Chemotherapie thuis

Zorg & gebruik

Chemotherapie thuis

Steeds vaker kunnen mensen met kanker hun medicijnen thuis krijgen. Dan is er geen ziekenhuisopname nodig en ook geen dagelijkse reis naar het ziekenhuis. Dat is prettig voor de zieke en voor zijn omgeving.

Maar bij bepaalde medicijnen moeten huisgenoten en andere verzorgers opletten, dat zij niet in contact komen met deze medicijnen. Ook moeten zij ervoor zorgen dat ze bijvoorbeeld de urine, de ontlasting en het braaksel van de patiënt, niet aanraken.

Trefwoord
naar zorg & gebruik

Chemotherapie thuis

vergroot
terug naar boven

Chemotherapie

Kanker ontstaat door een beschadiging van lichaamscellen. Door die beschadiging gaat een cel zich ongeremd delen. Zo ontstaat er een woekering van cellen, een tumor.

Soms kan een tumor met een operatie worden weggehaald. Na de operatie, of soms in de plaats van een operatie, kunnen bepaalde medicijnen de celdeling remmen of woekerende cellen doden. De medicijnen die dat doen worden cytostatica genoemd.

De behandeling met deze cytostatica heet chemotherapie. Wanneer deze chemotherapie thuis kan plaatsvinden, is het belangrijk op een aantal dingen te letten. 

Let op: onderstaande adviezen gelden alleen voor chemotherapie. Ze gelden niet voor andere medicijnen die bij kanker kunnen worden gebruikt, zoals antihormonale therapie bij bijvoorbeeld hormoongevoelige borstkanker of prostaatkanker, en ook niet voor doelgerichte kankerremmende stoffen ('targeted therapy'). Wilt u meer informatie lezen over deze andere medicijnen bij kanker? Dan kunt u op deze site in het hoofdmenu bij ‘Medicijnen’ de naam van uw medicijn invullen in het zoekvenster. U vindt dan alle informatie over dat medicijn.

Risico's

Wanneer cytostatica thuis worden gebruikt, bestaat het risico dat huisgenoten of verzorgers in aanraking komen met schadelijke stoffen van het medicijn. Dit kan gebeuren via de uitscheidingsproducten van de patiënt, zoals:

  • urine;  
  • braaksel;
  • ontlasting;
  • wondvocht;
  • speeksel;
  • zweet.  

Deze uitscheidingsproducten bevatten ook schadelijke stoffen. 

Indirect contact is ook riskant. De uitscheidingsproducten kunnen makkelijk ergens anders terechtkomen. Denk aan:

  • bed en beddengoed;
  • kleding van de patiënt;
  • de vloer;
  • de toiletpot.

Risico's vermijden

De huisgenoten van iemand die thuis chemotherapie krijgt, moeten zichzelf goed beschermen. Dat moet niet alleen tijdens de behandeling, maar ook nog zeven dagen daarna.

  • Gebruik als het kan wegwerphandschoenen als u urine, ontlasting of braaksel moet opruimen.
  • Heeft u die niet bij de hand, was uw handen dan grondig als u in contact bent geweest met uitscheidingsproducten van de patiënt.
  • Mannelijke patiënten kunnen het beste zittend plassen om spetteren te voorkomen.
  • Spoel het toilet tweemaal door met gesloten deksel als de patiënt het heeft gebruikt.
  • Kan de patiënt niet zelf naar de wc, sluit dan de po of het urinaal direct na gebruik af en giet die meteen leeg in de wc. Doe dat voorzichtig langs de rand om spetteren te voorkomen. Spoel twee keer door met gesloten deksel.
  • Gebruik een condoom bij seksueel contact tijdens een chemokuur of de eerste zeven dagen erna.

Reinigen

Om te voorkomen dat huisgenoten in aanraking komen met de cytostatica, is het nodig meer dan normaal schoon te maken en te wassen.

  • Maak het toilet en de badgelegenheid die de patiënt gebruikt minimaal een keer per dag schoon met een schoonmaakmiddel, bijvoorbeeld allesreiniger.
  • Spoel de po na elk gebruik om met koud water. Maak hem daarna schoon met een schoonmaakmiddel.
  • Was serviesgoed en bestek af met de hand of in de afwasmachine. Apart houden is niet nodig.
  • Verzamel het wasgoed van de patiënt apart in een plastic zak en was het direct. Begin met een koud spoelprogramma en kies daarna voor het wasprogramma dat geschikt is voor het materiaal van de kleding of het beddengoed.
  • Gebruik bij het opruimen van uitscheidingsproducten tissues, een keukenrol of wegwerpdoekjes. Tissues kunt u door het toilet spoelen, keukenrolpapier en wegwerpdoekjes gooit u weg in een speciale dubbele vuilniszak.
  • Gebruik een wegwerponderlegger als de patiënt diarree heeft of incontinent is.
  • Gooi wegwerpmaterialen en eventuele verbandmiddelen meteen na gebruik in een aparte dubbele vuilniszak en sluit die af. Dit afval mag wel met het gewone huisvuil mee.

Apotheek

Uw apotheek kan u helpen en advies geven.

Wegwerpmaterialen
Voor het veilig omgaan met de uitscheidingsproducten van iemand die cytostatica moet gebruiken, kunt u bij de apotheek verschillende wegwerpmaterialen halen.

  • Wegwerphandschoenen
  • Vingercondooms
  • Incontinentiemateriaal
  • Containers voor injectienaalden (gratis)

Medicatiebewaking
Geef aan de apotheek door welke cytostatica de patiënt via het ziekenhuis krijgt voor thuis. Bij de apotheek worden alle medicijnen in de computer ingevoerd. Zo kan de apotheker erop letten dat er geen andere medicijnen worden gebruikt  die niet goed samengaan met de cytostatica. Ook overgevoeligheid voor bestanddelen van medicijnen en eventuele bijwerkingen worden geregistreerd.

Voorlichting
Met vragen over medicijnen kunt u altijd bij uw eigen apotheek terecht. Bijvoorbeeld over de manier van innemen, de bijwerkingen die misschien kunnen optreden en wat ertegen te doen is.

Bij de apotheek weten ze ook welke vrij verkrijgbare middelen zijn te combineren met de cytostatica. Multivitaminepreparaten met foliumzuur maken bijvoorbeeld dat sommige cytostatica te sterk werken. Sint-janskruid en voedingssupplementen met visolie kunnen de werking van sommige cytostatica juist verminderen. Gebruik daarom geen vrij verkrijgbare middelen tijdens de chemokuur zonder overleg met de apotheek of uw arts.

Medicijnen en drogisterijartikelen
Heeft u veel last van bijwerkingen? Uw apotheek kan u advies geven over middelen tegen bijvoorbeeld misselijkheid of verstopping. Dergelijke bijwerkingen komen veel voor bij gebruik van cytostatica. Voor een droge huid – een bijwerking die ook vaak optreedt – kan uw apotheek u huidverzorgingsproducten leveren.

Links

Ga op deze site in het hoofdmenu naar ‘Medicijnen’ en vul in het zoekvenster de naam in van het gebruikte medicijn. U vindt dan alle informatie over dat medicijn. Als er bij uw medicijn adviezen zijn over het omgaan met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel, dan staat dit onderaan de rubriek Hoe/ Wanneer/ Hoe lang.

  • De website SIB op maat is een betrouwbare bron van informatie over medicijnen tegen kanker. U vindt er bijvoorbeeld informatie over bijwerkingen van de medicijnen. Ook staan er adviezen over omgaan met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel. Op deze site kunt u ook informatie zoeken over chemokuren, dus combinaties van medicijnen tegen kanker die samen worden gegeven.
  • De website Kanker.nl is een sociaal netwerk en informatieplatform voor kankerpatiënten

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Gerelateerde medicijnen

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!
Scan uw medicijn

Plaats de streepjescode binnen het kader. De streepjescode staat op de verpakking van uw medicijn.

Plaats de streepjescode in het kader. De code kunt u vinden op de verpakking. De barcodescanner werkt alleen met medicatie van een apotheek.

Barcode Scanner Logo
Gelukt
We hebben meerdere medicijnteksten gevonden. Bekijk hieronder de gevonden resultaten.
Barcode Scanner Logo
Helaas
Het scannen van de barcode is niet gelukt.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord
Barcode Scanner Logo
Helaas
De barcode is niet bekend. Staan er meerdere streepjescodes op de verpakking van uw medicijn? Dan kan het zijn dat u de verkeerde streepjescode heeft gescand.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord