Decapeptyl

Werkzame stof: triptoreline

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof triptoreline.

naar medicijnen

triptoreline

Belangrijk om te weten over triptoreline

  • Triptoreline is een hormoon. Het remt de aanmaak van sommige mannelijke en vrouwelijke geslachtshormonen.
  • Bij vrouwen die geen kinderen kunnen krijgen (als onderdeel van een IVF-behandeling), bij een vleesboom in de baarmoeder en bij endometriose (pijn in de buik door ‘verdwaalde’ stukjes baarmoederslijmvlies die meedoen met de menstruatie).
    Bij mannen bij prostaatkanker en bij hyperseksualiteit (overmatige seksuele belangstelling bij mannen).
    Bij kinderen die te vroeg in de puberteit komen.
  • De arts injecteert triptoreline onder de huid of in een spier. U kunt ook leren uzelf te injecteren.
  • IVF-behandeling: tijdens een bepaalde periode in uw menstruatiecyclus elke dag een injectie.
  • Endometriose: 1 keer per 4 weken een injectie.
  • Prostaatkanker: 1 keer per dag of 1 keer per 4 weken een injectie. Ook wel 1 keer per 3 of 6 maanden.
  • Hyperseksualiteit: 1 injectie per 3 maanden.
  • Bijwerkingen prostaatkanker: de eerste weken kunnen klachten toenemen, zoals problemen met plassen, botpijn en spierzwakte. Daarna nemen de klachten af.
  • Andere bijwerkingen: impotentie, pijnlijke en gespannen borsten (mannen en vrouwen), opvliegers, zweten, buikpijn en hoofdpijn.
  • Vrouwen kunnen onttrekkingsbloedingen of andere vaginale bloedingen krijgen. Dit hoort vanzelf over te gaan. Raadpleeg anders een arts.
  • Bij vrouwen kunnen de eierstokken te sterk reageren op het medicijn. Er kunnen te veel eicellen ontwikkelen. Waarschuw uw arts bij ernstige buikpijn, diarree, braken of kortademigheid. 

Wat doet triptoreline en waarbij gebruik ik het?

Triptoreline behoort tot hypothalamushormonen. Deze hormonen remmen de aanmaak van mannelijke en vrouwelijke geslachthormonen.

Artsen schrijven het voor bij een verminderde vruchtbaarheid (IVF-behandeling), endometriose, prostaatkanker, een te vroege puberteit (pubertas praecox), een vleesboom en hyperseksualiteit.

Verminderde vruchtbaarheid

Voor een zwangerschap is een eicel nodig, die door een mannelijke zaadcel wordt bevrucht. Een eicel die kan worden bevrucht, heeft zich enkele dagen daarvoor ontwikkeld, men noemt de eicel “gerijpt”. Als de eicel voldoende is ontwikkeld, komt hij vrij voor bevruchting. Dit heet de eisprong of ovulatie.

Bij een IVF-behandeling (In Vitro Fertilisatie) vindt de bevruchting buiten het lichaam plaats.
Hiervoor moeten rijpe eicellen uit de eierstokken gehaald worden om ze vervolgens te laten bevruchten.

Om voldoende eicellen te laten rijpen probeert de arts de hormonen in uw lichaam precies te regelen. Hiervoor moeten de eigen hormonen eerst worden geblokkeerd. Daarna wordt met andere medicijnen de eirijping gestimuleerd. Als de eicellen voldoende rijp zijn worden ze met een holle naald uit de eierstokken opgezogen.

Triptoreline is een medicijn dat wordt gebruikt om de eigen hormoonaanmaak te blokkeren.

Lees meer over verminderde vruchtbaarheid

Endometriose

De baarmoeder is van binnen met een slijmvlies bekleed. Dit slijmvlies heet endometrium. Bij endometriose is het slijmvlies ook buiten de baarmoeder aanwezig, bijvoorbeeld in de buikholte, rond de darmen, de eierstokken, blaas of op het buikvlies.

Verschijnselen
Het slijmvlies buiten de baarmoeder doet ook mee met de menstruatiecyclus. Daardoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte die pijn kunnen veroorzaken. Ook kunnen littekens en verklevingen ontstaan, die tijdens de menstruatie, maar ook daarvoor of daarna buikpijn kunnen geven. Soms is endometriose een oorzaak van ongewilde kinderloosheid. In de vruchtbare leeftijd heeft 1 op de 20 vrouwen endometriose. Bij vrouwen die ongewild kinderloos zijn is dat 1 op de 4.

Behandeling
Soms helpt het om een pijnstiller te gebruiken, bijvoorbeeld paracetamol of een pijnstiller van het nsaid-type, zoals ibuprofen. Ook de anticonceptiepil kan buikpijn door endometriose verminderen. Eventueel kunt u de pil zonder stopweek doorgebruiken, zodat u geen menstruatie meer krijgt. Ook progestageenhormonen, zoals in tabletten, in de prikpil of in het hormoonspiraaltje, zijn werkzaam.  

Als pijnstillers, de pil of progestageenhormonen onvoldoende helpen, kan uw arts triptoreline voorschrijven. U mag het niet langer dan een half jaar gebruiken omdat het anders te veel kans op bijwerkingen geeft.
Als de klachten daarna terugkomen of als u veel pijn heeft, kan de gynaecoloog een kijkoperatie doen en de slijmvliesplekken weghalen. Helaas komt endometriose soms toch weer terug. Door triptoreline na de operatie 6 maanden te gebruiken heeft u minder kans dat de kwaal terugkomt.

Werking
Triptoreline remt de aanmaak van de geslachthormonen oestrogeen en progestageen. Hierdoor vermindert de hoeveelheid baarmoederslijmvlies op de endometrioseplekken. Daardoor neemt de pijn af.
Meestal blijft de menstruatie weg na de eerste maand van de behandeling. De menstruatie komt 7 tot 12 weken na de laatste injectie terug.

Lees meer over endometriose

Kanker

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen, waarbij lichaamscellen zich ongeremd vermenigvuldigen. Het gevolg is tumoren (gezwellen) of afwijkingen in bloed en lymfebanen. Het is een ernstige ziekte die, als men er niets aan doet, fataal kan zijn.

Dankzij nieuw onderzoek is tegenwoordig goede behandeling voor veel soorten kanker mogelijk. Bij snelle behandeling voorkomt u dat een kankergezwel doorgroeit in het omringende weefsel of dat het uitzaait. Bij uitzaaiingen ontstaat kanker op andere plaatsen in het lichaam.

Oorzaak
In elke cel zit DNA. DNA bevat de erfelijke eigenschappen van ons lichaam, zoals de bloedgroep en de kleur van de ogen. Door het DNA weten cellen wat ze moeten doen, bijvoorbeeld ook hoe snel ze zich moeten delen. Bij een celdeling ontstaan uit één cel twee dochtercellen, met exact hetzelfde DNA als de moedercel. Als het stukje DNA dat de celdeling bestuurt beschadigd raakt, kan de cel zich sneller gaan delen. De dochtercellen van elke cel bevatten dezelfde beschadiging in het DNA. Daardoor gaan ook deze cellen zich ongeremd delen, met kanker tot gevolg.

Hoe de beschadiging in het DNA ontstaat, is vaak onbekend. Het lijkt soms te komen door chemische stoffen als teer in tabaksrook, of door asbest, alcohol, te veel of te vet voedsel, straling of door een erfelijke aanleg.

Verschijnselen
Kanker is een verraderlijke ziekte. Elke kankersoort veroorzaakt weer andere klachten. In het beginstadium zijn er vaak helemaal geen verschijnselen. Pas als een kankergezwel tegen zenuwen aandrukt, is pijn te voelen.

Sommige klachten komen bij vrijwel alle kankersoorten voor, zoals erge vermoeidheid, gebrek aan eetlust en sterke vermagering (bijvoorbeeld meer dan drie kilo per maand).

Prostaatkanker
De prostaat is een klier in de onderbuik. Het ligt om de urinebuis heen. Deze klier maakt het prostaatvocht. Dit is het vocht dat bij de zaadlozing samen met de zaadcellen naar buitenkomt.

