Anticonceptiepil

Zorg & gebruik

Anticonceptiepil

De pil slikken is een zeer betrouwbare methode om zwangerschap te voorkomen. Helaas zijn er momenteel leveringsproblemen met de meest gebruikte anticonceptiepil. U vindt hier antwoorden op veelgestelde vragen over dit tekort. En informatie over de werking, bijwerkingen en inname van de pil.

Trefwoord
naar zorg & gebruik

Anticonceptiepil

vergroot
terug naar boven

Veelgestelde vragen over tekort anticonceptiepil

Er is momenteel onvoldoende voorraad aanwezig van de anticonceptiepil in de apotheken door leveringsproblemen. U vindt hier de antwoorden op veelgestelde vragen.

1. Om welke soort anticonceptiepil gaat het?

Het gaat om de anticonceptiepil die ethinylestradiol/levonorgestrel 0,03/0,15mg bevat, dit is de meest gangbare variant van de anticonceptiepil. 

2. Wat is de oorzaak van dit tekort?

De oorzaak verschilt per fabrikant, bij een aantal van hen speelt een productieprobleem. Doordat er een tekort is bij bepaalde fabrikanten, is de vraag bij de overige fabrikanten verhoogd. En die fabrikanten hebben niet zoveel voorraad dat ze de extra vraag aan kunnen. 

3. Hoe lang duurt dit tekort?

Het tekort is eind augustus begonnen, dus houdt al enkele maanden aan. Op de website Farmanco worden de verwachte levertijden getoond. De verwachting is volgens fabrikanten nu dat het tekort voor het einde van 2018 is opgelost (dit is echter geen garantie). 

4. Komen medicijntekorten vaker voor?

Helaas neemt het aantal medicijntekorten de afgelopen jaren alleen maar toe. De tekorten kennen veel verschillende oorzaken. De belangrijkste oorzaak zijn de lage medicijnprijzen in Nederland. Een lage prijs is op zich goed om de zorg betaalbaar te houden, maar het heeft wel een belangrijke bijwerking. Nederland is maar een klein land. In combinatie met lage medicijnprijzen zijn we al snel minder aantrekkelijk voor fabrikanten. Dit werkt tekorten in de hand.
Lees meer over medicijntekorten

5. Wat zijn de alternatieven voor de anticonceptiepil die ik gebruik?

Er bestaan nog meer soorten anticonceptiepillen die u zou kunnen gebruiken (bijvoorbeeld met een andere sterkte of een iets andere werkzame stof). Daarnaast kunt u ook andere voorbehoedsmiddelen gebruiken (denk bijvoorbeeld aan het spiraaltje of een vaginale ring). Uw apotheker gaat graag met u in gesprek over het meest geschikte alternatief. U kunt ook uw (huis)arts raadplegen.

6. Is overstappen naar een alternatieve anticonceptiepil gevaarlijk?

Overstappen naar een alternatief medicijn voor de pil is over het algemeen niet gevaarlijk. Van de pil waar nu het tekort aan is, die ethinylestradiol/levonorgestrel 0,03/0,15mg bevat, is het risico op trombose het kleinst. Voor een aantal andere anticonceptiepillen (zogenoemde ‘derde-generatiepillen’) is dit risico hoger. Uw apotheker en/of uw (huis)arts weten voor welke varianten van de pil dit geldt, ga hier gerust over in gesprek. Overgaan op een ‘lichtere’ variant van de pil (met 20 µg ethinylestradiol) geeft iets meer kans op onregelmatig bloedverlies. De betrouwbaarheid wat betreft bescherming tegen zwangerschap, is voor de alternatieven (bij juist gebruik) gelijk aan de pil waar nu een tekort aan is. 

7. Is het verstandig om de anticonceptiepil online te kopen?

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport waarschuwt dat receptmedicijnen die online worden verkocht vaak vervalst zijn. De stof die er in zou moeten zitten, zit er regelmatig niet in. Hierdoor werkt het medicijn niet. Soms zit er een andere stof in dan er op de verpakking staat en kunt u last krijgen van - zelfs ernstige - bijwerkingen. En soms zit er minder werkzame stof in dan er op de verpakking staat. Daardoor werkt het medicijn minder goed. Het gebruik van vervalste medicijnen kan dus ernstige gevolgen voor uw gezondheid hebben. Als het medicijn niet vervalst is, kan het ook gevaarlijk voor u zijn. Bijvoorbeeld omdat het verkeerd is opgeslagen. Een voorbeeld hiervan is dat het medicijn is bewaard bij een te hoge of te lage temperatuur. Daarnaast kan het medicijn gevaarlijk zijn omdat het een hulpstof bevat waar u allergisch voor bent. 
Ga daarom altijd langs uw eigen (huis)arts als u een receptmedicijn wilt hebben. Hij kent u en uw medische geschiedenis. Ook kunt u advies vragen aan uw apotheker. Uw apotheker en uw arts kunnen het beste beoordelen of het medicijn geschikt en veilig is voor u. Lees meer over dit onderwerp

