingen, tegen.

Effect
Het kan enkele weken duren voor u effect merkt, omdat de schildklier altijd wat hormoon in voorraad heeft en propylthiouracil de afgifte van deze voorraad niet kan tegenhouden. Hoe snel propylthiouracil werkt hangt daarom vooral af van de hoeveelheid schildklierhormoon die nog in uw lichaam en schildklier aanwezig is. Meestal is de schildklierwerking binnen twee tot vier maanden stabiel.

Lees meer over te snelle schildklierwerking

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Te traag werkende schildklier, vergroting van de schildklier (struma) en uitpuilende ogen. Overleg dan met uw arts, het kan zijn dat de behandeling moet worden aangepast.
  • Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u huiduitslag en jeuk. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor propylthiouracil. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid. Deze bijwerkingen gaan meestal over als uw lichaam aan het middel gewend is. Als u hier na enkele weken nog steeds last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
  • Haaruitval en smaakverlies. Dit herstelt als u stopt met het gebruik. Heeft u hier veel last van, raadpleeg dan uw arts.
  • Koorts, spier- en gewrichtspijn en hoofdpijn. Deze klachten verdwijnen vaak na enige weken. Is dit niet het geval, raadpleeg dan uw arts.
  • Bloedafwijking, namelijk een tekort aan witte bloedlichaampjes. De kans hierop is het grootst in de eerste drie maanden van de behandeling. Omdat dit middel ingrijpt op een belangrijk stofwisselingsproces, zult u regelmatig op controle moeten gaan. Uw arts zal meestal ook uw bloed controleren op eventuele afwijkingen. Als uw schildklier groter wordt of als u ineens koorts, keelpijn of neusbloedingen krijgt, moet u direct contact opnemen met uw arts.
  • Leveraandoeningen. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan direct een arts.

Voor vrouwen met een kinderwens geldt een extra waarschuwing: dit middel kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Raadpleeg uw arts bij kinderwens en zorg voor goede anticonceptie.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?

  • Bij een te snel werkende schildklier: Verdeel de doses zo goed mogelijk over de dag voor een continue effect. Het beste kunt u vaste innametijdstippen kiezen. Dan vergeet u minder snel een dosis.
  • Bij een thyreotoxische storm: bij een dreigende aanval moet u meestal eerst dit medicijn innemen. Vanaf 1 uur hierna start u met kaliumjodide.


Hoe lang?
Na 6 tot 8 weken kan de arts beoordelen of de dosering moet worden veranderd. Meestal duurt de behandeling daarna 1 jaar tot 1,5 jaar. De schildklierwerking moet namelijk ten minste 12 maanden achtereen stabiel blijven. Mogelijk moet u op een gegeven moment ook levothyroxine (schildklierhormoon) gebruiken, om de schildklierwerking beter onder controle te houden.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • Als u dit middel twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel drie keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel vier of meer keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan één uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan een uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik propylthiouracil gebruiken met andere medicijnen?

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • De bloedverdunners acenocoumarol (Sintrom), fenprocoumon (Marcoumar) en propylthiouracil kan de werking van de bloedverdunner verminderen. Vertel de trombosedienst dat u propylthiouracil gebruikt. Ook als de hoeveelheid propylthiouracil die u gebruikt verandert of als u stopt met propylthiouracil, moet u dit aan de trombosedienst melden.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Als u dit middel gebruikt en u denkt erover zwanger te worden, overleg dan met uw arts. Dit middel kan schildklierafwijkingen en andere aangeboren afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind. Maar een te snel werkende schildklier bij de moeder kan ook schadelijk voor de baby zijn. Overleg daarom met uw arts over de voor-en nadelen. Dit middel kan tijdens de zwangerschap alleen gebruikt worden onder uitvoerige controle door een specialist.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Dit medicijn komt namelijk in de moedermelk terecht. Het kan dan bijwerkingen bij het kind geven. Als uw arts vindt dat u borstvoeding kunt geven: neem dit medicijn dan verdeeld over de dag direct na het geven van borstvoeding in. Als u daarna weer borstvoeding wilt geven, is nauwelijks meer medicijn in de moedermelk. Zodat de kans op bijwerkingen bij het kind het kleinst is.

In sommige gevallen kan uw arts besluiten de schildklierfunctie van het kind te controleren. Neem als uw kind koorts heeft direct contact op met de arts en vermeld dat u dit medicijn gebruikt.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Nee, u kunt beter niet zomaar stoppen met dit middel. De kans is groot dat uw klachten terugkeren. Stop daarom alleen in overleg met uw arts.

Onder welke namen is propylthiouracil verkrijgbaar?

De werkzame stof propylthiouracil zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Propylthiouracil is sinds 1948 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten als het merkloze Propylthiouracil.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 22-09-2015

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

16 februari 2017

Voor de 2e x na een jaar gestopt te zijn, werkt mijn schildklier weer te snel. Heb zoveel negatieve reacties gehoord vd slok dat ik het nog een x met medi...

9 april 2016

Propylthiouracil is wel erg bitter. Als je de tabletten inneemt en je eet daarna wat, is dat voedsel erg bitter van smaak. Vooral met zuivel. Ik ben er nu ...

16 maart 2014

In 2011 werd bij mij acuut de ziekte van Graves vastgesteld (te snel werkende schildklier). Ik ben door mijn internist zeer goed en regelmatig gecontroleer...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.