stavudine

stavudine

Trefwoord
naar medicijnen

stavudine

vergroot
terug naar boven

Belangrijk om te weten over stavudine

  • Stavudine remt de groei van het virus dat hiv veroorzaakt.
  • Bij infectie met het hiv-virus en bij aids, altijd in combinatie met andere hiv-medicijnen.
    Vraag uw behandelaar een slikschema voor uw medicatie.
  • U merkt dat de behandeling werkt als het aantal virussen in het bloed afneemt en u minder infecties heeft. Dat kan wel enkele maanden duren.
  • Een hiv-behandeling duurt levenslang, maar stavudine wordt zo kort mogelijk gebruikt. Het kan namelijk de zenuwen beschadigen. Als het kan, zal de arts overstappen op een andere hiv-remmer.
  • Neem stavudine bij voorkeur in op een lege maag. Dat is minstens 2 uur voor het eten of minstens 1 uur erna. Heeft u last van ernstige misselijkheid? Neem het dan wel met een lichte maaltijd in.
  • Uw arts zal u regelmatig controleren op bijwerkingen. Belangrijke bijwerkingen zijn: zenuwbeschadiging, maagdarmklachten, hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid. Raadpleeg uw arts als u iets ongewoons opmerkt.
  • Zenuwbeschadiging merkt u aan een doof of tintelend gevoel van de huid. Raadpleeg dan uw arts. De klachten verdwijnen meestal na stoppen. Maar 1 op de 5 mensen houdt er langdurig last van.
  • Wisselwerkingen met andere middelen. Laat uw apotheker controleren of u het veilig kunt gebruiken met andere medicijnen, ook die u zonder recept heeft gekocht.

Wat doet stavudine en waarbij gebruik ik het?

Stavudine is een virusremmer. Het remt de groei van het virus dat hiv veroorzaakt.

Artsen schrijven het voor bij hiv en aids.

Hiv

Oorzaak
Hiv is een virusinfectie die de witte bloedcellen aantast. Deze bloedcellen zijn nodig voor de afweer tegen infecties. Hoe meer virussen er komen, hoe meer de afweer achteruitgaat.

Infecties met hiv krijgt men door contact met besmet bloed, sperma, vaginavocht of moedermelk.

Verschijnselen
Mensen die besmet raken met hiv krijgen meestal binnen enkele dagen tot weken klachten die lijken op een flinke griep. Deze gaan vanzelf weer over. Pas twee tot elf jaar later ontstaan ernstige klachten, zoals lymfeklierzwellingen, moeheid, koorts en gewichtsverlies. In de tussenliggende periode zijn er geen klachten, maar is het virus wel aanwezig en kan men anderen besmetten. Deze mensen worden hiv-positief of sero-positief genoemd.

Later kunnen er infecties ontstaan die bij gezonde mensen niet voorkomen. De ziekte noemt men dan aids. Nog later kunnen er tumoren en vormen van kanker ontstaan.

Werking
Het virus dat hiv veroorzaakt stimuleert onze lichaamscellen om nieuwe hiv-virussen aan te maken. Daarvoor is het enzym reverse-transcriptase nodig. Stavudine remt dit enzym en voorkomt zo dat nieuwe virussen worden gemaakt.   Stavudine kan het virus niet volledig laten verdwijnen. Wel kan het de hoeveelheid virus in het bloed drastisch verlagen. Hierdoor neemt het aantal witte bloedcellen toe en komt de afweer weer op peil. Omdat het virus snel geneigd is ongevoelig (resistent) te worden, kan het alleen in combinatie met andere hiv-remmers worden toegepast.

