Chemotherapie thuis

Thema's

Chemotherapie thuis

Steeds vaker kunnen mensen hun medicijnen tegen kanker thuis gebruiken. Zij hoeven dan niet naar het ziekenhuis te komen en hier te blijven slapen. De meeste mensen vinden dit prettig.

Bij sommige medicijnen moeten huisgenoten en andere verzorgers opletten dat zij niet in contact komen met deze medicijnen. Ook moeten zij ervoor zorgen dat ze bijvoorbeeld de urine, de ontlasting en het braaksel van de patiënt, niet aanraken.

Trefwoord
naar thema's

Chemotherapie thuis

vergroot
terug naar boven

Chemotherapie

Kanker ontstaat door een beschadiging van lichaamscellen. Door die beschadiging gaat een cel zich heel snel en vaak delen. Zo ontstaat er een ophoping van cellen, een tumor.

Soms kan een tumor met een operatie worden weggehaald. Er zijn ook medicijnen die de celdeling remmen of snel delende cellen doden. Deze medicijnen noemen we cytostatica.

De behandeling met deze cytostatica heet chemotherapie. Soms kan de patiënt de chemotherapie thuis doen.

Let op: onderstaande adviezen gelden alleen voor chemotherapie. Ze gelden niet voor alle medicijnen die bij kanker kunnen worden gebruikt.
Als u wilt weten of uw medicijnen onder chemotherapie vallen, kunt u dit bijvoorbeeld vragen aan uw arts of apotheker.

Wilt u meer informatie lezen over deze andere medicijnen bij kanker? Dan kunt u op deze site in het hoofdmenu bij ‘Medicijnen’ de naam van uw medicijn invullen in het zoekvenster. U vindt dan alle informatie over dat medicijn.

Risico's

Wanneer iemand cytostatica thuis gebruikt, bestaat het risico dat huisgenoten of verzorgers in aanraking komen met schadelijke stoffen van het medicijn. Dit kan gebeuren via de uitscheidingsproducten van de patiënt, zoals:

  • urine;  
  • braaksel;
  • ontlasting;
  • wondvocht;
  • speeksel;
  • zweet.  

Deze uitscheidingsproducten bevatten ook schadelijke stoffen. 

Indirect contact is ook riskant. De uitscheidingsproducten kunnen makkelijk ergens anders komen. Denk aan:

  • bed en beddengoed;
  • kleding van de patiënt;
  • de vloer;
  • de toiletpot.

Risico's vermijden

De huisgenoten van een patiënt die thuis chemotherapie krijgt, moeten zichzelf goed beschermen. Dat moet niet alleen tijdens de behandeling, maar ook nog zeven dagen daarna.

  • Gebruik wegwerphandschoenen als u urine, ontlasting of braaksel van de patiënt moet opruimen.
  • Heeft u die niet bij de hand, was uw handen dan grondig als u in contact bent geweest met uitscheidingsproducten van de patiënt.
  • Mannelijke patiënten kunnen het beste zittend plassen om spetteren te voorkomen.
  • Spoel het toilet tweemaal door met gesloten deksel als de patiënt het heeft gebruikt.
  • Kan de patiënt niet zelf naar de wc, sluit dan de po of het urinaal direct na gebruik af en giet die meteen leeg in de wc. Doe dat voorzichtig langs de rand om spetteren te voorkomen. Spoel twee keer door met gesloten deksel.
  • Gebruik een condoom bij seksueel contact met de patiënt tijdens een chemokuur of de eerste zeven dagen erna.

Reinigen

Om te voorkomen dat huisgenoten in aanraking komen met de cytostatica, is het nodig meer dan normaal schoon te maken en te wassen.

  • Maak het toilet en de badgelegenheid minimaal een keer per dag schoon met een schoonmaakmiddel, bijvoorbeeld allesreiniger.
  • Spoel de po na elk gebruik om met koud water. Maak hem daarna schoon met een schoonmaakmiddel.
  • Was serviesgoed en bestek af met de hand of in de afwasmachine. Apart houden is niet nodig.
  • Verzamel het wasgoed van de patiënt apart in een plastic zak en was het direct. Begin met een koud spoelprogramma en kies daarna voor het wasprogramma dat geschikt is voor het materiaal van de kleding of het beddengoed.
  • Gebruik bij het opruimen van uitscheidingsproducten tissues, een keukenrol of wegwerpdoekjes. Tissues kunt u door het toilet spoelen, keukenrolpapier en wegwerpdoekjes gooit u weg in een speciale dubbele vuilniszak.
  • Gebruik een wegwerponderlegger als de patiënt diarree heeft of incontinent is.
  • Gooi wegwerpmaterialen en eventuele verbandmiddelen meteen na gebruik in een aparte dubbele vuilniszak en sluit die af. Dit afval mag wel met het gewone huisvuil mee.

Apotheek

Uw apotheek kan u helpen en advies geven.

Wegwerpmaterialen
Voor het veilig omgaan met de uitscheidingsproducten van iemand die chemotherapie krijgt, kunt u bij de apotheek verschillende wegwerpmaterialen halen.

  • Wegwerphandschoenen
  • Vingercondooms
  • Incontinentiemateriaal
  • Containers voor injectienaalden (gratis)

Medicatiebewaking
Geef aan de apotheek door welke chemotherapie de patiënt via het ziekenhuis krijgt voor thuis. Bij de apotheek worden alle medicijnen in de computer ingevoerd. Zo kan de apotheker erop letten dat er geen andere medicijnen worden gebruikt  die niet goed samengaan met de chemotherapie. Ook overgevoeligheid voor bestanddelen van medicijnen en eventuele bijwerkingen worden geregistreerd.

Voorlichting
Met vragen over medicijnen kunt u altijd bij uw eigen apotheek terecht. Bijvoorbeeld over de manier van innemen, de bijwerkingen die misschien kunnen optreden en wat ertegen te doen is.

Bij de apotheek weten ze ook welke vrij verkrijgbare middelen zijn te combineren met de chemotherapie. Multivitaminepreparaten met foliumzuur maken bijvoorbeeld dat de chemotherapie te sterk kan werken. Sint-janskruid en voedingssupplementen met visolie kunnen de werking van chemotherapie juist verminderen. Gebruik daarom geen vrij verkrijgbare middelen tijdens de chemotherapie. Als u dit toch wil doen, overleg dan met uw arts of apotheker.

Medicijnen en drogisterijartikelen
Heeft u last van bijwerkingen? Uw apotheek kan u advies geven over middelen tegen bijvoorbeeld misselijkheid of verstopping. Dergelijke bijwerkingen komen veel voor bij gebruik van chemotherapie. Droge huid is een bijwerking die ook vaak optreedt. Uw apotheek kan u dan huidverzorgingsproducten leveren en u hierin adviseren.

Links

Ga op deze site in het hoofdmenu naar ‘Medicijnen’ en vul in het zoekvenster de naam in van het gebruikte medicijn. U vindt dan alle informatie over dat medicijn. Als er bij uw medicijn adviezen zijn over het omgaan met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel, dan staat dit onderaan de rubriek Hoe/ Wanneer/ Hoe lang.

  • De website SIB op maat is een betrouwbare bron van informatie over medicijnen tegen kanker. U vindt er bijvoorbeeld informatie over bijwerkingen van de medicijnen. Ook staan er adviezen over omgaan met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel. Op deze site kunt u ook informatie zoeken over chemokuren, dus combinaties van medicijnen tegen kanker die samen worden gegeven.
  • De website Kanker.nl is een sociaal netwerk en informatieplatform voor kankerpatiënten
Laatst bijgewerkt: 21-09-2020

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Gerelateerde medicijnen

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!