Zorg & gebruik

Veilig in de zon

De UV-straling in zonlicht kan de huid beschadigen en ervoor zorgen dat u verbrandt. Bescherm uzelf door kleding te dragen, zonnebrandcrème te gebruiken en tussen 12.00 en 15.00 uur uit de zon te blijven.

naar zorg & gebruik

Veilig in de zon

UV-straling in zonlicht beschadigt de huid

De ultraviolette straling (UV-A en UV-B) van de zon kan de huid beschadigen.

  • UV-A-straling zorgt voor een versnelde veroudering van de huid (rimpels), zonneallergie en vergroot op den duur de kans op huidkanker.
  • UV-B-straling kan de huid verbranden en kan het DNA (het erfelijk materiaal in de huidcellen) aantasten en daardoor huidkanker veroorzaken.

Ook als u al bruin bent of nooit verbrandt, kan uw huid worden beschadigd door UV-straling. Bescherm uzelf dus altijd tegen de zon.

Zo beschermt u zich tegen de zon

De één is gevoeliger voor te veel zon dan de ander. Maar iedereen doet er goed aan niet te veel in de zon te komen. Zo beschermt u zich tegen UV-straling:

  • Laat uw huid voorzichtig wennen aan de zon, ook als u al bruin bent.
  • Smeer u om de 2 uur flink in met een zonnebrandcrème. En begin daar een half uur voordat u de zon in gaat al mee.
  • Draag bedekkende kleding,  en zet een zonnehoed of zonnepet op. Voor in de tropen is er zelfs speciale dicht geweven kleding waar de zon bijna niet doorheen komt.
  • Blijf op het heetst van een zonnige zomerdag, maar ook op een zonnige dag met lage temperaturen tussen 12.00 en 15.00 uur liever in de schaduw. Hoe hoger de zon staat, hoe groter de kans dat u verbrandt.
  • Breng zonnebrandcrème opnieuw aan na het zwemmen. Ook als u een waterproof product gebruikt. In het water en bij het afdrogen verdwijnt het middel toch gedeeltelijk.
  • Kies een zonnebrandcr`me die niet alleen tegen UV-B-straling (verbranding) beschermt, maar ook tegen UV-A-straling (huidveroudering). Op de verpakking is dan een rondje te zien met daarin de letters 'UVA'.
  • Draag een zonnebril met UV-bescherming in de zon. Ook de ogen zijn gevoelig voor UV-straling.

Met welke factor moet ik mij insmeren?

Het getal op de verpakking van zonnebrandcrème geeft aan hoe sterk de bescherming is. Dit is de beschermingsfactor of SPF ('sun protection factor'). Hoe hoger dit getal, hoe langer u in de zon kunt zijn zonder te verbranden.

In onderstaande tabel ziet u welke beschermingsfactor past bij uw huidtype. Deze adviezen gelden voor Nederland. Bij buitenlandse zonvakanties en de wintersport zijn hogere beschermingsfactoren aan te raden.

HuidtypeVerbrandingBruiningUiterlijkInsmeren met factor
1
 
verbrandt zeer snel  wordt niet bruinzeer lichte huid, vaak met sproeten, rossig of lichtblond haar, lichte ogen 20-30
2verbrandt snel wordt langzaam bruinlichte huid, blond haar, lichte ogen 15+
3verbrandt niet snelwordt snel bruin licht getinte huid, donkerblonde tot bruine haren, vrij donkere ogen10-15
4verbrandt bijna nooitbruint zeer goedgetinte huid, donkere haren en ogen6-10

Mensen met huidtype 1 en 2 behoren tot de risicogroep van huidkanker en moeten zich dus bijzonder goed beschermen.

Kinderen: extra opletten met zon

Kinderen en tieners jonger dan 16 jaar moeten extra oppassen met de zon. Zij zijn extra gevoelig voor beschadiging door UV-straling. Overmatige blootstelling aan zonlicht tijdens de kinderjaren en het aantal keer dat iemand is verbrand, lijken een rol te spelen bij het ontstaan van huidkanker.

Bescherm kinderen daarom op de volgende manier:

  • Leg kinderen tot 1 jaar nooit in de zon.
  • Laat kinderen niet te lang in de zon spelen, zeker niet tussen 12.00 en 15.00 uur. Kies in plaats daarvan voor de schaduw. Trek ze een T-shirt aan en zet ze een hoedje of petje op.
  • Smeer kinderen in met een zonnebrandcrème met een beschermingsfactor van 20 of hoger. Begin hiermee een half uur voordat ze naar buiten gaan. Herhaal het insmeren elke 2 uur en zeker na het zwemmen. Er zijn speciale zonnebrandcrèmes voor kinderen verkrijgbaar in de apotheek en bij de drogist.

Wat te doen bij zonnebrand

Bent u verbrand?

  • Blijf dan minstens 3 dagen uit de zon om uw huid te laten herstellen. Gebruik eventueel een verkoelend 'aftersun'-middel.
  • Doet uw huid pijn? Leg er dan natte doeken op en neem eventueel paracetamol. Blaren moet u zo veel mogelijk heel laten.
  • Neem contact op met de huisarts als een groot gedeelte van uw huid gezwollen is door de verbranding, als u veel blaren krijgt of als u door de verbranding last krijgt van koude rillingen, koorts, misselijkheid, braken, hoofdpijn of hartkloppingen.

Overgevoelig voor zon door medicijnen

Door sommige medicijnen kunt u overgevoelig worden voor zonlicht. Dit wordt ook wel zonlichtovergevoeligheid, zonneallergie of fototoxiciteit genoemd. Als u deze medicijnen gebruikt en u komt in de zon, zelfs voor korte perioden, dan kunt u last krijgen van huiduitslag, jeuk, roodheid, andere verkleuring van de huid en ernstige verbranding door de zon. Medicijnen die u overgevoelig voor zonlicht kunnen maken zijn bijvoorbeeld de middelen tegen huidaandoeningen adapaleen, tacrolimus en isotretinoïne, en de antibiotica doxycycline en sulfadiazine.

Bent u benieuwd of uw medicijn u overgevoelig voor de zon kan maken? Zoek uw medicijn op deze website, of kijk in de bijsluiter onder ‘bijwerkingen’. Voor specifiek advies kunt u terecht bij uw apotheker of arts. Misschien kunt u een ander medicijn gebruiken dat deze bijwerking niet heeft.

Hoelang u moet oppassen met de zon, verschilt per medicijn. Dit kan nog een tijdje in uw bloed aanwezig blijven. Een voorbeeld: bij het antibioticum doxycycline kunt u een week na het einde van de kuur weer in de zon.

Advies bij zonlichtovergevoeligheid

U kunt bij lichtovergevoeligheid het beste zo min mogelijk in de zon komen. En u moet zich zeer goed beschermen tegen de zon als u buiten bent. Ook bij bewolkt weer, want wolken houden maar een deel van de UV-straling tegen.

Gaat u op wintersport? Smeer uw gezicht dan in met een sunblock (een middel met een beschermingsfactor hoger dan 25) met UVA- en UVB-filter. Draag een muts, sjaal, skibril en handschoenen.

Verbranding door lichtovergevoeligheid

U kunt bij verbranding door lichtovergevoeligheid de huid koelen met natte omslagen en eventueel een pijnstiller nemen. Bij jeuk helpen medicijnen die de allergische reactie onderdrukken, zoals cetirizine en loratidine. Deze middelen zijn zonder recept verkrijgbaar bij uw apotheek of drogist. Is de reactie zeer ernstig, dan kan de huisarts tabletten met ontstekingsremmer (prednisolon) voorschrijven.

Neem direct contact op met uw huisarts:

  • als een groot gedeelte van uw huid gezwollen is door de verbranding;
  • als u veel blaren krijgt;
  • als u door de verbranding last krijgt van koude rillingen, koorts, misselijkheid, braken, hoofdpijn of hartkloppingen.

Ook ogen beschermen tegen UV-straling

Behalve de huid zijn ook de ogen gevoelig voor UV-straling. Door overmatige blootstelling aan UV-straling kunt u last krijgen van een hoornvliesontsteking. Dit wordt ook wel ‘sneeuwblindheid` genoemd, omdat dit veelal voorkomt bij mensen die hoog in de sneeuw verblijven.

Voorkom sneeuwblindheid met een zonnebril met UV-werende glazen. Draag op wintersport een sportzonnebril met klepjes aan de zijkant, zodat UV niet via de zijkant het oog binnendringt.

Extra opletten met zon en sneeuw, water, zand

Sneeuw, water en zand weerkaatsen UV-straling. In het hooggebergte, op het water en aan het strand kunt u daardoor sneller verbranden dan u zou verwachten. In de bergen speelt ook nog eens mee dat UV-stralen minder worden tegengehouden omdat de lucht schoner is.

De zonkracht hangt niet af van de temperatuur. Op een heldere, koele dag kunt u bij een hoge zonkracht net zo snel verbranden als op een warme dag.

Beschermen tegen zon tijdens wintersport

Door de bergen en de sneeuw is het tijdens de wintersport extra opletten met de zon:

  • Breng regelmatig - minstens om de 2 uur - een zonnebrandproduct aan met een hoge UV-B- en UV-A-factor. Mensen met een lichte huid moeten in de bergen minimaal factor 20 gebruiken.
  • Gebruik een zonnebrandcrème op vetbasis - crèmes op waterbasis bevriezen op de huid.
  • Smeer gevoelige plekjes (zoals neus, oren, lippen en oogleden) regelmatig in met een zonnebrandmiddel met beschermingsfactor 30+, ook als u een zonnebril draagt.
  • Bescherm uw ogen met een sportzonnebril met UV-werende glazen en klepjes aan de zijkanten.
  • De kinderhuid is teer en verbrandt snel. Smeer de huid van kinderen in met een sunblock (een middel met een beschermingsfactor hoger dan 25).

Zon en DEET: geen goede combinatie

Gebruik liever geen middelen met DEET als u ook zonnebrandcrème gebruikt. Een insectenafweermiddel dat DEET bevat, breekt zonnebrandcrème af. Dit gebeurt ook als u het middel met DEET enige tijd voor of na de crème opsmeert.

Gebruikt u toch DEET, bijvoorbeeld omdat u in een gebied bent waar muggen en teken ziektes veroorzaken? Bescherm u dan extra tegen de zon door de schaduw op te zoeken en beschermende kleding te dragen.

Zonnesteek

Bij een zonnesteek kunt u last krijgen van een gloeiende huid, zweten, bleek zien, hoofdpijn, duizeligheid, braken, moe zijn en een slap gevoel. Uw lichaam verliest vocht door zweten als het warm is. Als u te weinig drinkt, dan heeft uw lichaam te weinig vocht om te verdampen. Hierdoor stijgt uw lichaamstemperatuur. Als dit in de zon gebeurt, dan heeft u een zonnesteek.

Wat te doen bij zonnesteek

  • Afkoeling is het belangrijkste. Zorg bij een zonnesteek voor een koele omgeving en schaduw. Maak strakke kleding los en zorg voor frisse lucht. Drink voldoende water en neem als het kan een koele douche.
  • Neem direct contact op met de arts als iemand blijft braken, onrustig of verward is of het bewustzijn verliest.
Laatst bijgewerkt: 06-07-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.