Behandeling
Hiv-positieve mensen starten in het algemeen met de behandeling als ze klachten krijgen of als de hoeveelheid witte bloedcellen beneden een bepaald minimum komt. Gebruikelijk is daarvoor een combinatie van minimaal drie medicijnen te kiezen. Mocht deze combinatie onvoldoende effectief worden, dan kan men overschakelen op een combinatie van drie niet eerder gebruikte medicijnen, waarvoor het virus nog wel gevoelig is.
Omdat stavudine meer bijwerkingen geeft dan andere medicijnen tegen hiv, schrijven artsen stavudine alleen voor als andere medicijnen tegen hiv onvoldoende werken.
De behandeling noemt men geslaagd, als:

  • de klachten verminderen;
  • de afweer toeneemt;
  • de hoeveelheid virus in het bloed binnen een half jaar niet meer is te meten;
  • de bijwerkingen van de hiv-remmers geen al te grote inbreuk op de kwaliteit van leven hebben.
Lees meer over hiv

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Zenuwbeschadiging, te merken aan een doof of tintelend gevoel van de huid. Raadpleeg uw arts als u dit merkt. Na stoppen van het gebruik verdwijnt dit meestal weer. Ongeveer 1 op de 5 mensen krijgt langdurige zenuwpijn. Vandaar dat dit medicijn niet zo vaak meer wordt gebruikt.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Maagdarmklachten: misselijkheid, braken, buikpijn, diarree en gebrek aan eetlust. Heeft u last van misselijkheid? Neem het medicijn dan in met wat voedsel. Raadpleeg uw arts als u last blijft houden van maag of darmen.
  • Hoofdpijn en duizeligheid.
  • Vermoeidheid, slap gevoel en slaperigheid.
  • Veranderde vetverdeling, waarbij het vet meer op de buik, borst en de bovenkant van de rug gaat zitten. Ook kan de hoeveelheid cholesterol en vet in het bloed te hoog worden waardoor de kans op hart- en vaatziekten groter wordt.
  • Bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, kunnen verschijnselen van diabetes (suikerziekte) ontstaan. Zij merken dit doordat zij veel dorst krijgen en veel moeten plassen. Mensen met diabetes kunnen tijdens de behandeling meer insuline of glucoseverlagers nodig hebben. Meet extra vaak uw bloedglucose.
  • Huiduitslag met rode vlekken, galbulten of jeuk. Huiduitslag kan door overgevoeligheid komen maar dat hoeft niet (zie Zeer zelden: overgevoeligheid).
  • Psychische aandoeningen, zoals depressie, slapeloosheid, angstige gevoelens en abnormale dromen en gedachten. Raadpleeg uw arts als u dit bemerkt.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Ernstige veranderingen in het bloed (een melkzuuracidose). Bij een melkzuuracidose verandert de zuurgraad van uw bloed. Dit kan erg gevaarlijk zijn voor uw gezondheid. De verschijnselen van een acidose zijn misselijkheid, braken, diarree, buikpijn, snelle ademhaling en bewustzijnsverlies. Neem bij deze verschijnselen onmiddellijk contact op met een arts.
    Deze bijwerking ontstaat vooral als u ook last heeft van een verminderde leverfunctie en een ontsteking van de alvleesklier. Raadpleeg uw arts bij klachten als pijn boven in de buik, geelzucht (gele verkleuring van huid en oogwit), koorts, verlies aan eetlust, misselijkheid.
  • Spierpijn en gewrichtspijn. In zeer zeldzame gevallen kan dit medicijn de spieren aantasten, waardoor een nieraandoening kan ontstaan. Neem bij onverklaarbare spierpijn contact op met uw arts. Raadpleeg ook uw arts, als uw gewrichten pijnlijk of stijf worden, of als u ze moeilijk kunt bewegen.
  • Leverziekten, zoals leververvetting, leverontsteking of een verminderde werking van de lever. Uw arts zal de werking van uw lever regelmatig controleren.
  • Tekorten aan bepaalde bloedcellen. Waarschuw uw arts bij een of meer van de volgende verschijnselen: onverklaarbare blauwe plekken, extreme vermoeidheid, keelpijn met koorts en blaren in de keel of neusbloedingen. Om deze klachten te voorkomen zal uw arts regelmatig uw bloed controleren.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit kunt u merken aan jeuk, huiduitslag of galbulten. Raadpleeg dan uw arts. Blijkt u overgevoelig, dan mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?
Capsules: de capsules innemen met een half glas water. Bij slikproblemen is het ook mogelijk de capsule te openen en de inhoud met wat voedsel in te nemen. Er bestaat ook een drank met dit medicijn.

Drank: de drank moet eerst worden gemaakt door het poeder in de fles te mengen met water. Meestal zal de apotheker dat voor u doen. Na het mengen goed schudden. De voorgeschreven hoeveelheid afmeten met de meegeleverde maatbeker of doseerspuit.

Wanneer?
Innemen op een lege maag, dat wil zeggen van 2 uur voor tot 1 uur na inname niets eten. Als het niet anders kan, bijvoorbeeld bij ernstige misselijkheid, mag u het middel ook met een lichte maaltijd innemen.

Gebruikt u dit medicijn 2 keer per dag?
Kies vaste tijdstippen met 12 uur ertussen, bijvoorbeeld om 07.00 uur 's ochtends en 19.00 uur 's avonds.

Gebruikt u dit medicijn 3 keer per dag?
Als u dit medicijn driemaal per dag moet innemen, kies dan ook voor vaste tijdstippen, bijvoorbeeld om 07.00 's ochtends, 15.00 uur 's middags en 23.00 's avonds.

Slikschema: U gebruikt dit medicijn meestal in combinatie met andere hiv-remmers. Het is belangrijk een duidelijk slikschema te vragen, zodat u weet, wanneer u welke medicijnen moet gebruiken.

Hoe lang?
Meestal gebruikt u hiv-remmers jaren achtereen, omdat het virus nooit volledig uit te bannen is. Stavudine wordt echter meestal zo kort mogelijk gebruikt en alleen als behandeling met andere medicijnen niet voldoende helpt. De gebruiksduur wordt ingeperkt omdat de bijwerkingen bij dit medicijn erger zijn dan bij de andere hiv-remmers.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen op de tijdstippen die u met uw arts heeft afgesproken. Hierdoor is er altijd voldoende medicijn in uw bloed om het virus te bestrijden. Zodra u een dosering uitstelt loopt u het risico dat het aantal virussen toeneemt. Bovendien is er dan kans dat het virus resistent (ongevoelig) wordt voor het medicijn.

Bent u een dosis vergeten? Neem de dosis in zodra u het merkt en neem de volgende dosis op het gebruikelijke moment. Als het al tijd is voor de volgende dosis, sla dan de vergeten dosis over. Keer daarna terug naar uw normale slikschema.

  • De ervaring leert dat met name in weekends het moeilijk is aan de vaste innametijdstippen te denken. Toch is het ook dan belangrijk om de wekker te zetten zodat u geen dosering overslaat. U kunt eventueel het schema tijdelijk aanpassen door de innametijdstippen te vervroegen, dat levert geen gevaar op voor de werking. Stel echter geen dosis uit, dan wordt de hoeveelheid werkzame stof in uw bloed te laag. Als u, na vervroegen, weer terugkeert naar uw normale schema kan dat alleen door de innametijdstippen weer geleidelijk met een half uur uit te stellen, totdat u weer op uw oude schema zit.
  • U kunt bij uw apotheek een speciale weekdoos krijgen waarin u de medicijnen voor een week van tevoren kunt uitzetten. Met een horloge met verschillende alarmen of met een zogenaamde pillenwekker (vraag uw apotheek) kunt u uzelf eraan herinneren dat het tijd is voor een dosis.
  • Let op als u reist en daardoor grote tijdsverschillen moet overbruggen. Ga ervan uit dat een tijdsverschil van één uur eerder of later niet zo`n probleem is. U kunt uw slikschema blijven gebruiken. Overleg met uw arts of consulent hoe u uw slikschema kunt aanpassen aan grotere tijdsverschillen.
  • Bij de overgang van zomertijd naar wintertijd en andersom kunt u uw gewone slikschema blijven gebruiken.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alcohol drinken?
Te veel alcohol is niet goed voor de lever. Stavudine geeft in zeldzame gevallen leverafwijkingen. Drink geen alcohol of hooguit 1 glas per dag en drink in ieder geval 2 dagen per week niet.