8. Krijg ik te maken met extra kosten door het tekort aan de pil?

Omdat de anticonceptiepil ethinylestradiol/levonorgestrel 0,03/0,15 mg niet goed leverbaar is, krijgt u deze misschien in kleinere hoeveelheden dan u gewend bent. Dan kan het zijn dat u meer betaalt. Iedere keer als u een medicijn op recept ophaalt, betaalt u namelijk het aflevertarief voor kosten van de farmaceutische zorg (naast de kosten van het medicijn zelf). Het aflevertarief voor medicijnen op recept kost ongeveer € 6,00 per keer. Als u de anticonceptiepil in een keer voor een heel jaar ophaalt, betaalt u slechts een keer het aflevertarief voor 12 maanden á ongeveer € 6,00. Haalt u de anticonceptiepil voor drie maanden op, dan betaalt u het bedrag van ongeveer € 6,00 per 3 maanden (± € 10,21/12 mnd en ± € 7,53/3 mnd) enz. Het kan ook zijn dat u meer betaalt als u een alternatieve anticonceptiepil krijgt. Mocht uw medicijn uit het buitenland komen, dan zijn deze vaak duurder dan de medicijnen in Nederland. Hier moet u helaas rekening mee houden. U kunt uw zorgverzekeraar vragen of deze kosten worden vergoed.

9. Vergoed mijn zorgverzekeraar eventuele extra kosten?

Afhankelijk van uw verzekering worden extra kosten voor een vervangend (duurder) medicijn vergoed. U kunt daarover het beste contact opnemen met uw zorgverzekeraar.

Meer informatie vindt u op:

Werking anticonceptiepil

De werkzame stoffen in de pil zijn hormonen. Ze lijken op de hormonen die in de eierstokken van een vrouw worden aangemaakt, oestrogeen en progestageen. Die regelen de maandelijkse cyclus. Ze zorgen dat er elke maand een eicel vrijkomt (de eisprong of ovulatie). En dat het baarmoederslijmvlies wordt opgebouwd en later weer wordt afgestoten als de eicel niet bevrucht is (de menstruatie).

De hormonen in de pil zorgen dat er juist géén eicel vrijkomt. Ze beïnvloeden ook de baarmoederwand, zodat een bevrucht eitje zich daar niet kan nestelen. Bovendien wordt het slijm in de baarmoederhals dikker, waardoor zaadcellen minder goed in de baarmoeder kunnen doordringen. Deze drie effecten zorgen er samen voor dat de pil zeer betrouwbaar is in het voorkomen van een zwangerschap.

Soorten anticonceptiepil en betrouwbaarheid

Er zijn verschillende soorten pillen. Het verschil zit in de hoeveelheid hormonen die erin zit en de onderlinge verhouding tussen de hormonen. Meestal zitten er 21 pillen in een strip. Daarna volgt de pauzeweek. Ook zijn er strips met 28 pillen. De pil met een verlengd doseringsschema bevat 91 tabletten per strip. 

Als u de pil zorgvuldig volgens de gebruiksaanwijzing slikt, is hij zeer betrouwbaar, ook in de pauzeweek.

  • De éénfasepil bevat een vaste dosis oestrogeen en progestageen. Alle pillen in een strip zijn hetzelfde. De éénfasepil is bijna honderd procent betrouwbaar.
  • De driefasenpil, meerfasenpil en pil met een verlengd doseringsschema bevatten ook oestrogeen en progestageen, maar de verhouding verschilt per fase. In een strip zitten verschillend gekleurde pillen die in de juiste volgorde gebruikt moeten worden. De pil met een verlengd doseringsschema moet continu worden ingenomen gedurende 13 weken. Deze pillen zijn ook bijna honderd procent betrouwbaar, maar alleen als ze in de goede volgorde worden ingenomen.
  • De minipil bevat alleen een kleine dosis progestageen. De minipil is iets minder betrouwbaar dan de andere soorten.

Beginnen met de pil

Wilt u de pil gaan gebruiken? Neem dan contact op met uw huisarts. Hij of zij zal u een aantal vragen stellen en bepalen welke soort pil voor u het meest geschikt is. Met het recept van de huisarts kunt u de pil bij de apotheek halen.

U kunt na een paar maanden met uw huisarts bespreken of de pil u bevalt en of u last hebt van bijwerkingen. Inwendig onderzoek is niet nodig.