Bij een DNA-beschadiging kunnen de cellen in de prostaatklier ongeremd gaan groeien. Op deze plaats verhardt de prostaat. Door de tumor kan de prostaat groter zijn. De tumor kan de plasbuis dichtknijpen waardoor het plassen moeilijker gaat. Het mannelijk hormoon testosteron kan de groei van kankercellen bevorderen. Testosteron wordt aangemaakt door de zaadballen.

Prostaatkanker komt voor bij mannen ouder dan 50 jaar.

Behandeling
Prostaatkanker wordt meestal behandeld met een operatie, bestraling en medicijnen tegen testosteron , zoals triptoreline. Soms zijn cytostatica-kuren nodig (chemotherapie).

Alleen medicijnen tegen testosteron zijn  meestal niet voldoende om te genezen. Wel worden de ziekte en de klachten afgeremd. Een van de medicijnen tegen testosteron die uw arts kan voorschrijven is triptoreline.

Het wordt soms ook na een bestralingskuur gegeven, om de kans te verminderen dat de ziekte terugkeert.

Werking
Triptoreline vermindert de aanmaak van testosteron. De groei van de prostaatkankercellen wordt hierdoor afgeremd.

Lees meer over kanker

Voortijdig begin puberteit

De medische term voor een te vroege puberteit is pubertas praecox. Bij deze ontwikkelingsstoornis stopt op jonge leeftijd de lengtegroei en ontstaan al geslachtskenmerken.

Bij meisjes spreekt men van pubertas praecox als zij voor het achtste jaar  borsten krijgen of voor het negende jaar gaan menstrueren.
Bij jongens is sprake van pubertas praecox als zij voor het negende jaar mannelijke geslachtskenmerken ontwikkelen, zoals een zware stem en baardgroei.
Pubertas praecox is niet alleen een probleem omdat het kind stopt met groeien, maar de volwassen geslachtskenmerken op kinderleeftijd zijn ook een grote psychische belasting.

Oorzaak
Een mogelijke oorzaak kan liggen bij de hypothalamus of hypofyse. De hypothalamus is een deel van de hersenen dat de hypofyse stimuleert. De hypofyse is een klier in de hersenen die andere hormonen aanmaakt. De hormonen van de hypothalamus stimuleren de hypofyse om hormonen te maken. Deze hypofysehormonen zetten de zaadballen of eierstokken aan om geslachtshormonen te maken.

Hoe het komt dat de hersenen deze hormonen te vroeg aanmaken is grotendeels onbekend. Zelden is de oorzaak een tumor, ontsteking of verwonding van de hersenen.

De oorzaak kan ook buiten de hersenen liggen, zoals een tumor in eierstok, zaadbal of bijnier of een schildklieraandoening.

Behandeling
Als de oorzaak is dat de hypothalamus of hypofyse de hormonen te vroeg aanmaken, kan de arts de aanmaak remmen met bijvoorbeeld triptoreline. De arts houdt nauwlettend in de gaten of het kind voldoende groeit.

Werking
Triptoreline remt de aanmaak van mannelijke en vrouwelijke geslachtshormonen door de hypofyse. Hierdoor wordt de ontwikkeling van de puberteit  vertraagd of tijdelijk stilgezet. De lengtegroei neemt weer toe. Op het moment dat het geen probleem meer is als het kind in de puberteit komt, stopt men de behandeling. Daarna komt de puberteit binnen een aantal maanden weer op gang. Het kan tot 16 maanden duren voordat een meisje weer gaat menstrueren.

Lees meer over voortijdig begin puberteit

Vleesboom

Dit medicijn wordt gebruikt bij vleesbomen in de baarmoeder (myomen). Een vleesboom is een goedaardig gezwel. Het kan enkele millimeters groot zijn, maar ook veel groter zijn.

Oorzaak
De baarmoeder bestaat uit een dikke spierlaag. Bij een vleesboom ontstaat wildgroei van het spierweefsel van de baarmoeder.

Verschijnselen
De meeste vrouwen hebben geen klachten van de vleesboom. Grote gezwellen kunnen te zien zijn als een harde ronding van de onderbuik. Sommige vrouwen hebben meer bloedverlies en pijn tijdens de menstruatie. Als vrouwen in de menopauze komen, verdwijnen de klachten meestal.