alles eten?
Voedsel vermindert de opname van stavudine in het lichaam. Neem het daarom bij voorkeur op een lege maag in.

Mag ik stavudine gebruiken met andere medicijnen?

Stavudine heeft met andere medicijnen wisselwerkingen. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat. Uw arts en apotheker controleren of u stavudine veilig kunt gebruiken naast uw andere medicijnen. Zorg er daarom voor dat uw arts en apotheker op de hoogte zijn van alle medicijnen die u gebruikt. Ook de medicijnen die u zonder recept koopt.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Bent u zwanger of wilt u zwanger worden? Overleg hierover met uw arts. Tijdens de zwangerschap moet u hiv-middelen blijven gebruiken. Want tijdens de zwangerschap is het extra belangrijk dat de hoeveelheid virus in uw bloed erg laag is. Dit verkleint namelijk het risico dat de baby besmet raakt met hiv.

Overleg ook met uw arts of uw hiv-behandeling geschikt is tijdens de zwangerschap. Sommige hiv-middelen zijn namelijk schadelijk voor uw baby. Mogelijk moet u andere hiv-middelen gebruiken.

Borstvoeding
Geef GEEN borstvoeding als u HIV heeft. Het virus kan namelijk via de moedermelk de baby besmetten. Overleg hierover met uw arts.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik dit medicijn gebruiken als de werking van mijn nieren of lever minder is?

Nieren

Werken uw nieren minder goed? Overleg dan met uw apotheker. Het kan zijn dat de dosering van uw medicijn aangepast moet worden.

Dialyseert u? Overleg dan met uw apotheker. Het kan zijn dat aanpassing van uw medicijngebruik nodig is. Bijvoorbeeld:

  • een andere dosering;
  • een andere dag of ander tijdstip waarop u uw medicijn moet innemen;
  • een ander medicijn.

Lever

Het is niet bekend of mensen met levercirrose dit medicijn veilig kunnen gebruiken.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema “Verminderde nierfunctie en medicijnen” lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de invloed van een verminderde nierfunctie is op uw medicijnen. En leest u hoe uw apotheker u kan helpen bij veilig medicijngebruik als uw nieren niet goed werken.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Het is niet verstandig te stoppen, behalve als u te maken krijgt met ernstige bijwerkingen. Als u stopt zal het virus dat hiv veroorzaakt zich weer vermeerderen, zodat u weer klachten kunt krijgen.

Er zijn situaties denkbaar waardoor u toch tijdelijk moet stoppen met deze hiv-remmer. Bijvoorbeeld bij bepaalde operaties of als u pillen kwijtraakt en niet snel aan nieuwe kunt komen. Overleg in dat geval altijd met een arts. Als u moet stoppen, is het meestal beter om alle medicijnen van de combinatie te stoppen. Het virus kan namelijk ongevoelig worden voor uw medicijnen als u ze niet allemaal gebruikt. Meestal zal de arts u een andere combinatie van hiv-remmers voorschrijven, maar als dat niet mogelijk is, moet u tijdelijk met alle hiv-remmers stoppen.

Onder welke namen is stavudine verkrijgbaar?

De werkzame stof stavudine zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Stavudine is sinds 1994 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Zerit in capsules en drank.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 06-03-2019

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

stavudine is te gebruiken bij:

Gerelateerde zorg & gebruik

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

Geen ervaringen gevonden.

Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!