Xelevia

Werkzame stof: sitagliptine

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof sitagliptine.

naar medicijnen

sitagliptine

Belangrijk om te weten over sitagliptine

  • Sitagliptine verlaagt het bloedglucose. Te veel glucose in bloed maakt ziek en is schadelijk voor hart en bloedvaten, ogen, nieren en zenuwen.
  • Bij diabetes mellitus (suikerziekte).
  • Diabetesverschijnselen (dorst, vaak plassen en een droge mond) verdwijnen meestal binnen een paar dagen. Binnen enkele weken bent u minder moe.
  • Neem het medicijn eenmaal per dag in, bijvoorbeeld bij het ontbijt.
  • Gebruik sitagliptine elke dag. Dan heeft u minder kans op schade door diabetes. Zoals wonden die slecht genezen, zenuwpijn, nierproblemen, hart- en vaatziekten en blindheid.
  • U heeft kans op te weinig glucose in het bloed (hypo). Vooral als u sitagliptine samen met andere medicijnen tegen diabetes gebruikt. Dit merkt u aan honger, een wisselend humeur, verwardheid, hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, een bleek gezicht, wazig zien, beven, zweten en hartkloppingen. Eet of drink bij een hypo snel iets met (druiven)suiker.
  • Andere bijwerkingen: hoofdpijn, verkoudheid en spierpijn.

Wat doet sitagliptine en waarbij gebruik ik het?

Sitagliptine is een verlager van het bloedglucose. Het behoort tot de zogenaamde DPP-4-remmers. Deze zorgen dat de hoeveelheid insuline na een maaltijd beter op peil is en dat het lichaam minder glucose aanmaakt.

Artsen schrijven het voor bij diabetes mellitus (suikerziekte).

Diabetes mellitus

  • Bij diabetes

Sitagliptine wordt gebruikt bij type-2-diabetes. Dit type diabetes werd vroeger ouderdomsdiabetes genoemd.

Verschijnselen
Bij diabetes bevindt zich te veel glucose in het bloed. Dit veroorzaakt dorst, een droge mond, veel plassen, wazig zien, moeheid, lusteloosheid en slecht genezende wonden. Verder is een te hoog bloedglucose schadelijk voor de ogen, het hart, de nieren en de zenuwen.

Oorzaak
Hoe ontstaat dit teveel aan glucose? Na een maaltijd maakt het lichaam glucose uit koolhydraten,  bijvoorbeeld uit suiker, brood en aardappels. De glucose die zo in het bloed komt, kan worden gebruikt als brandstof, bijvoorbeeld door de hersenen. Ook slaan de lever en spieren  glucose op als voorraad voor later.  Hiervoor hebben ze insuline nodig. Insuline wordt in de alvleesklier gemaakt.

Bij type-2-diabetes zijn de lever en spieren minder gevoelig voor insuline. Er is dan meer insuline van de alvleesklier nodig. Soms kan de alvleesklier niet zo veel insuline aanmaken. Het gevolg is dat niet alle glucose wordt opgeslagen en de hoeveelheid glucose in uw bloed stijgt.

Behandeling
Om de hoeveelheid glucose in uw bloed te verlagen, kunt u meer bewegen en minder calorierijk eten. Het lichaam wordt dan weer gevoeliger voor insuline. Hierdoor is er minder insuline nodig om de glucose uit uw bloed op te nemen.
Als dit niet voldoende helpt, zal uw arts meestal een glucoseverlagend medicijn voorschrijven.

Meestal schrijft de arts eerst de glucoseverlager metformine voor. Als metformine onvoldoende werkt, zal de arts er meestal een andere glucoseverlager bij doen, zoals glimepiride, tolbutamide of pioglitazon.

Als deze combinatie onvoldoende effect heeft, kan de arts er voor kiezen sitagliptine voor te schrijven in plaats van één van deze medicijnen of als medicijn er bij. Ook wordt sitagliptine in sommige gevallen gebruikt in combinatie met insuline.

Werking
De darmwand maakt gedurende de dag bepaalde stoffen aan, de zogenaamde incretines. Deze incretines prikkelen de alvleesklier om meer insuline af te geven en remmen de lever om glucose aan het bloed af te geven. Het resultaat is dat de hoeveelheid glucose in het bloed daalt. Na een maaltijd maakt de darmwand meer incretines aan om de hoeveelheid glucose van een maaltijd sneller te kunnen verwerken. De incretines worden daarna weer afgebroken door het enzym DPP-4.

Sitagliptine remt dit DPP-4-enzym, waardoor de incretines langer kunnen werken en het lichaam de glucose uit een maaltijd beter kan verwerken. De grote schommelingen in de hoeveelheid glucose in het bloed komen dan minder voor.

Effect
Sitagliptine werkt binnen enkele uren en de werking houdt 24 uur aan.

De verschijnselen van diabetes nemen geleidelijk af. Dorst, vaak plassen en een droge mond verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Vermoeidheidsklachten verminderen meestal binnen enkele weken. Behalve als uw vermoeidheid door iets anders komt dan door de diabetes.

Het is belangrijk dat u dit medicijn uw leven lang elke dag inneemt. Op de lange termijn zult u dan minder kans hebben op oogschade, nierproblemen, slecht genezende wonden en zenuwpijn. Bovendien is het belangrijk een gezonde levensstijl te houden: niet roken, voldoende bewegen en een gezond dieet.

Lees meer over diabetes mellitus

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Een te laag bloedglucose (hypo). Dit ontstaat vaker bij combinatie met andere glucoseverlagers. U kunt een 'hypo' herkennen aan de volgende verschijnselen: honger, een wisselend humeur, verwardheid, hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid, bleek gezicht, wazig zien, beven, zweten en hartkloppingen. U kunt deze verschijnselen opheffen door iets te eten of te drinken, bij voorkeur druivensuiker, of eventueel suikerklontjes, een lepel honing, extra zoete limonade of een sportdrank.
  • Hoofdpijn. Blijft u hier last van houden, raadpleeg dan uw arts.
  • Pijnlijke spieren of gewrichten, vooral als u ook de glucoseverlager metformine gebruikt.
  • Vocht vasthouden in armen en benen, vooral als u ook de glucoseverlager pioglitazon gebruikt.
  • Verkoudheidsverschijnselen, zoals een zere keel, hoesten, een verstopte neus of een loopneus.
  • Wazig zien in het begin van de behandeling. Ook kan uw gezichtvermogen de eerste maanden veranderen. Dit komt doordat uw ogen aan de veranderingen in het bloedglucose moeten wennen. Wacht dus liefst nog een aantal weken met het aanmeten van een (nieuwe) leesbril.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Duizeligheid.
  • Ontsteking van de alvleesklier. Waarschuw uw arts bij zeer hevige aanhoudende buikpijn.
  • Benauwdheid en kortademigheid. Raadpleeg uw arts als u hier last van krijgt.
  • Overgevoeligheid. Deze uit zich in huiduitslag, jeuk en galbulten. Er is een zeer zeldzame kans een ernstige huidaandoening met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Neem dan direct contact op met uw arts. Ook kan zwelling optreden van gezicht, lippen, tong en keel, waardoor benauwdheid kan ontstaan. Stop dan ook met het gebruik en bel meteen een arts. In deze gevallen mag u in de toekomst dit soort medicijnen niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor sitagliptine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere soortgelijke medicijnen niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag. Neem het in samen met de andere medicijnen tegen diabetes, bij voorkeur 's ochtends bij het ontbijt.

Hoe lang?
Als dit medicijn uw bloedglucose voldoende naar beneden brengt, moet u het waarschijnlijk uw leven lang gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit medicijn consequent in te nemen.

U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag, mocht u toch een dosis vergeten zijn: neem de dosis in zodra u eraan denkt. Als u de dosis altijd 's ochtends inneemt, heeft u de hele dag om de dosis nog in te nemen als u hem vergeten heeft. Als u er pas de volgende ochtend aan denkt, sla dan de vergeten dosis over. Neem nooit een dubbele dosis op één dag.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Omdat u kans heeft op een hypo kan het gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen. U mag daarom alleen autorijden als u doorgaans een hypo goed voelt aankomen. U kunt hier dan op een goede manier op reageren. Overleg hierover met uw arts.

Let op: ook diabetes kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Hiervoor gelden bepaalde keuringseisen. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR. Op deze website kunt u ook de brochure 'Diabetes mellitus en het rijbewijs' vinden.

Mag u wel autorijden?
Houd dan rekening met de volgende adviezen:

  • Rijd alleen als u zich goed voelt.
  • Meet altijd voor u vertrekt uw bloedglucose.
  • Zorg dat u druivensuiker of suikerklontjes in de auto bij de hand heeft.
  • Heeft u tijdens het autorijden een (dreigende) hypo?
    - Zoek een veilige plek en breng de auto daar tot stilstand.
    - Eet wat druivensuiker of suikerklontjes.
    - Controleer uw bloedglucose en rijd pas verder als deze hoger is dan 6
    mmol/liter.

alcohol drinken?
Alcohol kan een 'hypo' veroorzaken en uw lichaam herstelt hier trager van. Probeer het drinken van alcohol eerst met mate uit. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. Als algemene richtlijn geldt niet meer dan twee glazen per dag. Drink de alcohol wel op een gevulde maag, anders is het effect op het bloedglucose te sterk.

alles eten?
Houd bij wat en hoeveel u eet. Bij diabetes is een goed gewicht erg belangrijk. Als u overgewicht heeft, is het daarom aan te raden af te vallen. Raadpleeg eventueel een diëtist.

Bovendien is het belangrijk dat u de koolhydraten in uw eten zo veel mogelijk over de dag verspreidt. Koolhydraten zitten vooral in voedingsmiddelen als brood, rijst, aardappelen, fris, koek, snoep en chips.

Mag ik sitagliptine gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Als u zwanger bent of binnenkort wilt worden, zult u meestal (tijdelijk) over moeten stappen op een insuline. Overleg hierover met uw arts.

U moet tijdens uw zwangerschap onder strikte controle blijven. Grote schommelingen in uw bloedglucose kunnen schadelijk zijn voor u en voor de groei en ontwikkeling van uw kind. Neem daarom contact op met uw arts zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Meestal zult u moeten overstappen op insuline of een ander medicijn waarvan bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik dit medicijn gebruiken als de werking van mijn nieren of lever minder is?

Nieren

Werken uw nieren minder goed? Overleg dan met uw apotheker. Het kan zijn dat de dosering van uw medicijn aangepast moet worden. Of dat een ander medicijn geschikter is.

Dialyseert u? Overleg dan met uw apotheker. Het kan zijn dat aanpassing van uw medicijngebruik nodig is. Bijvoorbeeld:

  • een andere dosering;
  • een andere dag of ander tijdstip waarop u uw medicijn moet innemen;
  • een ander medicijn.

Lever

Heeft u lichte of matige levercirrose? U mag dit medicijn gebruiken, zoals uw arts heeft voorgeschreven. Over het gebruik van dit medicijn bij levercirrose is nog weinig bekend. Bij de (weinige) mensen met lichte of matige levercirrose die dit medicijn gebruikten, zijn tot nu toe nog geen veranderingen gezien in de werking van de lever, en in de werking en bijwerkingen van dit medicijn.

Heeft u ernstige levercirrose? Gebruik dit medicijn dan alleen na overleg met uw arts. Het is niet zeker of dit medicijn gevolgen heeft voor de werking van uw lever, of dat levercirrose invloed heeft op de werking en bijwerkingen van dit medicijn.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u stopt met dit medicijn, zal uw bloedglucose waarschijnlijk weer stijgen. Stop daarom alleen als uw arts dat adviseert, bijvoorbeeld omdat u overstapt op een andere glucoseverlager.

Bij ernstige ziekte en als u geopereerd moet worden geopereerd, kan uw bloedglucose te sterk stijgen of te veel variëren. Dit medicijn voldoet dan niet. U moet dan tijdelijk overstappen op insuline. Overleg met uw arts wat u in dit specifieke geval moet doen.

Onder welke namen is sitagliptine verkrijgbaar?

De werkzame stof sitagliptine zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Sitagliptine is sinds 2007 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Januvia en Xelevia in tabletten.

Sitagliptine wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof onder de merknaam Janumet.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 09-10-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

27 oktober 2014

Na jaren van vermoeidheidsverschijnselen en daarom te weinig energie om de nodige beweging te gaan nemen, is dit met Januvia opgelost. Ik ben erg blij met ...

2 oktober 2014

Werkt bij mij heel goed bloedsuiker gaat mooi omlaag

12 februari 2014

Nu, na een maand van inname, wazig zicht, constipatie en kortademigheid...., meer spanning..., ben ook gevoelig voor blaren op de lippen...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.