Behandeling
Bij relatief kleine vleesbomen kan de anticonceptiepil buikpijn door vleesbomen verminderen. Ook progestageenhormonen, zoals in tabletten, in de prikpil of in het hormoonspiraaltje, zijn werkzaam. Door deze hormonen vermindert de omvang van de vleesboom.
Als u veel klachten van de vleesboom heeft, kan de arts opereren. Soms door de hele baarmoeder te verwijderen, soms door alleen de vleesboom weg te halen. In dat geval schrijft uw arts vaak vanaf enkele maanden voor de operatie triptoreline-injecties voor. Het maakt de vleesboom kleiner, zodat deze makkelijker is weg te halen. Bovendien is er tijdens de operatie dan minder bloedverlies.

Artsen schrijven triptoreline soms ook voor bij een vleesboom, als u vlak voor de menopauze zit.  U mag dit medicijn namelijk niet langer dan 6 maanden gebruiken omdat het anders te veel kans op bijwerkingen geeft.

Effect
Een injectie werkt ongeveer 4 weken lang. Als u dit medicijn gebruikt, blijft de menstruatie meestal weg. Als de baarmoeder bij de operatie niet is verwijderd, zal 7 tot 12 weken na de operatie de menstruatie weer terugkeren.

Lees meer over vleesboom

Hyperseksualiteit

Verschijnselen
Te veel mannelijke hormonen kunnen bij mannen een overmatige seksuele belangstelling of ongebruikelijke seksuele voorkeuren veroorzaken.

Behandeling
Als deze seksuele belangstelling te belastend is en problemen met de omgeving geeft, kan de arts triptoreline voorschrijven. De behandeling wordt altijd gecombineerd met psychotherapie.

Effect
Triptoreline vermindert de aanmaak van testosteron. Dit leidt soms, niet altijd, tot vermindering van de seksuele behoeftes.

Het duurt enkele weken tot enkele maanden voor u effect van de behandeling kunt merken. Het effect houdt aan zolang u triptoreline gebruikt.

 

Lees meer over hyperseksualiteit

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Veel bijwerkingen zijn het gevolg van de afname van de mannelijke en vrouwelijke geslachtshormonen. Na stoppen van de behandeling verdwijnen deze bijwerkingen.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

  • Opvliegers en zweten. Deze klachten kunnen na enkele maanden vanzelf overgaan, omdat uw lichaam eraan went. Blijft u last houden? Raadpleeg dan uw arts.
  • Minder zin in vrijen. Bij mannen impotentie.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen), in het begin van de behandeling

  • Bij prostaatkanker: tijdelijke verergering van de klachten, zoals problemen met plassen, botpijn, spierpijn en spierzwakte.
  • Bij endometriose: tijdelijke verergering van buikpijn, pijn in het bekken en menstruatiepijn.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Bij mannen: botpijn. Zelden borstvorming. Zeer zelden pijn in de zaadballen.
  • Bij vrouwen: droge vagina, pijn bij het vrijen, bekkenpijn, pijnlijke borsten, hoofdpijn, stemmingswisselingen. Uw menstruatie zal wegblijven. De eerste maand kunnen wel doorbraakbloedingen ontstaan. Heeft u hier na de eerste maand nog last van heeft? Raadpleeg dan uw arts. Na stoppen van de behandeling keert de menstruatie binnen 7 tot 12 weken terug.
    Bij meisjes: afscheiding of bloeding uit de vagina. Meestal verdwijnt dit na de eerste maand. Blijft het bestaan? Raadpleeg dan uw arts.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Pijn en irritatie op de injectieplaats.
  • Hoofdpijn, stemmingswisselingen, vermoeidheid, prikkelbaarheid, slaapstoornissen, zeer zelden angst of verwardheid.
  • Spierpijn, rugpijn, gewrichtspijn.
  • Maagdarmklachten zoals misselijkheid, zeer zelden diarree of verstopping, buikpijn, braken, verminderde eetlust, smaakstoornissen, gewichtsverandering.
  • Keelpijn, luchtweginfecties, koorts, loopneus.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
    Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid, een opgezwollen gezicht of flauwvallen. Ga dan onmiddellijk naar een arts of naar de Eerste-hulpdienst.
    Blijkt u overgevoelig voor triptoreline? Geef dat aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Droge mond.
  • Hartkloppingen, hoge bloeddruk, pijn op de borst, verhoogd cholesterol.
  • Huiduitslag, vette huid, acne.
  • Veranderingen in lichaamsbeharing, zoals kaalheid, verminderde baardgroei bij de man, overmatige lichaamsbeharing bij de vrouw.
  • Tintelend of doof gevoel van de huid.
  • Wazig zien.
  • Duizeligheid, draaierig gevoel.

Na een aantal maanden

  • Brozer worden van de botten door het verlies van botweefsel (osteoporose). Ouderen hebben eerder kans op botbreuken. De kans dat de botten zich herstellen is groot als u het korter dan 6 maanden gebruikt. Daarom schrijven artsen het bij endometriose of een vleesboom niet langer dan een half jaar voor. Na stoppen herstelt het botverlies zich dan binnen 9 maanden. Als u triptoreline op jonge of middelbare leeftijd langere tijd heeft gebruikt, heeft u later meer kans op botbreuken door botontkalking.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Uw arts zal dit medicijn onder de huid van de buik of in een spier injecteren. Soms kunt u ook leren hoe u uzelf moet injecteren.

Wanneer?

  • Bij een IVF-behandeling: op bepaalde dagen van de cyclus.
  • Bij endometriose, vleesboom en ter voorbereiding op een operatie: 1 keer per 4 weken.
  • Bij prostaatkanker: afhankelijk van de dosering elke dag, 1 keer per 4 weken,1 keer per 3 maanden of 1 keer per half jaar.
  • Bij pubertas praecox: de eerste maand om de 2 weken, daarna om de 3 of 4 weken, afhankelijk van het effect.
  • Hyperseksualiteit bij mannen: 1 keer per 3 maanden.

Hoelang?
Afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt, kunt u triptoreline gedurende enkele maanden tot jaren gebruiken:

  • Bij endometriose en vleesboom: maximaal 6 maanden.
  • Bij prostaatkanker en hyperseksualiteit: zo lang als nodig is.
  • Bij voortijdige puberteit: meestal totdat de botten zoveel zijn gegroeid dat de puberteit geen probleem meer is. Meestal is dit bij meisjes als ze 12 jaar zijn, en bij jongens 13 jaar.
  • Bij IVF-behandeling: meestal per behandeling 4 tot 7 weken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Als u uzelf injecteert: raadpleeg uw arts als u een dosis bent vergeten.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik triptoreline gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Het is niet bekend of dit medicijn schadelijk is voor het ongeboren kind. Als u triptoreline gebruikt bij een IVF-behandeling: u kunt dit medicijn zonder problemen gebruiken. Op het moment dat u zwanger raakt, is dit medicijn al uit uw bloed verdwenen.

Borstvoeding
Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft of stop de borstvoeding. Het is niet bekend of triptoreline in de moedermelk terechtkomt en of dit schadelijk is voor de baby. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u wilt stoppen, overleg dan eerst met uw arts.

Bij prostaatkanker: als u te vroeg stopt met de behandeling kunnen er weer kankercellen gaan groeien.

Bij endometriose of vleesboom: als u te vroeg stopt kunnen uw klachten terugkeren.

Bij verminderde vruchtbaarheid, voortijdig begin puberteit, hyperseksualiteit: als u te vroeg stopt loopt u de kans dat de behandeling niet werkt.

Onder welke namen is triptoreline verkrijgbaar?

De werkzame stof triptoreline zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Triptoreline is sinds 1987 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in injecties onder de merknamen Decapeptyl, Pamorelin, Salvacyl en Triptofem.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 22-03-2016

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

9 april 2016

Vermoeidheid, pijnlijke borsten, misselijk, spierpijn, bekkenpijn, pijn in de eierstokken, hoofdpijn en bovenal zeer emotioneel/depri. Heb veel klachten er...

18 december 2015

Is het mogelijk om hartkloppingen te krijgem van decapeptyl?

25 september 2014

Prikken is pijnlijk door lange, beetje stompe naald. En daarnaast voel ik me na een uurtje al moe.

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.