Zo gebruikt u de pil:

  • Zitten er 21 pillen in een strip? Dan wacht u 7 dagen als de strip leeg is. In die week (de pauzeweek) krijgt u een bloeding die lijkt op de menstruatie. Na 7 dagen begint u aan de volgende strip. U neemt de eerste pil van een strip dus altijd op dezelfde dag van de week.
  • Zitten er 28 pillen in een strip? Dan begint u als de strip leeg is meteen met de volgende. De laatste vier pillen bevatten namelijk geen hormonen. Sommige mensen vinden het makkelijker om iedere dag een pil te slikken en geen pauzeweek te hebben. Ook bij deze pillen krijgt u een bloeding tussen de 24ste en de 28ste dag.
  • Zitten er 91 pillen in een strip? Dan begint u als de strip leeg is meteen met de volgende. De laatste zeven pillen bevatten alleen oestrogeen. Tijdens het gebruik van deze pillen krijgt u een bloeding.

Houd bij een meerfasenpil altijd de volgorde aan die op de pilstrip is aangegeven.

Vanaf wanneer werkt de pil?

Begint u de pil te slikken op de eerste dag van de menstruatie, dan bent u meteen tegen zwangerschap beschermd. Als u op een andere dag begint, werkt de pil nog niet meteen. U moet  dan nog 7 dagen een extra voorbehoedmiddel gebruiken, zoals een condoom.

Na een abortus of een miskraam kunt u dezelfde dag of de volgende dag beginnen met de pil. U bent dan meteen beschermd tegen zwangerschap.

Weer beginnen met pil na de bevalling

Wanneer u weer moet beginnen met de pil na de bevalling, hangt af van het soort voeding dat u uw baby geeft.

  • Geeft u flesvoeding? Begin dan 3 weken na de bevalling met de pil of een ander voorbehoedmiddel. Gebruikt u de minipil? Begin dan al 2 weken na de bevalling.
  • Geeft u volledige borstvoeding en heeft u geen vaginaal bloedverlies? Dan is de kans dat u zwanger wordt in de eerste vier maanden na de bevalling heel klein. Wilt u niet zwanger raken, gebruik dan voor de zekerheid condooms. 
    Eventueel kunt u vanaf 6 weken na de geboorte van uw kind met de pil beginnen. Mogelijk loopt de borstvoeding hierdoor terug. De minipil heeft geen invloed op de borstvoeding. Maar die is wel iets minder veilig.
  • Gebruik in ieder geval een voorbehoedmiddel als u bijvoeding gaat geven of als u weer ongesteld wordt.

Overleg met uw huisarts als u twijfelt wanneer u het beste de pil kunt gaan slikken.

Pil vergeten

Wat als u de pil bent vergeten? Hiervan is sprake als u meer dan 12 uur (bij Yaz en Zoely meer dan 24 uur) te laat bent met innemen. Als u 1 pil vergeet, kunt u de vergeten pil toch nog gewoon innemen en is de pil nog steeds betrouwbaar. Let op: dit geldt niet in de eerste maand dat u de pil gebruikt. 

Als u meer dan 1 pil vergeet, kan de betrouwbaarheid afnemen. In hoeverre dit het geval is, hangt af van de periode waarin u de pillen vergeten bent en het soort anticonceptiepil dat u slikt. 

Zoek voor het advies uw pil op deze site

Tip: neem de pil altijd op een vast tijdstip in, en combineer het innemen met andere vaste routines. Dan vergeet u hem minder snel. Neem hem bijvoorbeeld na het tandenpoetsen in.

Menstruatie uitstellen met de pil

U kunt de menstruatie uitstellen door de éénfasepil door te slikken zonder stopweek. U kunt de pil gedurende 1 jaar veilig doorslikken. U heeft dan wel meer risico op doorbraakbloedingen.

Gebruikt u een driefasenpil of meerfasenpil? Overleg met uw arts hoe u de menstruatie kunt uitstellen. Meer informatie hierover kunt u ook vinden bij de tekst over uw anticonceptiepil op deze site. U ziet het staan bij het kopje 'Hoe gebruik ik dit medicijn?'.

Betrouwbaarheid pil bij braken of diarree

Moet u binnen 3 uur na het innemen van de pil overgeven? Of krijgt u binnen 4  uur waterdunne diarree? Dan is het niet zeker of de pil werkt. Het kan zijn dat de pil nog niet (helemaal) in het lichaam is opgenomen en u de rest kwijt bent geraakt via braken of diarree. Neem enkele uren later een nieuwe pil in uit een reservestrip. Wacht daar liefst mee tot de misselijkheid wat is afgenomen. 

Heeft u een meerfasenpil met verschillend gekleurde pillen in een strip? Neem dan dezelfde kleur uit een reservestrip. Als u de pil al langere tijd (langer dan 1 maand) gebruikt, is het ook mogelijk één pil over te slaan en de volgende dag verder te gaan met de pilstrip.

Als u 36 uur na de vorige pil nog moet braken of nog dunne diarree hebt, of als het de eerste maand is dat u de pil gebruikt, kijk dan voor meer informatie bij de tekst over uw eigen anticonceptiepil op deze site. Daar staat bij elk anticonceptiemiddel het advies wat u moet doen bij het kopje ‘Hoe’ en het kopje ‘Dosis vergeten’.

Bijwerkingen van de pil

Bijwerkingen van de pil komen vooral voor als u met de pil begint. Voorbeelden zijn gevoelige of gespannen borsten; hoofdpijn; stemmingsveranderingen; misselijkheid; gewichtstoename of doorbraakbloedingen. Ze gaan doorgaans binnen enkele dagen tot maanden over. Houdt u er last van, overleg dan met uw huisarts.

Kans op kanker

In het algemeen heeft de pil weinig of geen invloed op het ontstaan van kanker. Zeker niet nu de meeste pillen slechts een geringe dosis oestrogeen bevatten.

Kans op trombose

Pilgebruik vergroot de kans op veneuze trombose. De kans op trombose is het grootst in het eerste jaar van het pilgebruik.

Trombose is een bloedstolsel in een ader, meestal in het been. Het is te herkennen aan een pijnlijke plek op het been die ook dik, hard en rood is. In zeldzame gevallen treedt kortademigheid op, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Neem in dat geval meteen contact op met uw huisarts.

De kans op trombose is klein, maar voor sommige vrouwen groter. Zoals voor vrouwen:

  • die eerder een trombose hebben gehad;
  • met trombose in de familie;
  • met een erfelijke stollingsafwijking;
  • ouder dan 35 jaar die roken, een hoge bloeddruk, te veel cholesterol in hun bloed of overgewicht hebben;
  • die een operatie ondergaan of een periode minder mobiel zijn. Bijvoorbeeld omdat de vrouw enige tijd bedrust houdt of niet loopt. Het risico is dan tijdelijk groter.  

Sommige soorten pillen geven meer risico op trombose dan andere: het risico is het hoogst bij pillen die desogestrel en gestodeen bevatten, maar is dan nog steeds laag. Vrouwen die voor het eerst de pil gaan gebruiken wordt aanbevolen een pil zonder desogestrel of gestodeen te kiezen.

Medicijnen die minder goed samengaan met de pil 

Sommige medicijnen maken de pil minder betrouwbaar. De voornaamste zijn:

  • middelen tegen epilepsie;
  • sommige middelen tegen tuberculose;
  • middelen tegen schimmelinfecties (antimycotica).

Informatie daarover staat altijd in de bijsluiter van die medicijnen. En kunt u ook vinden bij de tekst over uw eigen anticonceptiepil op deze site. Bovendien houdt de apotheek bij welke medicijnen u gebruikt en wordt u gewaarschuwd als een middel niet goed samengaat met de pil.

Op welke leeftijd stoppen met de pil

Vaak adviseert de arts om vanaf ongeveer 52 jaar te stoppen met de pil. Want op deze leeftijd zijn veel vrouwen in de overgang. Nadat u bent gestopt wordt afgewacht of de menstruatie terugkeert. Als die niet terugkeert, weet u dat u in de overgang bent. Er is een heel kleine kans dat u nog niet in de overgang bent. Daarom zal uw arts andere voorbehoedsmiddelen adviseren in de periode dat u wacht of de menstruatie terugkeert.

Daarnaast wordt geadviseerd op deze leeftijd te stoppen vanwege de risico's bij langdurig gebruik van de pil. Het risico op ernstige bijwerkingen neemt toe, zoals borstkanker en hart- en vaatziekten. Overleg hierover met uw arts.

Andere voorbehoedsmiddelen dan de pil

Bent u op zoek naar een alternatief voor de pil? Andere voorbehoedsmiddelen zijn bijvoorbeeld:

Zie ook Thuisarts.nl voor informatie over de  alternatieven, met voor- en nadelen

Laatst bijgewerkt: 19-05-2017

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!
Scan uw medicijn

Plaats de streepjescode binnen het kader. De streepjescode staat op de verpakking van uw medicijn.

Plaats de streepjescode in het kader. De code kunt u vinden op de verpakking. De barcodescanner werkt alleen met medicatie van een apotheek.

Barcode Scanner Logo
Gelukt
We hebben meerdere medicijnteksten gevonden. Bekijk hieronder de gevonden resultaten.
Barcode Scanner Logo
Helaas
Het scannen van de barcode is niet gelukt.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord
Barcode Scanner Logo
Helaas
De barcode is niet bekend. Staan er meerdere streepjescodes op de verpakking van uw medicijn? Dan kan het zijn dat u de verkeerde streepjescode heeft gescand.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord